Γιαπωνέζικη Λογοτεχνία

Taichi Yamada – I Haven’t Dreamed of Flying for a While

2012-02-23T10:53:00.000+02:00

Το I Haven’t Dreamed of Flying for a While είναι μια ιστορία φαντασίας. Όχι επιστημονικής ή επικής φαντασίας, απλά φαντασίας. Το θέμα της δεν είναι κάτι το καινούριο, αλλά είναι κατά κάποιο τρόπο πρωτότυπο. Το έχουν εξερευνήσει με διάφορους τρόπους στα γραπτά τους πολλοί συγγραφείς, χαρίζοντάς μας κάποια υπέροχα ή λιγότερο καλά κείμενα. Ποιο θέμα είναι αυτό; Η αντιστροφή της διαδικασίας της γήρανσης. Όταν δηλαδή οι άνθρωποι φτάνοντας σε κάποιο στάδιο της ζωής τους, αρχίζουν να γίνονται όλο και πιο νέοι.
     Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ένας 48χρονος σχεδόν άντρας, κείτεται στο κρεβάτι ενός νοσοκομείου, μετά από ένα μικρό ατύχημα, στη διάρκεια του οποίου έπαθε ένα κάταγμα στο πόδι. Είναι μόνος εκεί, καθώς ξέρει πολύ καλά ότι η γυναίκα του, που βρίσκεται στο Τόκιο, είναι πολύ απασχολημένη, και θα της ήταν δύσκολο να τα παρατήσει όλα και να πάει κοντά του. Εξάλλου κάπου του αρέσει αυτή η ιδιότυπη μοναξιά και για «πρώτη φορά νιώθει ελεύθερος απ’ την περίλυπη ζωή του». Καθώς όμως απολαμβάνει αυτή την πρωτόγνωρη αίσθηση, προαισθάνεται, ή μάλλον νιώθει σίγουρος ότι σύντομα κάτι πρόκειται να συμβεί: ένα σιδηροδρομικό ατύχημα. Και συμβαίνει. Και από τη μια στιγμή στην άλλη, το κατά τα άλλα ήσυχο επαρχιακό νοσοκομείο στο οποίο αναρρώνει, αποκτά ζωή. Ή μάλλον βουλιάζει στο πανδαιμόνιο. Καθώς αρχίζει να βλέπει στην οθόνη της τηλεόρασης εικόνες από την καταστροφή, ακούει κόσμο να πηγαινοέρχεται στους διαδρόμους, φωνές να υψώνονται και να χαμηλώνουν, ταραχή. Ωστόσο εκείνος για κάποιο παράξενο λόγο παραμένει ήρεμος. Και όταν του ζητούν να εγκαταλείψει το δωμάτιό του για να διευκολύνει κάπως τα πράματα, δέχεται μετά χαράς. Τον μεταφέρουν λοιπόν σ’ ένα άλλο δωμάτιο, μικρό αυτή τη φορά, το οποίο και θα μοιραστεί με μια κρυμμένη, πίσω από ένα διαχωριστικό, γυναίκα.
     Στην αρχή το μόνο που μοιράζονται οι δυο τους είναι η σιωπή, αλλά όσο περνά η ώρα, τόσο λύνονται και οι γλώσσες. Αρχίζουν λοιπόν να συζητούν τα τεκταινόμενα, μιλούν για τις πληγές και τις πραγματικότητές τους. Και σε κάποιο σημείο η γυναίκα του ζητά να αρχίσει να της μιλά ερωτικά. Εκείνος, χωρίς καλά καλά να καταλαβαίνει το γιατί, υπακούει. Της λέει αυτά που θέλει ν’ ακούσει, και την ακούει καθώς ξεδιψάει μοναχή τους πόθους της. Την επόμενη μέρα, καθώς οι δρόμοι τους ετοιμάζονται να χωρίσουν της ρίχνει μια πρώτη βιαστική ματιά, και τότε ακριβώς είναι που αντιλαμβάνεται ότι παρά το νεανικό της φωνής της, δεν είναι παρά μια ηλικιωμένη γυναίκα.
     Σύντομα επιστρέφει στο Τόκιο, όπου λίγες βδομάδες μετά τον συναντάμε στα εκεί γραφεία της εταιρείας του, να δουλεύει σ’ ένα ουσιαστικά ανύπαρκτο κλάδο. Εκεί είναι που τοποθετούν όσους έχουν ψυχολογικά προβλήματα, ώστε να τους χαρίσουν μια ψευδαίσθηση ασφάλειας και χρησιμότητας. Κι εκεί είναι που τον εντοπίζει η γυναίκα. Εκείνος, αν και αρχικά δεν θέλει να τη δει, τελικά τη συναντάει, μόνο και μόνο για να αντιληφθεί με μεγάλη του έκπληξη ότι τώρα είναι στα σαράντα της. Με κάποιο τρόπο έχει γίνει πιο νέα, ενώ και ο ίδιος χωρίς καλά καλά να το καταλάβει έχει αρχίσει να μιλάει γαλλικά. Αυτή δεν θα είναι παρά η πρώτη από μία σειρά από σποραδικές συναντήσεις, στη διάρκεια των οποίων θα συζητούν, θα περιπλανιούνται και θα κάνουν έρωτα, προτού η γυναίκα εξαφανιστεί ξανά. Μετά από κάθε εξαφάνιση όμως θα επανέρχεται όλο και πιο νέα, κι έτσι όπως πάνε τα πράγματα η κατάληξη μοιάζει προδιαγεγραμμένη. Στο τέλος το μοναδικό ίσως πράγμα που τους απομένει να κάνουν είναι να απολαύσουν τη στιγμή και ό,τι θέλει ας τους ξημερώσει μετά.
     Μια γλυκόπικρη ιστορία για τα μεγάλη πάθη και τους ακατάπαυστους πόθους, για τη μοναξιά που μας περιτριγυρίζει και για τις ψευδαισθήσεις ευτυχίας που μας ορίζουν τις ζωές, για την απώλεια. Ένα αριστούργημα; Όχι. Είναι ένα καλογραμμένο βιβλίο ωστόσο, που όλο και κάτι έχει να πει στον αναγνώστη.

Yukio Mishima – Thirst for Love

2012-02-06T11:01:00.000+02:00

Ο άντρας της Ετσούκο, Ριοσούκε, πέθανε πρόσφατα από τυφώδη πυρετό, και δεν μπορεί στα σίγουρα να πει κατά πόσο νιώθει χαρούμενη ή λυπημένη, μια και ο μακαρίτης την απατούσε ασύστολα. Ακόμη και στην κηδεία του νιώθει να τα έχει χαμένα, να μην καταλαβαίνει στ’ αλήθεια γιατί είναι εκεί. Πήγε απλά και μόνο για να κάνει το καθήκον της ή, μήπως για να επιβεβαιώσει τις σκέψεις της στιγμής; «Δεν ήρθα για να αποτεφρώσω τον άντρα μου», αναλογιζόταν, «αλλά για να αποτεφρώσω τη ζήλεια μου».
     Όπως και νάχει, ο άντρας της τώρα είναι πια νεκρός, κι αυτή έχει εγκαταλείψει τη μεγάλη πόλη, το Τόκιο και έχει μετακομίσει στην εξοχή, στην περιοχή της Οσάκα, όπου τώρα ζει με την οικογένεια του μακαρίτη. Ο πατριάρχης, Γιακίτσι Σουκιμότο, ένας ηλικιωμένος πια άντρας, νιώθει μεγάλη αδυναμία για τη χήρα, και δεν χάνει ευκαιρία να την έχει δίπλα του. Ενώ η γλώσσα του κόβει σαν ξυράφι όταν έχει να κάνει με τα άλλα μέλη της οικογένειας, εκείνης της συμπεριφέρεται σχεδόν πάντα με το γάντι. Το μόνο που δεν γνωρίζει ότι η Ετσούκο έχει ήδη χαρίσει την καρδιά της σε άλλον, στον νεαρό ρωμαλέο τους υπηρέτη, τον Σαμπούρο. Ο τελευταίος δεν είναι παρά ένας άνθρωπος της γης, ένα χωριατόπαιδο δεκαοκτώ μόλις χρόνων, και σαν τέτοιο δεν έτρεφε καμία ελπίδα ότι θα μπορούσε να βρεθεί στην αγκαλιά της, όπως κι εκείνη δεν έτρεφε καμία ψευδαίσθηση ότι θα βρισκόταν στη δικιά του. Ωστόσο η Ετσούκο «έβρισκε στη ματαιότητα των ελπίδων της κάποιες ιδιαίτερες έννοιες». Τι έννοιες ή ποια νοήματα ήταν αυτά μοναχά η ίδια μπορούσε να νιώσει, να καταλάβει.
     Η ζωή στην εξοχή, παρά τις αρχικές της επιφυλάξεις, τελικά της άρεσε. Πού και πού της έλειπαν οι μεγάλες λεωφόροι και ο θόρυβος της πόλης, αλλά έβρισκε κατευναστικές τις καθημερινές της ρουτίνες, την έκαναν να ξεχνιέται. Έκανε λοιπόν τις δουλειές του σπιτιού που της αναλογούσαν, καθόταν στο τραπέζι του φαγητού με το γέρο, το γιο του Κενσούκο και τη γυναίκα του Κιέκο, και την Ασάκο, ο άντρας της οποίας βρισκόταν κάπου στη Σιβηρία, και ονειρευόταν – σαν ρομαντικό κοριτσάκι ονειρευόταν.
     Όπως είναι φυσικό όμως από το σπιτικό δεν έλειπαν οι αντιπάθειες κι οι ζήλειες. Όλοι ζήλευαν για τον ένα ή τον άλλο λόγο την Ετσούκο, ενώ εκείνη ζήλευε τον Σαμπούρο, τον άντρα που μάλλον δεν θα μπορούσε ποτέ να κάνει δικό της, τον άντρα που κάποτε θα ένιωθε ότι την πρόδωσε, κι ας μην της ανήκε – αυτόν που σύντομα θα ένιωθε πόθο για μια γυναίκα, την οποία όμως δεν θα αγαπούσε.
     «Τα παρατεταμένα πάθη κάνουν τον άνθρωπο ηλίθιο», διαβάζουμε κάπου και η ηρωίδα μας κάποια στιγμή θα νιώσει ακριβώς έτσι. Θα νιώσει ηλίθια επειδή πίστεψε σε ένα όνειρο και σε κάποιες υποσχέσεις που ποτέ δεν δόθηκαν. Και σαν να μην έφτανε αυτό σύντομα θα έφτανε στο σημείο να προκαλέσει την απέχθεια ακόμη και στο Γιακίτσι, που θα δεν θα δίσταζε να την παρομοιάσει «με ένα όμορφο έκζεμα».
     Το τέλος της καλογραμμένης και γλυκόπικρης αυτής ιστορίας θα βρει τους ήρωές μας σε κάποια τραγικά της ζωής σταυροδρόμια. Κάποιοι θα επιλέξουν τα σωστά μονοπάτια και κάποιοι τα λανθασμένα. Αλλά η γη θα εξακολουθεί να γυρίζει και η ζωή να συνεχίζεται – με όλα τα μικρά ή και μεγαλύτερα δράματά της.

