Haruki Murakami – Hear the Wind Sing

Το Hear the Wind Sing είναι ένα από τα «αποκηρυγμένα» κείμενα του Χαρούκι Μουρακάμι, ένα δηλαδή από εκείνα τα βιβλία που δεν θέλει να εκδοθούν ποτέ ξανά (αν και σύμφωνα με κάποιες φήμες που φτάνουν στ' αυτιά μου ίσως και να το κάνει, αλλά μόνο στα αγγλικά), αφού τα θεωρεί κατώτερα των προσδοκιών ή της φήμης του.

Όπως και νάχει, το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί κατά κάποιο τρόπο μια ιστορία ενηλικίωσης, αν και οι πρωταγωνιστές του, όταν διαδραματίζονται τα γεγονότα δεν είναι ακριβώς έφηβοι.

Αυτή είναι η ιστορία του ανώνυμου αφηγητή και του φίλου του, Αρουραίου. Πρόκειται για δύο νέους άντρες, που προσπαθούν μέσα από συζητήσεις, διαβάσματα, μικρές και σχεδόν αδιάφορες περιπέτειες, να βρουν το δρόμο τους σ’ αυτό τον κόσμο.

Τι τους ενώνει; Καταρχήν το ότι γνωρίστηκαν κάτω από ασυνήθιστες συνθήκες, στη διάρκεια ενός αυτοκινητιστικού δυστυχήματος, αλλά κατά κύριο λόγο το ότι κρύβουν κι οι δυο μέσα τους πολλή σκοτάδι: «Οι άνθρωποι με σκοτεινές ψυχές δεν μπορούν παρά να έχουν σκοτεινά όνειρα. Οι άνθρωποι με αληθινά σκοτεινές ψυχές δεν μπορούν παρά να ονειρεύονται».

Οι αμπελοφιλοσοφίες και η μπυροποσία μοιάζουν να είναι τα μεγάλα τους ατού, τουλάχιστον στα δικά τους μάτια. Έτσι ο Αρουραίος υπόσχεται στον εαυτό του «να λέει μονάχα τα μισά απ’ όσα σκέφτεται», ακόμη κι αν θεωρεί ότι «η ζωή είναι άδεια», ενώ και τα ψέματα δεν τον πολυχαλούν αφού: «Αν λέγαμε μόνο την αλήθεια, τότε η αλήθεια θα έχανε μέρος από την αξία της».

Οι δυο φίλοι μοιάζουν να συμπληρώνουν ο ένας τον άλλο αν και περισσότερο φαίνονται να σπαταλούν τη ζωή όταν είναι μαζί παρά να τη ζούνε. Τίποτα συναρπαστικό δεν τους συμβαίνει, η μια μέρα ακολουθεί την άλλη ατάραχα, οι συζητήσεις δίνουν και παίρνουν, μα τίποτα δεν αλλάζει. Ζουν μέσα στα κεφάλια τους. Ακόμη και όταν βρίσκουν ένα κορίτσι στο δρόμο μεθυσμένο και το οδηγούν στο σπίτι του, τίποτα δεν συμβαίνει. Κι ακριβώς επειδή δεν συμβαίνει τίποτα, την επόμενη μέρα όταν η κοπέλα συνέρχεται, δεν πιστεύει ότι δεν την εκμεταλλεύτηκαν. Στο σύγχρονο κυνικό κόσμο όπου ζει δεν μπορεί να πιστέψει ότι βρέθηκαν κάποιοι που απλά προσφέρθηκαν να τη βοηθήσουν.

Ο καιρός αργά ή γρήγορα περνά, οι δύο φίλοι συνεχίζουν να διαβάζουν πεισματικά νεκρούς συγγραφείς (ανάμεσά τους ο Νίκος Καζαντζάκης και το «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται») και κάποτε αναπόφευκτα οι δρόμοι τους χωρίζουν. Ο Αρουραίος, που αν και ευκατάστατος μισεί «τους πλούσιους επειδή δεν έχουν φαντασία», γίνεται συγγραφέας, ενώ ο αφηγητής καταλήγει παντρεμένος στο Τόκιο.

«Πρέπει να σκεφτόμαστε διαρκώς για να επιβιώσουμε», διαβάζουμε κάπου, κι αυτό το βιβλίο προσφέρει πολλή τροφή για σκέψη. Όντως, δεν είναι ένα από τα καλύτερα του συγγραφέα, αλλά είμαι σίγουρος ότι οι πιστοί του φίλοι, αν το έπαιρναν στα χέρια τους, θα το διάβαζαν με ευχαρίστηση.