Yasutaka Tsutsui – The Girl Who Leapt Through Time

2012-01-18T12:05:00.000+02:00

Το The Girl Who Leapt Through Time περιλαμβάνει δύο ιστορίες φαντασίας. Η μία είναι επιστημονικής φαντασίας, η άλλη όχι.
     Ας τις πάρουμε όμως με τη σειρά. Στην ομότιτλη ιστορία διαβάζουμε για την παράξενη ζωή της Καζούκο. Η Καζούκο είναι μια μαθήτρια γυμνασίου, ηλικίας δεκαπέντε χρόνων, στην οποία συμβαίνουν πολύ παράξενα πράγματα. Τη μια ονειρεύεται ένα σεισμό και την επομένη αυτός συμβαίνει. Την άλλη βλέπει μια φωτιά και προτού περάσει και πολύς καιρός αυτή ξεσπάει. Και μετά βρίσκει τον εαυτό της επανειλημμένα πρόσωπο με πρόσωπο με το θάνατο, αλλά με κάποιο μυστηριώδη τρόπο καταφέρνει και επιζεί. Τι της συμβαίνει; Και ό,τι συμβαίνει γιατί συμβαίνει σ’ αυτή; Πού και πού νιώθει να χάνει τα λογικά της, πιο πολύ όσο πληθαίνουν τα περίεργα περιστατικά, αλλά όπως θα αποδειχτεί, δεν είναι τρελή. Απλά έχει ιδιαίτερες ικανότητες: μπορεί να δει πράγματα που όλος ο υπόλοιπος κόσμος αγνοεί, ενώ έχει και το χάρισμα της τηλεμεταφοράς. Προσπαθώντας να ανακαλύψει ποιος κρύβεται πίσω απ’ όλ’ αυτά που της συμβαίνουν η Καζούκο θα ξοδέψει πολλή χρόνο περιπλανώμενη σ’ ένα χώρο όπου οι διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στο όνειρο και στην πραγματικότητα είναι δυσδιάκριτες, και στον οποίο όλες οι σταθερές του κόσμου της, θέλοντας και μη, είναι καταδικασμένες να καταρρεύσουν. Πώς θα βγει απ’ αυτή τη διαδικασία; Έχει τις δυνάμεις και τη θέληση να πιστέψει και να λειτουργήσει σ’ ένα κόσμο που δεν χωρούσε στη μέχρι τώρα λογική της;
     Αν και επιστημονικής φαντασίας αυτή η ιστορία θα μπορούσε να διαβαστεί από κάθε φίλο της καλής λογοτεχνίας, αφού δεν καταπιάνεται τόσο με τη μελλοντολογία ή τη μεταφυσική, όσο με τον αγώνα και την αγωνία ενός συνηθισμένου ανθρώπου, που προσπαθεί να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα.
     Το The Stuff that Nightmares Are Made of θα λέγαμε ότι είναι μια ιστορία σε στιγμιότυπα – σε πέντε στιγμιότυπα για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι. Στο πρώτο δύο έφηβοι, η Μασάκο και ο Μπουνίτσι, νιώθουν τρόμο στη θέα και μόνο μιας παράξενης μάσκας. Μετά έχουμε την ιστορία του Γιοσίο, αδελφού της Μασάκο που φοβάται λέει μια γυναίκα που κρύβεται στο μπάνιο. Στη συνέχεια οι δύο πρώτοι ανεβαίνουν στην κορυφή ενός πύργου με σκοπό να κατανικήσουν ένα αίσθημα υψοφοβίας. Ύστερα το κομμένο κεφάλι ενός άντρα κάνει την εμφάνισή του στο πάτωμα ενός σπιτιού και τελικά στο πρόσωπο της Ετσούκο, παλιάς γνώριμης της Μασάκο, βρίσκουμε τη λύση σε όλες τις φοβίες που τυραννούν την τελευταία. Ο Τσουτσούι, όντως σ’ αυτή την ιστορία μας μιλάει για τα πράγματα από τα οποία φτιάχνονται οι εφιάλτες: παλιές αμαρτίες, ανείπωτα κρίματα, κρυφές ενοχές. Το παρελθόν στοιχειώνει τους ήρωές του και μέσα από την αφήγηση μοιάζει να θέλει να μας πει ότι αν δεν αντιμετωπίσουμε τους δαίμονές μας, αν δεν παλέψουμε μ’ αυτούς, δεν θα μας εγκαταλείψουν ποτέ.
     Δυο ιστορίες παράξενες, αλλά που πατούν με το ένα πόδι γερά στην πραγματικότητα – την έξω και τη μέσα μας.

Ryu Murakami – Popular Hits of the Showa Era

2011-11-25T02:21:00.000+02:00

Το Popular Hits of the Showa Era είναι μια ιστορία για τα νιάτα, τη μοναξιά, την απελπισία που αγγίζει όλο και πιο συχνά τους ανθρώπους του σήμερα, και για την εκδίκηση.
     Πρωταγωνιστές εδώ είναι μια παρέα νεαρών, που δεν θα μπορούσε κανείς να αποκαλέσει ακριβώς φίλους, και μια ομάδα γυναικών που όλες έχουν το ίδιο όνομα, Μιτόρι. Οι πρώτοι συναντιούνται μια φορά τη βδομάδα σ’ ένα σπίτι, τρώνε, πίνουν, κάνουν μάτι, όταν η γυναίκα με «το απίστευτο κορμί» εμφανίζεται πίσω από τις κουρτίνες στην απέναντι πολυκατοικία, και πηγαίνουν και τραγουδάνε διάφορα κομμάτια καραόκε, μέσα στα μαύρα μεσάνυχτα, σε κάποια ερημική παραλία. Οι τελευταίες, παραπαίουν λίγο-πολύ στα όρια της απελπισίας. Ζουν μοναχικές ζωές, δίχως άντρες και οικογένειες και δεν κάνουν άλλο από το να ελπίζουν ότι κάποτε η τύχη τους θ’ αλλάξει: θα γνωρίσουν κάποιον, θα κάνουν μια νέα αρχή.
     Και στη μία και στην άλλη ομάδα, το κυρίαρχο στοιχείο είναι η θλίψη, μια θλίψη που αγγίζει τα όρια του τραγικού και φλερτάρει με την παράνοια. Όλοι και όλες νιώθουν ότι οι ζωές τους δεν έχουν κανένα απολύτως νόημα, καμία αξία. Οι άντρες κάθονται μαζί, αλλά γελάει ο καθένας μόνος, όποτε του ’ρθει, καθώς ποτέ δεν μπόρεσαν να επικοινωνήσουν πραγματικά μεταξύ τους, αλλά και με τους άλλους. Οι γυναίκες μιλάνε για της ζωής τα βάρη, λένε τα παράπονά τους, αλλά στο τέλος-τέλος δεν είναι τόσο κοντά η μια στην άλλη όσο πιστεύουν, αφού αυτό που τις ενώνει είναι το ίδιο πράγμα που τις χωρίζει κιόλας: η μοναξιά. Η ζωή τους δεν μοιάζει να έχει κάποιο σκοπό.
     Η μοίρα όμως κάποια μέρα, ή αν προτιμάτε η ζωή, θα διασταυρώσει τα μονοπάτια των δύο ομάδων και τα γεγονότα που θα ακολουθήσουν θα είναι τραγικά και κωμικά την ίδια ώρα, καθώς θα οδηγήσει τους πρωταγωνιστές από το ένα άκρο στο άλλο: από την απραξία στη δράση, από τη μεταξύ τους αδιαφορία σ’ ένα κοινό ενδιαφέρον.
     Όλα θ’ αρχίσουν όταν ένα πρωινό ο Σουγιόκα, μαστουρωμένος αλλά και εν πλήρη στύση θ’ αποφασίσει να βγει στους δρόμους για αναζήτηση συντροφιάς. Καθώς θα περιφέρεται από δω κι από κει θα συναντήσει μία από τις Μιτόρι, η οποία με το που θα αντιληφθεί τις προθέσεις του θα του κόψει το βήχα. Εκείνος όμως δεν θα μπορέσει να χωνέψει και τόσο εύκολα την απόρριψη από μια γριά, όπως μοιάζει αυτή στα μάτια του, και χωρίς καλά-καλά να καταλάβει πώς συνέβηκε αυτό, τη σκοτώνει.
     Τη σκοτώνει, το σκάει και δεν το μετανιώνει. Οι μέρες που θα ακολουθήσουν μάλιστα θα τον κάνουν να νιώσει ακόμη καλύτερα με τον εαυτό του, αφού τα μέλη της ομάδας του θα τον αποθεώσουν, μια και χάρη σ’ αυτόν θα νιώσουν επιτέλους ότι αξίζουν κι αυτοί κάτι. Είναι μάλιστα σίγουροι ότι από τώρα και στο έξης όλα θα πάνε καλά. Το μόνο που κάνουν τους λογαριασμούς τους χωρίς τους ξενοδόχους. Και όταν λέμε «ξενοδόχους» εννοούμε τις Μιτόρι, που αφού θρηνούν τη φίλη τους τραγουδώντας το Stardust Trails, λίγο μετά αρχίζουν να σχεδιάζουν την εκδίκησή τους. Το ένα φονικό λοιπόν ακολουθεί το άλλο και η μια τραγελαφική κατάσταση την επόμενη. Οι δύο ομάδες θα φτάσουν στα άκρα για να πετύχουν τους στόχους τους, αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Εξάλλου τώρα έχουν στόχους, και γι’ αυτούς είναι ίσως το μόνο πράγμα που μετρά.
     Ένα καλογραμμένο βιβλίο που μπορεί να διαβαστεί σαν κωμωδία και σαν τραγωδία την ίδια ώρα. Ο Ριού Μουρακάμι ασχολείται για μία ακόμη φορά με την ποπ κουλτούρα της χώρας του, αλλά αναλύει κιόλας τις πολλές παθογένειες της σύγχρονης ιαπωνικής κοινωνίας. Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι πρόκειται για ένα μυθιστόρημα διαχρονικό, αφού αν είναι ένα πράγμα το οποίο οι γιαπωνέζοι συγγραφείς αρέσκονταν να κάνουν, αυτό είναι το να μιλάνε για τα αρνητικά χαρακτηριστικά του τόπου τους.

Haruki Murakami – 1Q84

2011-11-08T03:06:00.000+02:00

Επιτέλους ήρθε ο καιρός της Μουρακαμιάδας. Το 1Q84 ήταν ένα από τα πλέον αναμενόμενα βιβλία της χρονιάς σε ολόκληρο τον κόσμο με αποτέλεσμα να γίνει μπεστ σέλερ στη δύση βδομάδες προτού κυκλοφορήσει. Οι φίλοι του καλού συγγραφέα, όπως θα ανέμενε κανείς το περίμεναν πώς και πώς και τα ξένα φόρουμ πήραν φωτιά. Δικαίωσε όμως τις μεγάλες προσδοκίες; Και ναι και όχι. Πολλοί αναγνώστες θεώρησαν ότι θα μπορούσε να είναι και καλύτερο ενώ και οι συνήθως γενναιόδωροι προς το συγγραφέα αγγλοσάξονες κριτικοί διχάστηκαν, με αποτέλεσμα οι γνώμες τους να φάσκουν και να αντιφάσκουν. Ίσως το γεγονός ότι η κυκλοφορία του στην Ιαπωνία είχε πάρει, όταν κυκλοφόρησε πριν από δύο χρόνια, χαρι-ποτερικές διαστάσεις, να τους προδιέθεσε για κάτι το πραγματικά εξαιρετικό, και το τελικό αποτέλεσμα να τους απογοήτευσε.
     Είναι όμως το 1Q84 κάτι το πραγματικά εξαιρετικό; Θα έλεγα όχι. Είναι όμως ένα καλογραμμένο βιβλίο που φωνάζει «Μουρακάμι» και το οποίο μέσω της ιστορίας του μας ταξιδεύει στα γνωστά μονοπάτια της φαντασίας του συγγραφέα. Τα γεγονότα διαδραματίζονται το 1984, σε ένα κόσμο παράλληλο με το δικό μας, τον οποίο μια από τις βασικές πρωταγωνίστριες μετονομάζει 1Q84. Σ’ αυτόν τον κόσμο όλα μοιάζουν τα ίδια με τον κανονικό, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Καταρχήν κάποια ιστορικά γεγονότα που συνέβηκαν από δω δεν συνέβηκαν από κει και το αντίστροφο, ενώ οι στολές και τα όπλα των αστυνομικών είναι επίσης κάπως διαφορετικά. Μα το πιο σημαντικό είναι ότι στον 1Q84 υπάρχουν δύο φεγγάρια: το κανονικό και ένα μικρότερο πράσινο.
     Σ’ αυτόν τον κόσμο εισέρχεται φαινομενικά τυχαία η Αομάμι, μια κάπως ιδιόρρυθμη γυναίκα, εκεί γύρω στα τριάντα της, που είναι πλήρους απασχόλησης γυμνάστρια και μερικής απασχόλησης δολοφόνος. Δεν σκοτώνει όμως όποιον κι όποιον, αλλά μονάχα αυτούς που κακοποιούν τις γυναίκες. Και αν και αμείβεται γι’ αυτό, δεν το κάνει για τα λεφτά, αλλά απλά και μόνο επειδή θέλει να καθαρίσει τη γη απ’ αυτά τα καθάρματα. Και στον ένα και στον άλλο κόσμο, η Αομάμι είναι μόνη. Και στον ένα και στον άλλο κόσμο είναι ερωτευμένη μ’ έναν άντρα ονόματι Τέγκο, του οποίου το χέρι κράτησε για μια στιγμή στα δέκα της χρόνια, κάποιον που δεν ξέχασε ποτέ αφού μεγαλώνοντας σ’ ένα εχθρικό περιβάλλον ήταν ο μοναδικός που της συμπεριφέρθηκε με καλοσύνη.
     Ο Τέγκο είναι σήμερα καθηγητής μαθηματικών. Ζει μια συνηθισμένη ζωή, στα όρια της βαρεμάρας. Διδάσκει τρεις ημέρες τη βδομάδα σ’ ένα σχολείο, δουλεύει τα λογοτεχνικά του κείμενα, τα οποία παραμένουν ανέκδοτα και μια φορά την εβδομάδα συναντιέται με την παντρεμένη ερωμένη του και ξεδίνει κάπως. Η ζωή του όμως θα αλλάξει από τη μια στιγμή στην άλλη συνταρακτικά όταν ένας εκδότης θα του ζητήσει να ξαναγράψει το βιβλίο μιας δεκαεφτάχρονης κοπέλας που ακούει στο όνομα Φούκα-Έρι. Το κείμενό της είναι άκομψο, σχεδόν παιδικό, αλλά ο μύθος της είναι πολύ δυνατός, κάτι που καθηλώνει τον αναγνώστη. Τώρα ο Τέγκο πρέπει να το ραφινάρει να του δώσει εκείνο το κάτι που χρειάζεται για να το κάνει ευανάγνωστο. Παρά τους αρχικούς του ενδοιασμούς λοιπόν ρίχνεται με τα μούτρα στη δουλειά και τα αποτελέσματα κρίνονται περισσότερο από ικανοποιητικά, καθώς το βιβλίο δεν γίνεται μόνο μπεστ σέλερ, αλλά κερδίζει και το πιο σημαντικό λογοτεχνικό βραβείο της χώρας. Το γεγονός αυτό τονώνει την αυτοπεποίθηση του Τέγκο, αλλά αναστατώνει κιόλας τη μοναχική ζωή του, αφού νέοι άνθρωποι κάνουν ολοένα την εμφάνισή τους γύρω του. Και όσα περισσότερα πάρε δώσε έχει με τον κόσμο, τόσο περισσότερο σκέφτεται την Αομάμι, εκείνο κορίτσι που είκοσι χρόνια πριν του κράτησε το χέρι. Θέλει να τη συναντήσει ξανά, να την ερωτευτεί αυτή τη φορά για τα καλά, αλλά πώς; Πού να τη βρει; Και αν τη βρει τελικά τι θα συμβεί;
     Αυτά και άλλα πολλά, σημαντικά κι ασήμαντα, συμβαίνουν στις χίλιες σχεδόν σελίδες αυτού του βιβλίου, που εκτός των άλλων προσπαθεί να ρίξει μια ενδελεχή ματιά στο φαινόμενο των αιρέσεων στην Ιαπωνία, κάτι στο οποίο θα λέγαμε ότι αποτυγχάνει. Σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο θέμα έκανε πολύ καλύτερη δουλειά ο νομπελίστας Κενζαμπούρο Όε στο Somersault (παρουσίαση εδώ). Μία ακόμη αδυναμία του βιβλίου είναι η φλυαρία του. Πού και πού ο συγγραφέας αρχίζει να μιλά και να μιλά και να μιλά και σταματημό δεν έχει. Και φυσικά δεν μπορούμε να παραλείψουμε τις επαναλήψεις. Κάποιος μπορεί να διαβάσει τον τίτλο του βιβλίου της Φούκα-Έρι, Air Chrysalis, σε μια σελίδα μέχρι και πέντε φορές, ενώ ο συγγραφέας συχνά πυκνά επαναλαμβάνει κάποιες προτάσεις ή ατάκες, σε μια προσπάθεια προφανώς να υπενθυμίσει στον αναγνώστη κάτι το οποίο διάβασε λίγες παραγράφους πιο πριν. Ποια είναι τα θετικά του 1Q84; Ο μύθος και οι πρωταγωνιστές του. Και οι τρεις ήρωες, με πρώτη και καλύτερη την Φούκα-Έρι θα χαραχτούν καλά στη μνήμη του αναγνώστη. Όχι μόνο για τα πείσματα, τα συναισθήματα και τις ιδιορρυθμίες τους, αλλά και για τον τρόπο που ζούνε και αντιλαμβάνονται τα πράγματα. Η Φούκα-Έρι θα έλεγα ότι είναι με διαφορά ο καλύτερος χαρακτήρας που δημιούργησε ποτέ η φαντασία και η γραφίδα του Μουρακάμι.
     Τελικό συμπέρασμα: Ένα καλογραμμένο βιβλίο που σίγουρα θα ικανοποιήσει τους φίλους του συγγραφέα, το οποίο όμως θα ήταν πολύ καλύτερο αν ήταν τουλάχιστον διακόσιες σελίδες πιο μικρό και απέφευγε τις επαναλήψεις. Για τις τελευταίες θα μπορούσε να πει κανείς ότι φταίνε οι δύο μεταφραστές του στα αγγλικά, αλλά δεν πιστεύω ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο, αφού όπως ο ίδιος ο συγγραφέας δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του, δούλεψε στενά μαζί τους για το τελικό αποτέλεσμα.
     Δεν συνηθίζω να δίνω βαθμολογίες στα βιβλία, αλλά αυτή τη φορά θα το κάνω: 7/10.

Amy Yamada - Bedtime Eyes

2011-10-26T08:36:00.000+03:00

Τρεις νουβέλες που καταπιάνονται με το θέμα του έρωτα αλλά και τις πολιτισμικές διαφορές ανάμεσα στις φυλές περιλαμβάνει αυτή η συλλογή. Στην καθεμιά από αυτές τις ιστορίες πρωταγωνιστεί μια νεαρή γιαπωνέζα που διατηρεί μια λιγότερο ή περισσότερο μη συμβατική σχέση με κάποιο αφροαμερικανό. Τα γεγονότα φυσικά διαδραματίζονται στην Ιαπωνία, σε κάποια ανώνυμη πόλη, η οποία όμως διαθέτει μια στρατιωτική βάση.
     Η ομότιτλη ιστορία μας μιλά για την Κιμ και τον Κουτάλι. Όχι πως αυτό είναι το όνομά του, απλά τον «βάφτισαν» έτσι οι συνάδελφοί του στρατιωτικοί, επειδή συνηθίζει να κουβαλά πάντα στην τσέπη του ένα ασημένιο κουτάλι. Η Κιμ τον γνωρίζει κάποια βραδιά σε ένα μπαρ όπου έχει πάει με το φίλο της και από την πρώτη κιόλας στιγμή νιώθει μια ζωώδη σχεδόν έλξη προς εκείνον. Έτσι, προτού καν βγει η νύχτα θα κάνει έρωτα μαζί του και σύντομα θα νιώσει ότι ο Κουτάλι είναι το ναρκωτικό της. Η θέα του και μόνο ξυπνά μέσα της τη λαγνεία καθώς την κάνει να νιώθει «σαν βούτυρο πάνω σε ζεσταμένο ψωμί». Εκείνος ωστόσο της κρύβει κάποια μυστικά, τα οποία κάποτε θα βγουν στο φως προκαλώντας την καταστροφή. Ωστόσο δεν θα τον μισήσει γι’ αυτό. «Αν φταίει για κάτι είναι το γεγονός ότι μου έχει χαρίσει αναμνήσεις», σκέφτεται.
     Στο The Piano Player’s Fingers διαβάζουμε την ιστορία της Ρουίκο και του Λίροϊ. Η Ρουίκο είναι μια κάθε άλλο παρά συνηθισμένη γυναίκα που της αρέσει να διατηρεί σχέσεις με μεγαλόσωμους και παθητικούς άντρες, τους οποίους της είναι εύκολο να χειριστεί. Τα πράγματα ωστόσο θα αλλάξουν όταν θα γνωρίσει τον Λίροϊ, αφού όσο και να το θέλει, αυτόν δεν μπορεί να τον μεταχειριστεί απλά σαν παιχνιδάκι για τις ορέξεις της. Αν και ο τελευταίος δεν είναι εύγλωττος, κάτι την δένει μαζί του από την πρώτη στιγμή. Ίσως να είναι τα μεγάλα του δάχτυλα που παίζουν με τόση δεξιοτεχνία το πιάνο. Ίσως και να είναι το ότι νιώθει πως «ο Λίροϊ τοποθετήθηκε σ’ αυτή τη γη αποκλειστικά για να την κάνει να νιώθει καλά». Όταν αυτός επιστρέφει στην πατρίδα του εκείνη δεν παύει να τον σκέφτεται, αλλά συνεχίζει να ζει τη ζωή της όπως τη θέλει. Με το γυρισμό του όμως, δύο χρόνια μετά, τα πράγματα αλλάζουν ριζικά, καθώς δεν είναι πια αυτός που ήταν και οι ρόλοι αντιστρέφονται.
     Μια ιστορία τραγική είναι το Jesse. Η ιστορία μιας γιαπωνέζας γυναίκας, της Κοκό, ενός αμερικανού άντρα, του Ρικ και του εντεκάχρονου γιου του, Τζέσι. Η Κοκό και ο Τζέσι, όσο κι αν το θέλει η πρώτη, δεν τα πάνε καλά μεταξύ τους. Ο μικρός τη συγκρίνει συνεχώς με τη μητέρα του, μια μητέρα που ο ίδιος είχε επιλέξει να εγκαταλείψει μετά το διαζύγιό της με τον πατέρα του, και πάντα τη βρίσκει λειψή. Κι ας αυτή η μητέρα δεν τον αγαπάει καθόλου. Κι ας η Κοκό κάνει ό,τι μπορεί για να τον κάνει να νιώσει άνετα δίπλα της. Όταν, κάποια φορά, ο Ρικ αναγκάζεται να ταξιδέψει στο Σαν Φρανσίσκο, τους δίνεται η ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά. Το μόνο που ο Τζέσι, έχοντας μεγαλώσει ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που μισούσαν ο ένας τον άλλο, δεν θα μπορέσει και τόσο εύκολα να νιώσει κάποιου είδους αγάπη για την Κοκό.
     Τρεις καλογραμμένες ιστορίες για τον έρωτα και τη λαγνεία, για την πραγματική αγάπη που πολλές φορές ξεγλιστράει μέσα από τα δάχτυλά μας και μας ξεφεύγει, αλλά και για τον αγώνα που πολλές φορές χρειάζεται να δώσει κανείς για να κερδίσει την αποδοχή των άλλων.