Yasunari Kawabata – Snow Country

Μια ασυνήθιστη ιστορία αγάπης μας αφηγείται στο Snow Country ο διάσημος συγγραφέας.

Αν μπορούσαμε να περιγράψουμε αυτό το βιβλίο με λίγες μόνο λέξεις θα λέγαμε ότι πρόκειται για μια μελέτη χαρακτήρων. Οι βασικοί πρωταγωνιστές είναι τρεις: Ο πλούσιος και αργόσχολος Σιμαμούρα, που επισκέπτεται τρεις φορές σε διάστημα δύο χρόνων ένα ορεινό θέρετρο, το οποίο φιλοξενεί αποκλειστικά άντρες, η γκέισα Κομάκο που δουλεύει εκεί και η Γιόκο, μια νεαρή γυναίκα που προκαλεί στον πρώτο το ενδιαφέρον, κυρίως γι’ αυτά που κάνει.

Με δεδομένα τα πιο πάνω θα περίμενε κανείς ότι το μυθιστόρημα θα ασχολείτο αποκλειστικά με ένα κλασικό ερωτικό τρίγωνο, αλλά δεν έχουν έτσι ακριβώς τα πράγματα, και ο λόγος είναι απλός: και οι τρεις ήρωές του είναι από ιδιόρρυθμοι μέχρι εκκεντρικοί.

Ο Σιμαμούρα είναι ένας άντρας μονόχνοτος που απλά ξοδεύει το χρόνο και τα λεφτά του όπως όπως και για τον οποίο η ιδέα και μόνο του έρωτα φαντάζει κάτι το άπιαστο. Η Κομάκο μοιάζει φευγάτη και ονειροπόλα, της αρέσει αυτό που κάνει, ζει την κάθε μέρα όπως της έρχεται και απολαμβάνει πολύ το ποτό και τα πάρτι, όπου συνήθως κλέβει την παράσταση. Τέλος, η Γιόκο από τη δική της πλευρά, δεν μοιάζει να έχει τίποτα κοινό με κανένα απ’ τους πιο πάνω. Απλά φροντίζει ένα νέο άντρα που πάσχει από μια ανίατη ασθένεια και ονειρεύεται να ταξιδέψει κάποια μέρα μέχρι και την πρωτεύουσα και να βρει δουλειά σαν νοσοκόμα.

Αν είναι κάτι που μοιράζονται αυτοί οι τρεις χαρακτήρες είναι το τοπίο: ένα τοπίο χιονισμένο τις πλείστες φορές και πάντα κρύο. Η παγωνιά που απλώνεται στο γύρω τους χώρο μοιάζει να επηρεάζει όχι μόνο το έξω αλλά και το μέσα τους. Τους κάνει πιο σκληρούς, τους κάνει να νιώθουν πιο μόνοι. Ίσως γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο νιώθει στο στοιχείο του εκεί ο Σικαμούρα. Ίσως για τούτο αφήνεται δίχως δεύτερη σκέψη στις ορμές της η Κομάκο. Σίγουρα γι’ αυτό θέλει να ξεφύγει από ένα κατεψυγμένο μέλλον η Γιόκο.

Ο συγγραφέας δεν συμπεριφέρεται με το γάντι στους ήρωές του. Τους ξεγυμνώνει δίχως δισταγμό στα μάτια του αναγνώστη, σαν να θέλει να του πει: να, αυτή είναι η ανθρώπινη κατάσταση.

Αν κάποιος διαβάσει αυτό το βιβλίο ζητώντας ψυχαγωγία μάλλον θα απογοητευτεί. Αλλά αν το διαβάσει σκεφτόμενος ότι ίσως βρει εδώ μέσα κάτι που λιγότερο ή περισσότερο τον εκφράζει, κάτι που να μιλά στην ψυχή του, ίσως και να τα καταφέρει.