Kaori Ekuni – Twinkle Twinkle

2011-10-18T12:58:00.000+03:00

Το Twinkle Twinkle είναι η ιστορία ενός γάμου που κάθε άλλο παρά συνηθισμένος είναι. Ο Μουτσούκι, ο γαμπρός, είναι αυστηρά γκέι, ενώ η νύφη, η Σιόκο, είναι ψυχολογικά ασταθής και αλκοολική, εξ ου και ο γάμος τους δεν είναι παρά μια φάρσα – ή μάλλον πρόκειται για ένα σώου με πρωταγωνιστές τους ίδιους και θεατές τους γονείς τους, που σχεδόν τους τον επέβαλαν, πιστεύοντας απόλυτα ότι ο θεσμός θα τους έσωζε από τα πάθη τους.
     Η συγγραφέας μας δίνει την ιστορία της μέσα από τις πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις των δύο πρωταγωνιστών, σε εναλλάξ κεφάλαια.
     Η Σιόκο, που βγάζει τα προς το ζην κάνοντας μεταφράσεις από τα ιταλικά, αποτελεί εξαιρετικό υλικό για ένα συγγραφέα, αφού η προσωπικότητά της θα μπορούσε να χαρακτηριστεί τουλάχιστον… πολύχρωμη. Είναι κυκλοθυμική, ανοιχτόμυαλη, ανασφαλής, αντικοινωνική, κατανοητική, σιωπηλή και ναι, ολίγον τρελή. Της αρέσει να ακούει μουσική και να τραγουδά δυνατά, να κοιτά αμίλητη για ώρες ένα πίνακα και να ποτίζει ένα δέντρο που τους χάρισε ο Κον, ο εραστής του Μουτσούκι, με τσάι και ντοματοχυμό. Η σχέση της με τον άντρα της θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πολύ καλή, αφού δεν της ζητά και τίποτα το ιδιαίτερο ο κακομοίρης: μόνο να σιδερώνει τα σεντόνια προτού πάνε για ύπνο.
     Ο Μουτσούκι από την άλλη πλευρά είναι ένας καθόλα συνηθισμένος άντρας, εκτός φυσικά από το ότι «δεν είναι άντρας», όπως τον κατηγορεί όταν μαθαίνει την αλήθεια ο πεθερός του. Γιατρός στο επάγγελμα, είναι αυτό που θα λέγαμε «τύπος και υπογραμμός». Είναι μανιακός με την καθαριότητα, καλός επαγγελματίας, πιστός εραστής και με το δικό του ιδιαίτερο τρόπο αγαπά τη Σιόκο πολύ. Αν και ο γάμος τους έγινε για τα μάτια του κόσμου και μόνο, τον αντιμετωπίζει σαν μια ευλογία. Εξάλλου όπως λέει κι εκείνη: «Σε γάμους σαν και τον δικό μας δεν υπάρχει κάτι το οποίο να φοβάται κανείς».
     Ωστόσο τα πράγματα δεν είναι ακριβώς τέλεια. Ο Μουτσούκι πού και πού αναστατώνεται με τις εκκεντρικότητες και τις εκρήξεις θύμου και θλίψης της Σιόκο, ενώ εκείνη δεν αντέχει καθόλου την τάση του να είναι «πάντα τόσο καλός». Όλα της τα επιτρέπει, όλα της τα συγχωρεί, κι αυτό τη συγχύζει, κι ας του επιτρέπει κι αυτή τα πάντα (να του συγχωρέσει δεν έχει τίποτα, αφού ποτέ δεν την στεναχωρεί).
     Η Σιόκο είναι μια απελπισμένη ψυχή που πιστεύει ότι ποτέ δεν θα νιώσει πραγματικά ευτυχισμένη. Ο ψυχίατρος, τον οποίο συμβουλεύεται εδώ και χρόνια, της είπε παλαιότερα ότι ο γάμος θα αποτελούσε τη λύση για τα (ψυχολογικά) προβλήματά της. Τώρα της λέει ότι ένα παιδί θα της προσέφερε την ολοκλήρωση. Το ίδιο πιστεύει και η μοναδική της φίλη η Μιζούχο. Ωστόσο αυτή δεν θέλει παιδί, να γεμίσει το κενό μέσα της θέλει. Εξάλλου, στη σκέψη και μόνο του πόσο κακή μητέρα θα ήταν αν αποκτούσε όντως παιδί, τρομάζει. Πώς να γεμίσει όμως εκείνο το κενό; Πώς να σκοτώσει εκείνο το κάτι που την κάνει να νιώθει μόνη, ακόμη κι όταν βρίσκεται ανάμεσα στο πλήθος; Ο άντρας της πιστεύει ότι πρέπει να βρει εραστή, προσπαθεί μάλιστα να τη βοηθήσει για να το κάνει, ξαναφέρνοντας στο προσκήνιο τον πρώην φίλο της, τον Χανέκι («Αγαπούσα το σύννεφο της θλίψης που έσκιαζε το μέτωπό του», λέει γι’ αυτόν η Σιόκο), αλλά η λύση που απαιτείται είναι πιο ριζοσπαστική και τελικά είναι εκείνη η ίδια που θα τη βρει. Μια λύση που θα συμπληρώσει και των δυο τους τα κενά.
     Αυτό είναι ένα μυθιστόρημα διαφορετικό, ασυνήθιστο, που όμως καταπιάνεται με το πιο συνηθισμένο αλλά και μυστηριώδες θέμα: των ανθρώπων τις ψυχές. Καλογραμμένο και ιδιόρρυθμο, σαν και τους πρωταγωνιστές του, έχει πολλά να πει στο σύγχρονο αναγνώστη.
     Τιμήθηκε με το βραβείο Murasaki Shikibu, ενώ ο τίτλος του είναι εμπνευσμένος από ένα ποίημα του Yasuo Irizawa.

Tatsuhiko Takimoto – Welcome to the NHK!

2011-10-04T03:28:00.000+03:00

Με το φαινόμενο των χικίκομορι, των γιαπωνέζων νέων δηλαδή που απομονώνονται σε ένα δωμάτιο και δεν έχουν καμία απολύτως επαφή με τον έξω κόσμο, καταπιάνεται αυτό το μυθιστόρημα.
     Ο βασικός του πρωταγωνιστής, ο Σατού, είναι ένα άτομο με ιδιαίτερα χαμηλή αυτοπεποίθηση και θεωρεί τον εαυτό του πραγματικά σκουπίδι. Γνωρίζει πολύ καλά ότι είναι αδύναμος σαν χαρακτήρας, κι όσο κι αν προσπαθεί, όχι και τόσο συχνά εδώ που τα λέμε, να πείσει τον εαυτό του ότι αξίζει κι αυτός κάτι δεν τα πολυκαταφέρνει. Και όλο και πιο πολύ σκέφτεται το θάνατο, αν και «ο καιρός είναι πολύ καλός για να πεθάνω τώρα αμέσως».
     Τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να είναι πιο ζοφερά μέσα στον κλειστοφοβικό του κόσμο. Η αγοραφοβία του παίρνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις και πού και πού νιώθει ότι έχει ξεχάσει πώς να μιλά στους άλλους ανθρώπους. Κάτι πρέπει να κάνει, αλλά τι; Την απάντηση τη βρίσκει πιο εύκολα από τι θα περίμενε κανείς: Πρέπει να τιμωρήσει αυτούς που τον έκαναν αυτό που είναι. Και ποιοι είναι αυτοί; Οι εγκέφαλοι που κρύβονται πίσω από τη δημόσια τηλεόραση της Ιαπωνίας (NHK). Είναι σίγουρος ότι αυτοί φταίνε για όλα, πώς αυτοί δημιούργησαν μια ολόκληρη γενιά από όντα που δεν είναι άνθρωποι αλλά χικικομόρι. Πώς να τους χτυπήσει όμως; Πώς να αποδώσει δικαιοσύνη; Όλο ρωτά τον εαυτό του, αλλά απαντήσεις δεν παίρνει. Είπε κι αυτός μια φορά στη ζωή του να κάνει κάτι και δεν ξέρει πώς να το κάνει.
     Ωστόσο, σχεδόν χωρίς τη συγκατάθεσή του, τα πράγματα θ’ αρχίσουν κάποτε και γι’ αυτόν ν’ αλλάζουν. Καταρχήν θα γνωρίσει ένα μυστηριώδης κορίτσι που ακούει στο όνομα Μισάκι, που θα αναλάβει με το έτσι θέλω να τον σώσει από τον εαυτό του. Και μετά, αφού της πει ένα μεγάλο ψέμα, θα αποφασίσει να το μετατρέψει σε αλήθεια, μεταμορφώνοντας τον εαυτό του σε δημιουργό. Με τη βοήθεια ενός παλιού συμμαθητή, που ακούει στο όνομα Γιαμαζάκι, θ’ αρχίσει να δημιουργεί το καλύτερο παιχνίδι ρόλων στην ιστορία της ανθρωπότητας, ένα παιχνίδι ερωτικού περιεχομένου. Αλλά, σαν χικικομόρι που είναι, δεν νιώθει άνετα όταν βρίσκεται ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους και έτσι τα σχέδιά του δεν θα μπορέσουν να υλοποιηθούν και τόσο εύκολα. Τη μια νιώθει καλά, την άλλη χάλια, τη μια συμπαθεί τους νέους και μοναδικούς του φίλους, την άλλη δεν τους αντέχει. Το μόνο που θέλει είναι να τον αφήσουν στην ησυχία του, κι ας ξέρει ότι δεν μπορεί να πολεμήσει τον εχθρό μόνος, κι ας νιώθει ότι χρειάζεται τους άλλους. Άσπρο-μαύρο είναι η ζωή του, με το μαύρο να δίνει όλο και πιο έντονα το παρόν του. Παλιά ένιωθε μόνος μοναχός του, τώρα νιώθει μόνος όταν είναι με τους άλλους. Τι είχαμε, τι χάσαμε δηλαδή. «Ακόμη κι αν συνεχίσω να ζω τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει. Ο πόνος θα παραμείνει».
     Ο συγγραφέας κάνει ένα μακροβούτι στα σκοτάδια που κρύβουν μέσα τους οι ήρωές του. Όλοι τους είναι πονεμένοι, όλοι κρύβουν μυστικά και όλοι, μα όλοι, είναι δυστυχισμένοι. Την κάθε ανάσα που ξοδεύουν την ξοδεύουν με κόπο -«Αναρωτιόμουνα κατά πόσο θα συνέχισα να ζω κάθε μέρα, ψιθυρίζοντας στον εαυτό μου ότι δεν αντέχω πια»- και τα όνειρά τους θυμίζουν περισσότερο ψευδαισθήσεις, δημιουργήματα των ναρκωτικών ή μιας αχαλίνωτης φαντασίας. Υπάρχει γι’ αυτούς σωτηρία; αναρωτιέται κανείς. Η αλήθεια είναι ότι για κάποιους από αυτούς μπορεί να υπάρξει, για τους περισσότερους όμως όχι. Η ζωή τους είναι ένα καθημερινό δράμα το οποίο πολλές φορές οι λέξεις απλά αδυνατούν να περιγράψουν.
     Όπως διαβάζουμε όταν γράφτηκε αυτό το βιβλίο, πριν δέκα και βάλε χρόνια, στην Ιαπωνία υπήρχαν δύο εκατομμύρια χικικομόρι. Σήμερα λογικά θα είναι πολύ περισσότεροι, ενώ αυτό το φαινόμενο άρχισε να δίνει όλο και πιο έντονα το παρόν του και στις δυτικές κοινωνίες. Ο συγγραφέας μέσα απ’ αυτή την ιστορία δεν προσπαθεί να εξηγήσει το φαινόμενο, αλλά να μιλήσει με άμεσο τρόπο για τον τρόπο ζωής και σκέψης αυτών των ανθρώπων, κάτι που καταφέρνει, παρά τις όποιες αδυναμίες στην αφήγηση.
     Από το βιβλίο αυτό που σημείωσε μεγάλη επιτυχία στην Ιαπωνία ξεπήδησαν σαν κλώνοι σειρές από άνιμε και μάνγκα, που μιλούν με άμεσο τρόπο στους νέους της μακρινής χώρας για κάποια θέματα τα οποία λίγο ή πολύ τους αφορούν προσωπικά. Όσοι ενδιαφέρονται για την Ιαπωνία του σήμερα θα βρουν ίσως εδώ πολλές απαντήσεις στα ερωτήματα που τους απασχολούν.