Fuminori Nakamura – The Thief

Όπως υποδηλώνει και ο τίτλος το The Thief είναι η ιστορία ενός κλέφτη – όχι οποιουδήποτε κλέφτη όμως, αλλά κάποιου με συνείδηση.
     Η δράση σ’ αυτό το βιβλίο αρχίζει σχεδόν αμέσως, καθώς παρακολουθούμε τον πρωταγωνιστή και αφηγητή μας να κλέβει το πορτοφόλι ενός πλούσιου άντρα στο σιδηροδρομικό σταθμό και λίγο αργότερα κάποιου όχι και τόσο πλούσιου στο τρένο. Είναι δεξιοτέχνης στην κλοπή, αν και τώρα τελευταία τα πράγματα δεν πάνε και τόσο καλά. Εξακολουθεί να τηρεί τις συμβουλές του φίλου και μέντορά του Ισικάουα: Κλέβει μόνο τα μετρητά και επιστρέφει τα πορτοφόλια ταχυδρομικώς στα θύματά του, αλλά να, νιώθει κάτι μέσα του ν’ αλλάζει. Γίνεται όλο και πιο αφηρημένος: κλέβει πορτοφόλια χωρίς να θυμάται πώς και από ποιον, αλλά και πιο λυπημένος: νιώθει το κενό μέσα του να μεγαλώνει, μαζί με τη μοναξιά: «Είχα κτίσει έναν τοίχο ολόγυρά μου και ζούσα ξεγλιστρώντας μέσα από τις χαραμάδες και μπαίνοντας στα σκοτάδια της ζήσης», ομολογεί.
     Ο τοίχος αυτός λοιπόν αρχίζει σιγά-σιγά να γκρεμίζεται. Ίσως όμως να μην φταίει ο ίδιος γι’ αυτό που συμβαίνει, αλλά της σκληρής πραγματικότητας τα καθημερινά γεγονότα. Ο κατήφορος ξεκινά όταν ο Ισικάουα, ζητά τη βοήθειά του σε μια δουλειά, μια ένοπλη ληστεία που πηγαίνει καλά και στραβά την ίδια ώρα. Καλά για το αφεντικό τους, στραβά για τους ίδιους. Από εκείνη ακριβώς τη στιγμή έρχονται τα πάνω κάτω στη ζωή του και θέλοντας και μη ο αφηγητής αρχίζει ν’ αναλογίζεται τη ζωή του, το δρόμο που ο ίδιος διάλεξε, τα μονοπάτια που εκείνη ακολουθεί. Εντάξει, στο να κλέβει πορτοφόλια είναι καλός, αλλά εκτός από αυτό τι άλλο έχει να επιδείξει; Απολύτως τίποτα. Έτσι, θέλοντας και μη το μυαλό του επιστρέφει στο παρελθόν, σε μια παλιά αγαπημένη, τη Σαέκο, και με τη σκέψη διατρέχει το σήμερα, μοιάζει να ψάχνει να βρει κάτι από το οποίο να κρατηθεί. Τι θα μπορούσε να είναι αυτό άραγε;
     Την απάντηση στο τελευταίο ερώτημα θα του τη δώσουν εντελώς τυχαία δυο κλεφτρόνια: μια μάνα και ο μικρός της γιος. Θα εντοπίσει τους δυο τους καθώς θα προσπαθούν ν’ αδειάσουν κάποια πράγματα από τα ράφια μιας υπεραγοράς στην τσάντα τους και θα τους σώσει από την απειρία τους. Από εκείνη τη μέρα, λες και η ζωή του θα αποκτήσει αξία, ή μάλλον χάρη σ’ αυτούς θα βρει κάποιο λόγο για να ζει. Νιώθει ότι στο πρόσωπο του μικρού συνάντησε μια νεώτερη εκδοχή του εαυτού του και αποφασίζει, θέλοντας και μη (μη, αρχικά), να τον θέσει υπό την προστασία του. Ξοδεύει λοιπόν όλο και περισσότερο χρόνο μαζί του, μαθαίνει την πικρή του ιστορία και προσπαθεί να τον σώσει από το ζοφερό του περιβάλλον, αλλά τον διδάσκει κιόλας κάποια από τα κόλπα του. Ο μικρός γίνεται λοιπόν, κατά κάποιο τρόπο, ο σωτήρας του, ξυπνά μέσα του μια ξεχασμένη στα μονοπάτια του χρόνου ανθρωπιά, και η μητέρα του, ο δαίμονάς του, αυτή που με τους άθλιους τρόπους της θα τον σπρώξει να κάνει την υπέρβαση, να γίνει αυτό που πάντα κατά βάθος ήταν: καλός.
     Μια καλογραμμένη νουβέλα, που όσο κι αν είναι ντυμένη με το χιτώνα της αστυνομικής λογοτεχνίας πιότερο θυμίζει ψυχολογικό δράμα, παρά θρίλερ.
     Κυκλοφορεί στις 20 Μαρτίου.