Shuichi Yoshida – Villain

2011-09-14T05:04:00.001+03:00

Όπως και να το δει κανείς τα αστυνομικά μυθιστορήματα των γιαπωνέζων συγγραφέων διαφέρουν πολύ απ’ αυτά των αμερικανών και των ευρωπαίων. Οι ανατολίτες μοιάζουν να ενδιαφέρονται περισσότερο για την ψυχολογική κατάσταση των εγκληματιών παρά για το ίδιο το έγκλημα και ο Yoshida στο Villain δεν ξεφεύγει από τον κανόνα αυτό. Αντίθετα μας χαρίζει ένα μυθιστόρημα όπου η λύση στο γρίφο δίνεται σχετικά νωρίς, αλλά που καταφέρνει να κρατήσει το ενδιαφέρον μας ζωντανό από την πρώτη μέχρι και την τελευταία σελίδα περιγράφοντας τον έσω κόσμο των ηρώων του, αλλά και τις περιπέτειες δύο από αυτούς.
     Όλα αρχίζουν όταν κάποιος ανακαλύπτει το πτώμα μιας νεαρής γυναίκας σ’ ένα απομονωμένο ορεινό αυτοκινητόδρομο. Το όνομα της κοπέλας είναι Yoshino Ishibashi και οι ύποπτοι για τη δολοφονία της είναι δύο. Ο ένας είναι ένας πλούσιος γυναικάς ονόματι Keigo Masuo, με τον οποίο, σύμφωνα με τα λεγόμενα της ίδιας της κοπέλας στις φιλενάδες της, διατηρούσε σχέσεις, ενώ ο άλλος είναι κάποιος κτίστης, ο Yuichi Shimizu, ο οποίος έχει μανία με τα αυτοκίνητα, ενώ του αρέσει κιόλας να γνωρίζει γυναίκες μέσω εξειδικευμένων σελίδων στο ίντερνετ.
     Ο συγγραφέας κάνοντας μικρές αναδρομές στην ιστορία των βασικών πρωταγωνιστών, αλλά και της νεκρής κοπέλας, φέρνει στην επιφάνεια σκοτεινά μυστικά και ψέματα και μας μιλά για τη σύγχρονη κοινωνία, στην οποία οι σχέσεις ανάμεσα στα δύο φύλλα γίνονται όλο και πιο δύσκολες, αλλά και περίπλοκες. Γράφει ακόμη για την αλαζονεία, τη μοναξιά, τη ματαιοδοξία, για τα μεγάλα όνειρα που δεν τους είναι γραφτό να γίνουν πραγματικότητα, για τα διαφορετικά πρόσωπα του έρωτα. Και δεν χαρίζεται στους ήρωές του. Τους ταλαιπωρεί σωματικά, τους βασανίζει ψυχολογικά, μοιάζει να προσπαθεί να τους αναγκάσει με το έτσι θέλω να ρίξουν μια καλή ματιά στον καθρέφτη. Τι θα δουν εκεί; Το σκοτάδι και την απόγνωσή τους.
     Ωστόσο το βιβλίο αυτό δεν καταπιάνεται μοναχά με τις ψυχές, αλλά θέτει και ηθικά διλήμματα, μοιάζει να ρωτά τον αναγνώστη: «Ποιος είναι περισσότερο ένοχος, αυτός που σκότωσε και ζει μέσα στις ενοχές, ή αυτός που οδήγησε στο έγκλημα και δεν δίνει μία γι’ αυτό που συνέβηκε;» Το πώς φτάσαμε ως εδώ μοιάζει επίσης να τον απασχολεί, οι σύγχρονες μικρές απελπισίες μας. Ο αγώνας για μια αξιοπρεπή ζωή, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου, ο πολιτισμός του γρήγορου σεξ, η απομόνωση, η ανάγκη των ανθρώπων ν’ αγαπούν και ν’ αγαπιούνται.
     Θα λέγαμε ότι εδώ δεν έχουμε τόσο πολύ να κάνουμε με ένα αστυνομικό θρίλερ όσο με ένα οδοιπορικό στις ψυχές και στις μικρές, καλές ή κακές, στιγμές κάποιων ανθρώπων, ή ακόμη και μια ιστορία έρωτα με άσχημο τέλος. Όλα έρχονται από κάπου και καταλήγουν κάπου, φαίνεται να λέει ο συγγραφέας. Και για να γίνει πειστικός κάνει αναφορές στις διάφορες μικροϊστορίες που διαμορφώνουν το μέλλον των ηρώων του. Ηρώων που δεν διαφέρουν και πολύ από εμάς. Εκεί που οι αποστάσεις και οι πολιτισμικές διαφορές μας χωρίζουν, η τεχνολογία και τα παγκόσμια συμπτώματα μιας ατέρμονης μοναξιάς μας ενώνουν. Έτσι η εκεί ιστορία μπορεί ανά πάσα στιγμή να γίνει εδώ.
     Ένα μυθιστόρημα καλογραμμένο και καίριο, που έχει πολλά να πει στο σύγχρονο αναγνώστη.

Haruki Murakami – Pinball, 1973

2011-08-23T13:41:00.000+03:00

Αυτό είναι το δεύτερο βιβλίο που έγραψε ο Χαρούκι Μουρακάμι και το οποίο πρωτοκυκλοφόρησε στην Ιαπωνία πριν από τριάντα και πλέον χρόνια, το 1980. Ανήκει στην Τριλογία του Αρουραίου, τα άλλα δύο κομμάτια της οποίας αποτελούν τα Hear the Wind Sing και A Wild Sheep Chase.
     Σ’ αυτό το μυθιστόρημα, όπως θα ανέμενε κανείς, ο συγγραφέας καταπιάνεται με μερικά από τα αγαπημένα του θέματα: τη μοναξιά, τον έρωτα και την απώλεια, τη μουσική, τις εμμονές.
     Οι ήρωές του είναι δύο: ο αφηγητής του οποίου το όνομα ποτέ δεν μαθαίνουμε και ο Αρουραίος. Παρακολουθούμε τα έργα και τις ημέρες τους μέσα από παράλληλες αφηγήσεις που μας ταξιδεύουν μπρος πίσω στο χρόνο. Τα γεγονότα διαδραματίζονται το 1969 και το 1973 -τα περισσότερα τη δεύτερη χρονιά- και όπως είναι φυσικό, όσο κι αν δεν συμβαίνουν και πολλά, αυτά που συμβαίνουν είναι παράξενα.
     Ο αφηγητής, που δουλεύει σαν μεταφραστής, ξυπνά ένα πρωί ανάμεσα σε δυο κοπέλες, που τυγχάνει να είναι αδελφές και μάλιστα δίδυμες. Δεν θυμάται πώς και πότε βρέθηκαν εκεί, αλλά όσο κι αν αυτό τον παραξενεύει στην αρχή, δεν αργεί να το αποδεχτεί σαν ένα απλό δεδομένο της ζωής. Έτσι, χωρίς καλά καλά να το καταλάβει, αρχίζει να ζει μαζί τους. Το γεγονός αυτό δεν μοιάζει φαινομενικά να επηρεάζει τη ζωή του και σιγά σιγά αρχίζει να θεωρεί την παρουσία τους σαν κάτι το δεδομένο, κάτι που είτε έτσι είτε αλλιώς επρόκειτο να συμβεί. Εξάλλου δεν του γίνονται βάρος. Όλη μέρα είναι στο σπίτι, του καθαρίζουν, του μαγειρεύουν, κάνουν έρωτα μαζί του και ποτέ δεν απαιτούνε τίποτα. Τι άλλο να ζητήσει κανείς; Παρ’ όλ’ αυτά δεν είναι πραγματικά ευτυχισμένος, αφού στην σκέψη και στην ψυχή του κόβει ακόμη βόλτες η Ναόκο, μια παλιά αγαπημένη, η πρώτη του πραγματική αγάπη, η οποία είναι τώρα πια νεκρή. Η μορφή της δεν τον εγκαταλείπει ποτέ. Θυμάται τα λίγα που έζησαν μαζί, τις στιγμές που μοιράστηκαν, σκέφτεται όλα αυτά που δεν πρόλαβαν να ζήσουν. Την ίδια ώρα όμως τον στοιχειώνει και μία άλλη ανάμνηση: αυτή ενός φλίπερ! Το Διαστημόπλοιο ήταν το αγαπημένο του φλιπεράκι και τώρα αναρωτιέται τι απέγινε, καθώς, όπως λέει, το να το παίζει ήταν το μοναδικό πράγμα στο οποίο ήταν καλός. Το παιχνίδι αυτό σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή για κείνον, μια εποχή που προσπαθεί τώρα μάταια πλην απεγνωσμένα να αναβιώσει.
     Ο Αρουραίος από τη δική του πλευρά μοιάζει να ζει μια άχαρη πληκτική ζωή, δίχως κανένα σκοπό. Του αρέσει να ξοδεύει το χρόνο του σε ένα μπαρ, να αμπελοφιλοσοφεί, να περιφέρεται από το ένα μικρό αδιέξοδο στο άλλο. Μέχρι που γνωρίζει μια εξίσου μοναχική γυναίκα, μια μουσικό, που τον υποδέχεται με μεγάλη χαρά στη ζωή και στο κρεβάτι της, αλλά η οποία στο τέλος αδυνατεί να του προσφέρει ό,τι ζητά, αφού ακόμη κι αυτός ο ίδιος δεν φαίνεται να γνωρίζει τι ακριβώς είναι αυτό. Εξάλλου: «Τα καλά ερωτήματα, ποτέ δεν έχουν απαντήσεις», και όσο δεν μπορείς να βρεις τις απαντήσεις δεν μπορείς να κάνεις τίποτα άλλο από το να περιφέρεσαι από δω κι από κει, μέχρι που να συμβεί κάτι. Κάτι που θα αλλάξει τα πάντα.
     Αυτή είναι μια καλογραμμένη ιστορία που θα ικανοποιήσει τους φίλους του συγγραφέα. Ίσως να μην φτάνει στο ύψος των επόμενων έργων του, αλλά δίνει στον αναγνώστη την ευκαιρία να ρίξει μια ματιά σ’ ένα από τα κείμενα που αποτέλεσαν τις βάσεις για την οικοδόμηση του μελλοντικού φανταστικού του κόσμου.

Natsume Sōseki – Kokoro

2011-08-09T12:49:00.001+03:00

Το Kokoro είναι μια ιστορία για την απώλεια, την κάθε είδους απώλεια. Ο συγγραφέας μας αφηγείται τα έργα και τις ημέρες ενός φοιτητή και κάποιου ηλικιωμένου άντρα που ο πρώτος για κάποιο λόγο, που και ο ίδιος δεν μπορεί να καταλάβει, αποκαλεί Δάσκαλο.
     Οι δυο τους συναντώνται για πρώτη φορά στη διάρκεια των διακοπών στην παραθαλάσσια περιοχή της Καμακούρα. Ο φοιτητής νιώθει από την αρχή κάτι να τον τραβά κοντά σ’ αυτό τον άντρα και όταν επιτέλους του δίνεται η ευκαιρία του συστήνεται. Οι πρώτες τους συναντήσεις και συζητήσεις κυλούν αμήχανα ή μάλλον επιφυλακτικά. Σαν να προσπαθεί να διαβάσει ο ένας τον άλλο. Ωστόσο όταν επιστρέφουν στο Τόκιο τα πράγματα αλλάζουν καθώς αρχίζει ν’ αναπτύσσεται μεταξύ τους μια στενή φιλία. Ο νεαρός επισκέπτεται συχνά τον άντρα στο σπίτι του, όπου γνωρίζει και τη γυναίκα του, Σιζού, μια κάπως ασυνήθιστη ύπαρξη, και μαζί μιλούν για τα πάντα. Ο Δάσκαλος όμως δεν μοιάζει διατεθειμένος να του προσφέρει τις απαντήσεις στα φιλοσοφικά ερωτήματα που τον απασχολούν, αφού έχει χάσει την πίστη του στην ανθρωπότητα. Το μόνα πράγματα που μπορεί να του χαρίσει είναι τη συντροφιά και τη φιλοξενία του, αλλά και κάποιους αφορισμούς: «Η αγάπη είναι αμαρτία, αλλά είναι επίσης ιερή», «Η μοναξιά είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσουμε (για τις επιλογές μας)».
     Για το ποιος στ’ αλήθεια είναι όμως και για τα γεγονότα που τον οδήγησαν σ’ αυτή την ιδιότυπη απελπισία δεν θα του μιλήσει παρά όταν θα είναι πια πολύ άργα. Μέχρι τότε ο νεαρός θ’ αποφοιτήσει από το πανεπιστήμιο και θα επιστρέψει για λίγο καιρό στη γενέτειρά του για να βρεθεί στο πλευρό του ετοιμοθάνατου πατέρα του. Καθώς θα είναι εκεί θα προσπαθήσει να βάλει τις σκέψεις του σε τάξη, αλλά μάταια, αφού το σπίτι του, λόγω κυρίως του κατάκοιτου άντρα, αποτελεί χώρο διερχομένων. Στο μεταξύ θα πεθάνει και ο αυτοκράτορας Μέιτζι, κάτι που θα επιδεινώσει την κατάσταση του πατέρα του, ενώ σύντομα θα τον ακολουθήσει στον τάφο και ο στρατηγός Νόγκι, γεγονός που θα σημάνει το τέλος μιας εποχής. Εκεί όμως που νομίζει ότι τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να γίνουν χειρότερα, λαμβάνει μια μακροσκελή επιστολή από το Δάσκαλο, που από τη στιγμή που πήγε εκεί είχε επιλέξει να τον αγνοεί επιδεικτικά, η οποία άρχιζε ως εξής: «Όταν ετούτο το γράμμα φτάσει στα χέρια σου δεν θα βρίσκομαι πια σ’ αυτό τον κόσμο». Τα λόγια αυτά, όπως είναι φυσικό, τον ταράζουν, αλλά ελλείψει χρόνου δεν θα μπορέσει να διαβάσει σύντομα το υπόλοιπο γράμμα. Όταν το κάνει όμως όλες του οι απορίες θα λυθούν και θα μπορέσει επιτέλους να καταλάβει ποιος ήταν αυτός ο άνθρωπος που αποκαλούσε Δάσκαλο. Η ιστορία του, που καταλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου, είναι μια ιστορία αγάπης, αλλά και μια ιστορία για τα όνειρα και τη διάψευσή τους.
     Αυτό είναι ένα από τα καλύτερα βιβλία του συγγραφέα που διαβάσαμε, αφού μιλάει με άμεσο τρόπο για τους έρωτες της νιότης, τα απραγματοποίητα σχέδια και τις κατεστραμμένες ζωές. Αλλά και για τις μεταιχμιακές εποχές που χαράζουν ανεξίτηλα τα σημάδια τους στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Kobo Abe – The Ark Sakura

2011-07-26T13:24:00.001+03:00

Στο The Ark Sakura βασικός πρωταγωνιστής είναι ένας άντρας που είναι γνωστός σαν ο Τυφλοπόντικας ή απλά σαν το Γουρούνι και ο οποίος προσπαθεί να προσλάβει 385 άτομα, που θα αποτελέσουν τη πλήρωμα της κιβωτού του. Όντας σίγουρος ότι το τέλος του κόσμου πλησιάζει, μοιάζει αποφασισμένος να δώσει τα εισιτήρια επειγόντως σε κάποιους ανθρώπους, κάτι που δεν αποδεικνύεται και τόσο εύκολο. Η τύχη του ωστόσο μοιάζει ν’ αλλάζει όταν γνωρίζει ένα έμπορο εντόμων, σπάνιων και μη. Σ’ αυτόν, τον Κομόνο, θα δώσει το πρώτο εισιτήριο, ενώ άλλα δύο σύντομα θα αφαιρεθούν από την κατοχή του, καθώς θα κλαπούν από έναν ελκυστικό άντρα, που είναι γνωστός σαν ο πρόεδρος, κι ένα όμορφο νεαρό κορίτσι, του οποίου το όνομα δεν θα μάθουμε ποτέ. Και τότε η περιπέτεια αρχίζει. Μια περιπέτεια γεμάτη ευτράπελες καταστάσεις, θεωρίες συνομωσίας, αγωνία, γέλιο και πολλές ανατροπές.
     Το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας διαδραματίζεται στο εσωτερικό της κιβωτού, που είναι ενσωματωμένη σε ένα βουνό. Εκεί, οι τέσσερις βασικοί πρωταγωνιστές συζητάνε, τσακώνονται, τα βρίσκουν και τα χάνουν. Πρόκειται για τόσο αντίθετους φαινομενικά χαρακτήρες, που η συνύπαρξή τους κάθε άλλο παρά εύκολη θα αποδειχτεί. Ο καθένας με τις ιδιοτροπίες, τα μυστικά και τα ψέματά του. Ο καθένας με τη δική του ατζέντα. Ακόμη και η προοπτική της σωτηρίας δεν φαίνεται να είναι αρκετή για να τους συμφιλιώσει. Στο μεταξύ είναι και κάτι άλλο που ανάβει τα αίματα εκεί μέσα: η ομορφιά της γυναίκας. Η σχέση της με τον πρόεδρο παραμένει αδιευκρίνιστη, ο Κομόνο δεν χάνει την ευκαιρία να της τα ρίχνει, ενώ και ο τυφλοπόντικας, παρά το υπερβολικό βάρος και τη φυσική ντροπαλότητά του, δεν μένει αδιάφορος. Φτάνει μάλιστα στο σημείο να της βάλει χέρι.
     Οι εντάσεις μεγάλες, και θα γίνουν ακόμη μεγαλύτερες όταν ο πρόεδρος θ’ ανακαλύψει ότι στην κιβωτό υπάρχουν κάποιοι κατάσκοποι. Ποιοι είναι και γιατί βρίσκονται εκεί; Και πώς μπόρεσαν να βρουν την είσοδο και να μπουν μέσα αποφεύγοντας όλες τις παγίδες; Αλλά, εδώ που τα λέμε, τα κατάφεραν ο πρόεδρος και το κορίτσι πηγαίνοντας εκεί με ταξί, πώς να μην το κατόρθωναν οι άλλοι;
     Όσο περνά η ώρα τόσο περισσότερο και μοιάζει να ξεφεύγει η κατάσταση. Οι ήρωές μας συζητούν αδιάκοπα, συνωμοτούν, βάζουν τρικλοποδιές ο ένας στον άλλο και το φιλοσοφούν. «Έτσι εξελιχθήκαμε από τους πιθήκους: μαθαίνοντας να χρησιμοποιούμε το μυαλό μας για να ξεφεύγουμε απ’ τις ζόρικες καταστάσεις», λέει ο ένας, ενώ ο άλλος τονίζει ότι: «Η ελευθερία είναι κάτι που πρέπει να ανακαλύψεις μόνος».
     Στο μεταξύ στο προσκήνιο εμφανίζονται και κάποια νέα πρόσωπα ή και ομάδες: ο μοναδικός φίλος του Τυφλοπόντικα στον έξω κόσμο, με τον οποίο συνεργάζεται κιόλας σε μια παράνομη επιχείρηση, ο πατριός του, που είναι γνωστός με το παρατσούκλι Επιτιθέμενο Αγριογούρουνο και ο οποίος συνήθιζε να τον κακομεταχειρίζεται όταν ήταν παιδί, μια ιδιόρρυθμη ομάδα οδοκαθαριστών, που αποτελείται από συνταξιούχους άντρες και κάποιοι άλλοι, οι οποίοι κρύβουν πίσω τους σκοτεινά (προσωπικά) συμφέροντα.
     Όπως θα ανάμενε κανείς το μείγμα γίνεται στο τέλος πραγματικά εκρηκτικό, αλλά ο συγγραφέας μοιάζει να ενδιαφέρεται περισσότερο να διακωμωδήσει την κατάσταση, παρά να αναδείξει τις τραγικές της διαστάσεις. Έτσι μας οδηγεί από φάρσα σε φάρσα, ενώ φαίνεται να μας κλείνει με τρόπο το μάτι και να μας λέει ότι, τελικά τίποτα δεν αξίζει τον κόπο να παίρνει κανείς στα σοβαρά.
     Ένα βιβλίο που χαρίζει πολλά χαμόγελα, αλλά και το οποίο σπέρνει στο υποσυνείδητο του αναγνώστη πολλές σκέψεις. Αξιόλογο, από κάθε άποψη.

Haruki Murakami – South of the Border, West of the Sun

2011-06-30T12:01:00.001+03:00

Το South of the Border, West of the Sun είναι ένα από τα πιο τρυφερά μυθιστορήματα του Χαρούκι Μουρακάμι.
     Ήρωάς του είναι ο Χατζίμε, ένας σχετικά επιτυχημένος επιχειρηματίας, ιδιοκτήτης δύο τζαζ μπαρ, και σχετικά ευτυχισμένος οικογενειάρχης, παντρεμένος με δύο παιδιά. Για να ακριβολογούμε στη ζωή του όλα μοιάζουν σχετικά αφού νιώθει πάντα ότι κάτι του λείπει, κι ας μην ξέρει ακριβώς τι είναι αυτό. Όπως λέει κι ο ίδιος: «Ζούσα τη ζωή κάποιου άλλου και όχι τη δική μου». Έτσι ακριβώς, και μοιάζει να περιφέρεται μόνιμα σε ένα κενό, ενώ: «Ο πραγματικός μου εαυτός είναι μακριά. Δεν φαίνεται στην εικόνα».
     Όλα αυτά ωστόσο θα αλλάξουν όταν θα επισκεφθεί ένα από τα μπαρ του η Σιμαμότο, ο παιδικός του έρωτας. Τη θυμάται ακόμη όπως ήταν τότε: ένα μάλλον άχαρο, υπέρβαρο κορίτσι, που λόγω κάποιου προβλήματος συνήθιζε να σέρνει το ένα της πόδι. Α, ήταν και μοναχοπαίδι, όπως κι ο ίδιος, κι αυτό ήταν ακριβώς που έφερε τον ένα κοντά στον άλλο. Ένα τυχαίο άγγιγμα των χεριών τους, είκοσι χρόνια μετά, στοιχειώνει ακόμα τη μνήμη και τις αισθήσεις του. Η Σιμαμότο ωστόσο σήμερα είναι μια εντυπωσιακή γυναίκα, που σε τίποτα δεν θυμίζει τον παλιό της εαυτό. Οι δυο τους συναντιούνται τώρα κάθε τόσο, θυμούνται τα παλιά και μιλούν για το σήμερα – το δικό του σήμερα. Για κάποιο λόγο η γυναίκα δεν θέλει να του πει τίποτα για τη ζωή της, περά από εκείνα τα οποία ήδη γνωρίζει.
     Ο Χατζίμε νιώθει ότι μπορεί να μοιραστεί τα πάντα μαζί της, κι ας μην ανταποδίδει την εμπιστοσύνη του με τον ίδιο τρόπο. Μέσα από τις συναντήσεις και τις συζητήσεις τους, μέσα από σκέψεις και παραδοχές, ο άντρας αναπλάθει ένα παρελθόν που περισσότερες πίκρες παρά χαρές κρύβει μέσα του, όπως και το παρόν του άλλωστε, κι ο έρωτάς του γι’ αυτή φουντώνει και πάλι. Οι ενοχές από τα λάθη του χθες τον στοιχειώνουν, απ’ αυτά του σήμερα του κλέβουν ζωή. Μοιάζει να είναι ένας από εκείνους τους ανθρώπους που δεν θα καταφέρουν να γίνουν ποτέ ευτυχισμένοι. Όμως γιατί; Γιατί είναι έτσι; Γιατί έκανε αυτά που έκανε; Και γιατί αυτός, από όλους τους ανθρώπους, είναι καταδικασμένος να πληγώνει ανεπανόρθωτα τους άλλους, απλά και μόνο με το να υπάρχει;
     Η μουσική δίνει δυναμικά το παρόν της, όπως θα ανέμενε κανείς, και σ’ αυτό το βιβλίο. Το πρώτο μέρος του τίτλου μάλιστα είναι παρμένο από ένα παλιό τραγούδι, ενώ το δεύτερο από ένα μύθο για τους αγρότες της Σιβηρίας. Η μουσική ήταν που έφερε κάποτε λίγο πιο κοντά τους δυο τους, αυτή τον βοήθησε να τα βγάλει πέρα στα χαμένα χρόνια της νιότης του (μεταξύ 18 και 30, τα χρόνια της παγωνιάς, της μοναξιάς και της απογοήτευσης), αυτή είναι που του χαρίζει και σήμερα μια πιο άνετη ζωή. Η μουσική, που τον ταξιδεύει και τον πληγώνει, που τον λυτρώνει και δίνει φωνή στα συναισθήματά του.
     Πίσω από τη σκιά του καταλυτικού έρωτά του για τη Σιμαμότο, κρύβονται άλλες δύο μορφές: αυτή της γυναίκας του, που έχει ένα φοβερό μυστικό, και της Ιζούμι, με την οποία έκανε τις πρώτες σεξουαλικές ανακαλύψεις και την οποία μαχαίρωσε πισώπλατα όταν δεν του έδωσε ακριβώς αυτό που ζητούσε. Το παρελθόν που σέρνει πίσω του είναι βαρύ και μόνο «αν γίνει ένας νέος άνθρωπος θα μπορέσει να διορθώσει τα λάθη του χθες του». Θα τα καταφέρει όμως;
     Ένα καλογραμμένο, πλην μελαγχολικό βιβλίο, που σίγουρα θα ικανοποιήσει τους πολυάριθμους φίλους του συγγραφέα.

Banana Yoshimoto – The Lake

2011-06-23T11:53:00.001+03:00

«Πες το απλά, βλάκα», θα μπορούσε να είναι το μήνυμα που προσπαθεί να περάσει υπόγεια στον αναγνώστη το νέο βιβλίο της Μπανάνα Γιοσιμότο, The Lake – όπως και τα προηγούμενα άλλωστε. Η απλότητα είναι ο κανόνας για τη συγγραφέα. Με εξαίρεση το Amrita τα κείμενά της είναι ολιγοσέλιδα, λένε απλά την ιστορία τους και τη λένε όσο πιο λιτά γίνεται, δίχως λόγια περιττά, αναλύσεις, φτηνούς εντυπωσιασμούς. Και τα θέματα και οι ήρωές της δεν μοιάζουν να αλλάζουν ποτέ, αλλά αυτό δεν σου δίνει την εντύπωση ότι διαβάζεις ξανά και ξανά το ίδιο βιβλίο.
     Η ιστορία αυτή καταπιάνεται με ένα έρωτα σχεδόν δυσδιάκριτο, αυτόν της αφηγήτριας Chichiro με τον Nakajima. Πρόκειται για δύο μοναχικούς νέους, που αρχικά συναντιόνται εξ αποστάσεως, παρατηρώντας ο ένας τον άλλο από το παράθυρό του, με ενδιάμεσο έναν ακάλυπτο. Η γυναίκα προσπαθεί να ξεφύγει από τη σκιά της νεκρής της μητέρας, ν’ αποκτήσει δική της ζωή, ενώ ο άντρας απλά προσπαθεί να συνεχίσει να ζει. Κι ο καθένας απ’ αυτούς κουβαλά τα προσωπικά του βάρη. Κι ο καθένας έχει το δικό του ταλέντο. Εκείνη, ζωγραφίζει κατά παραγγελία μεγάλες τοιχογραφίες χαρίζοντας χρώματα σε μια γκρίζα πόλη. Εκείνος, διαθέτει ένα υψηλό δείκτη νοημοσύνης, τον οποίο σκοπεύει να αξιοποιήσει στον τομέα της νανοτεχνολογίας. Οι ματιές που ανταλλάζουν στην αρχή και οι άτυπες χαιρετούρες θα τους οδηγήσουν στη συνέχεια σε μια συνάντηση, που θα αποδειχτεί καθοριστική και για τους δυο καθώς θα βρουν ο ένας στον άλλο τον, κατά κάποιο τρόπο, ιδανικό σύντροφο. Μέσα από τις πράξεις και τις συζητήσεις τους θ’ ανακαλύψουμε κάποιες κρυφές πλευρές των έσω κόσμων τους, αλλά θα ρίξουμε και μια ματιά στη σύγχρονη ιαπωνική κοινωνία: αυτήν της (προ της κρίσης) ευμάρειας, του απολεσθέντος χρόνου, της εμπορευματοποίησης των πάντων.
     Καθώς ο άντρας θα βάζει μπρος με τα σχέδιά του, η γυναίκα θα προσπαθεί να ξεκαθαρίσει το μέσα της. Η σκέψη της θα επιστρέφει ξανά και ξανά στη χαμένη μάνα και στον αποξενωμένο πατέρα: «Υποθέτω ότι η μαμά ήταν στ’ αλήθεια τα πάντα για κείνον – ένα λουλούδι που μύριζε ελευθερία», «Η μαμά έμοιαζε με ένα άνθος, που άνοιγε απαλά τα πέταλά του σ’ ένα λόφο, κάπου εκεί έξω».
     Οι δύο νέοι, παρά το γεγονός ότι έχουν πια ο ένας τον άλλο, εξακολουθούν να νιώθουν λίγο πολύ μόνοι και απόλυτα εξαρτημένοι από το χθες. Πρέπει να κάνουν κάτι για να ξεφύγουν από τους δαίμονές τους. Αλλά τι; Εκείνος ξέρει πώς να ξορκίσει τους δικούς του, αλλά χρειάζεται τη βοήθειά της για να το κάνει, αφού στο βάθος είναι ένα πολύ φοβισμένο άτομο. Κι εκείνη του τη δίνει. Επισκέπτεται μαζί του δυο αδέλφια, τον Mino και την Chii, που ζουν στις όχθες μιας λίμνης, και όπου βιώνουν μια ανεξήγητη εμπειρία. Η κοπέλα έρχεται για πρώτη φορά σε άμεση επαφή με το παρελθόν του αγαπημένου της, ενώ εκείνος μοιάζει να συμφιλιώνεται επιτέλους μ’ αυτό. Στην κοινή τους ζωή αρχίζει σιγά-σιγά να επικρατεί μια παράδοξη γαλήνη, πολύ διαφορετική από την προηγούμενη, που τους κάνει ν’ ανοιχτούν ακόμη περισσότερο ο ένας στον άλλο, ν’ αρχίσουν να μοιράζονται περισσότερες μικρές ή μεγάλες αλήθειες, να εντοπίσουν τα ελαττώματά τους, να αρχίσουν ν’ αγαπιούνται, κάπως παράδοξα αλλά, αληθινά: «Αυτό ακριβώς σημαίνει το να σε αγαπάει κανείς… το να θέλει να σε αγγίξει, να είναι τρυφερός», αν και, «Αυτό που ένιωθα για κείνον δεν ήταν ακριβώς αγάπη, αλλά περισσότερο κάτι σαν έκπληξη, σοκ ακόμη», αφού «ανέδιδε την ένταση ενός ατόμου, που δεν φοβόταν το θάνατο, στην άκρη του νήματος», που τον κρατούσε ζωντανό.
     Το βιβλίο αυτό μιλά, σε τελική ανάλυση, για την ανάγκη του ανθρώπου για αγάπη και συντροφικότητα, αλλά και για τη μοναξιά, που αν δεν την πολεμήσει κανείς μπορεί να γίνει θηλιά και να τον πνίξει. Και, όπως και τα άλλα της συγγραφέως διαβάζεται σαν μια μελαγχολική μπαλάντα, η οποία απευθύνεται σε όλους μαζί και στον καθένα ξεχωριστά, αφού μέσα εδώ μπορεί ν’ ανακαλύψει ο καθείς τη δική του αλήθεια. Απλά, εξαιρετικό!

Γιασουνάρι Καουαμπάτα – Ομορφιά και θλίψη

2011-06-14T11:18:00.000+03:00

Σ’ αυτό το βιβλίο ο τίτλος τα λέει όλα: Ομορφιά και θλίψη. Η ομορφιά του έρωτα και της νιότης, η θλίψη των γηρατειών και της οριστικής απώλειας.
     Ο Καουαμπάτα ή Καβαμπάτα, μας αφηγείται την ιστορία του Όκι, ενός μεσήλικα συγγραφέα, που ακολουθώντας μια παρόρμηση θα ταξιδέψει στο Κιότο, για να συναντήσει μια γυναίκα, την οποία σχεδόν εικοσιπέντε χρόνια πριν είχε ερωτευτεί. Η Οτόκο τότε δεν ήταν παρά ένα αθώο κορίτσι, ενώ τώρα είναι μια επιτυχημένη ζωγράφος, που ζει με τη μαθήτριά της Κέικο, σ’ ένα σπίτι που νοικιάζει στον περίβολο ενός ναού.
     Η συνάντησή τους θα γίνει παραμονές πρωτοχρονιάς, παρουσία της τελευταίας, σ’ ένα εστιατόριο και -χωρίς εκείνη τη στιγμή να το γνωρίζει κανείς απ’ αυτούς- θ’ αποδειχτεί καταλυτική για το μέλλον. Ο Όκι πηγαίνοντας εκεί ονειρεύεται ίσως να αναβιώσει μια παλιά φλόγα, ή απλά να ξαναζήσει το παρελθόν, κι ας είναι παντρεμένος και έχει και ένα γιο, αλλά τις πράξεις της Οτόκο μάλλον ορίζουν κάποια συναισθήματα που κατάφερε να μεταμφιέσει περίτεχνα στο πέρασμα του χρόνου, αλλά όχι και να καταπνίξει.
     Τον πιο σημαντικό ρόλο τελικά στην εξέλιξη της υπόθεσης θα διαδραματίσει η Κέικο, μια κακομαθημένη κοπέλα, που είναι όλο ιδιοτροπίες και εκκεντρικότητες, αλλά που με διαβολικά ευφυείς τρόπους θα επιχειρήσει να θέσει τέλος σ’ αυτή την ιστορία, που τόσα χρόνια μετά εξακολουθεί να προκαλεί πόνο στην αγαπημένη της δασκάλα. Καθώς αυτή θα βάζει μπρος με τα σχέδιά της, εμείς θα μαθαίνουμε για το χθες και το σήμερα των αλλοτινών εραστών, μέσα από τις αναμνήσεις τους, τους διαλόγους, αλλά και τις αναφορές σ’ ένα βιβλίο που έγραψε για τη σχέση τους ο Όκι, το οποίο ήταν και το πλέον επιτυχημένο του.
     Οι ήρωες εδώ είναι κατά κύριο λόγο δυστυχείς, εγκλωβισμένοι στα αδιέξοδά τους. Ο Όκι επιμένει να θυμάται τα δήθεν περασμένα μεγαλεία και να ελπίζει ότι θα μπορούσαν να επαναληφθούν. Η γυναίκα του, Φουμίκο, εξακολουθεί να αντέχει τις παρασπονδίες του άντρα της, απλά και μόνο επειδή είναι πια πολύ αργά για να χωρίσουν. Η Οτόκο, παρά το μεγάλο κακό που της έκανε κάποτε παραμένει ερωτευμένη μαζί του, κάτι που την εμποδίζει από το να φτάσει στην τελική κάθαρση. Η Κέικο που, εκτός των άλλων, έχει και μαζοχιστικές τάσεις, δεν μπορεί να φανταστεί τη ζωή της χωρίς την προηγούμενη και θα κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να της προσφέρει κάτι που εκείνη ποτέ δε ζήτησε. Και τέλος, ο γιος του Όκι, ο Τάιτσιρο, παρά την ομορφιά και τα νιάτα του, ευρισκόμενος κι αυτός σε μια κατάσταση σχεδόν τύφλωσης και απελπιστικής μοναξιάς, θα γίνει άθελά του το πιόνι σε μια σκακιέρα στην οποία υπάρχει ένας και μοναδικός παίχτης.
     Η «Ομορφιά και θλίψη» είναι μια καλογραμμένη ιστορία που κάνει μακροβούτι στο σκοτάδι που κρύβουν μέσα τους οι ανθρώπινες ψυχές. Ο συγγραφέας, μέσω της αφήγησης μοιάζει να θέλει να μας πει ότι τα μεγαλύτερα θύματα της κάθε καταστροφής είναι εκείνα που δεν έφταιξαν ποτέ σε τίποτα.
     Όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο αυτό είναι το τελευταίο μεγάλο έργο του Καουαμπάτα, αλλά κυκλοφόρησε πολλά χρόνια πριν το θάνατό του. Κάτι που δεν δικαιολογεί τις επαναλήψεις που συναντάμε σ’ αυτό. Δεν ξέρω κατά πόσο ο ίδιος ή οι επιμελητές του αποφάσισαν ν’ αφήσουν το κείμενο ως έχει, αλλά όπως και να το δει κανείς, το να διαβάζεις μέσα σ’ ένα βιβλίο κάποια πράγματα ξανά και ξανά, δεν είναι και ό,τι το καλύτερο.

Γιούκιο Μισίμα – Ο ναός της αυγής

2011-06-02T10:33:00.000+03:00

Στην Ταϊλάνδη, την Ινδία και, φυσικά, την Ιαπωνία μάς ταξιδεύει ο τρίτος τόμος από την τετραλογία της «Θάλασσας της γονιμότητας» του Γιούκιο Μισίμα.
     Σ’ αυτό το βιβλίο κεντρικός πρωταγωνιστής είναι (και πάλι, θα λέγαμε) ο δικηγόρος Χόντα, που κυνηγημένος ακόμη από τους δαίμονες, αλλά και τις πεποιθήσεις του παρελθόντος μοιάζει τώρα να βρίσκεται σε μια φάση αναζήτησης. Αφού τον είδαμε στο προηγούμενο βιβλίο να παρατάει την καριέρα του σαν δικαστικού για να αναλάβει την υπεράσπιση κάποιων φανατικών νέων, που λίγο έλειψε να καταφέρουν ένα τρομοκρατικό κτύπημα στην καρδιά της ιαπωνικής κοινωνίας, τώρα τον συναντάμε -επιτυχημένο πια δικηγόρο- να ταξιδεύει στην Μπανγκόκ για λογαριασμό μιας μεγάλης εταιρίας. Πρέπει να επιλύσει ένα νομικό πρόβλημα που προέκυψε με κάποιον από τους συνεργάτες τους και ο ίδιος δεν τρέφει καμία απολύτως αμφιβολία ότι θα τα καταφέρει.
     Το ταξίδι αυτό ωστόσο θα ξυπνήσει μέσα του κάποιες αναμνήσεις, θα φέρει στο μυαλό του το θάνατο δύο νέων ανθρώπων και τη σιγουριά ενός από αυτούς ότι θα γεννιόταν ξανά σαν μια πριγκίπισσα στην Ταϊλάνδη. Ο Χόντα, πιστός όσο άλλος κανείς στην ιδέα της μετεμψύχωσης, όταν του δίνεται η ευκαιρία επιδιώκει και επιτυγχάνει μια συνάντηση με την εφτάχρονη πριγκίπισσα Σεληνόφως, που σύμφωνα με τις κακές γλώσσες δεν τα έχει τετρακόσια. Η συνάντηση επιβεβαιώνει τις υποψίες του, αφού πολύ νωρίς του αποδεικνύει ότι όντως είναι η μετεμψύχωση του νεκρού του φίλου, αφού του περιγράφει γεγονότα τα οποία θα ήταν αδύνατον να γνωρίζει.
     Ο Χόντα, ταραγμένος αλλά και ανακουφισμένος από την ανακάλυψη, ξοδεύει τον υπόλοιπο χρόνο του στην Μπανγκόκ, περιφερόμενος από τον ένα ναό στον άλλο, μελετώντας τις διαφορετικές εκδοχές του βουδισμού, αλλά και επισκεπτόμενος παρέα με τη μικρή πριγκίπισσα ένα λίγο πολύ εξωτικό προορισμό. Ο συγγραφέας, δοθείσης της ευκαιρίας, κάνει εκτενείς αναφορές στην ιστορία της χώρας, αλλά και της πόλης.
     Όταν ο πρωταγωνιστής φέρνει εις πέρας με επιτυχία την αποστολή του εκεί, αποδέχεται με χαρά την προσφορά των εργοδοτών του για ένα ταξίδι. Αναχωρεί λοιπόν για την Ινδία, έχοντας και πάλι κατά νου τις πνευματικές αναζητήσεις. Εκεί έρχεται σ’ επαφή μ’ ένα πολιτισμό πολύ διαφορετικό απ’ αυτόν της γειτονικής χώρας, μαθαίνει αρκετά πράγματα, αλλά φτάνει και σε αρκετές συνειδητοποιήσεις σε σχέση με τη ζωή του.
     Επιστρέφοντας στην Μπανγκόκ συναντάει για μια τελευταία φορά την πριγκίπισσα Σεληνόφως, η οποία εκδηλώνει την επιθυμία να ταξιδέψει μαζί του στην Ιαπωνία, κάτι το οποίο φυσικά δεν θα της επέτρεπαν οι δικοί της. Καθώς τα σύννεφα του πολέμου αρχίζουν να εξαπλώνονται πάνω από την Ασία, το 1941, ο Χόντα γυρίζει στη χώρα του.
     Εκεί είναι που τον συναντάμε δώδεκα χρόνια μετά, συνταξιούχο πια, να ζει μια ζωή δίχως νόημα και σκοπό. Έχοντας κερδίσει μια δίκη που του έχει αποφέρει πολλά εκατομμύρια σαν αμοιβή, δεν έχει πια ανάγκη τη δουλειά, αλλά και δεν έχει καμία απολύτως όρεξη να δουλεύει κιόλας. Έτσι ξοδεύει το χρόνο του χτίζοντας ένα σπίτι μακριά από την πόλη, περιφερόμενος από το ένα μέρος στο άλλο, έχοντας συζητήσεις με αδιάφορους και μη ανθρώπους, και πάρε δώσε με μερικούς εξαιρετικά εκκεντρικούς χαρακτήρες. Αυτά μέχρι που καταφθάνει στα μέρη του η πριγκίπισσα Σεληνόφως, η οποία με την παρουσία της και μόνο του αναστατώνει την καθημερινότητα. Το μικρό κοριτσάκι που είχε άλλοτε γνωρίσει έχει τώρα μεταμορφωθεί σε μια όμορφη νέα γυναίκα, που ξυπνάει μέσα του τον πόθο. Ο έρωτάς του που παραπαίει ανάμεσα στη μανία και τη διαστροφή, τον κάνει πού και πού να χάνει τα λογικά του, να ενεργεί απερίσκεπτα. Η λύση τελικά στο πρόβλημά του θα δοθεί με τρόπο αρχικά απρόβλεπτο και μετά τραγικό. Ο συγγραφέας μοιάζει να θέλει να μας πει ότι όλη η ζωή του ήρωά του υπήρξε μια παταγώδης αποτυχία. Κι ας υπήρξε ο χρονικογράφος πολλών ζωών.
     Συγκρίνοντας αυτό τον τόμο με τους προηγούμενους θα λέγαμε ότι τον βρήκαμε κάπως «βαρετό», μια και σε αρκετά σημεία θυμίζει δοκίμιο. Εδώ ο συγγραφέας μοιάζει να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη φιλοσοφία παρά για την πλοκή, γεγονός που αφαιρεί από το κείμενο κάτι από την αναγνωστική απόλαυση. Ωστόσο, υπάρχει η πιθανότητα το τέταρτο βιβλίο να δικαιώσει αυτή του την επιλογή. Θα δείξει.

Yoko Ogawa – The Housekeeper and the Professor

2011-05-24T05:24:00.002+03:00

Το The Housekeeper and the Professor είναι η ιστορία ενός καθηγητή, της οικονόμου του και του Ρίζα, του γιου της. Αυτό δεν ήταν το πραγματικό όνομα του μικρού αλλά ο καθηγητής τον αποκαλούσε έτσι, επειδή το κεφάλι του θύμιζε το σύμβολο της τετραγωνικής ρίζας.
     Ο καθηγητής ήταν ένας πολύ άτυχος άνθρωπος. Στα νιάτα του υπήρξε διάνοια στα μαθηματικά, κι αν η τύχη του το επέτρεπε θα μπορούσε να γίνει πολύ επιτυχημένος, αλλά και ευτυχισμένος. Ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα ωστόσο, το 1975, ήταν αρκετό για να φέρει τα πάνω κάτω στη ζωή του. Αν και δεν επηρέασε τις πνευματικές του ικανότητες, επέδρασε καθοριστικά στη μνήμη του. Θα λέγαμε ότι ουσιαστικά από εκείνη τη μέρα έπαψε να ζει, αφού δεν θυμόταν τίποτα πια. Οι αναμνήσεις που διατηρεί είναι είτε από το μακρινό παρελθόν ή από τα τελευταία ογδόντα λεπτά που έζησε. Βγάζει την κάθε μέρα περιφέροντας παντού και συνεχώς σημειώσεις, τις οποίες καρφιτσώνει στο κουστούμι του. Αυτές είναι που του λένε τι να κάνει κάθε μέρα, του θυμίζουν ποιοι είναι οι λίγοι άνθρωποι που συναντά, καθορίζουν τις επαναλήψεις του.
     Τα πράγματα ωστόσο αλλάζουν λίγο προς το καλύτερο όταν καταφθάνει στο σπίτι του, η νέα οικονόμος, η δέκατη που προσλαμβάνει η κουνιάδα του, που μένει μόνη σ’ ένα σπίτι ακριβώς απέναντι από το δικό του. Η γυναίκα συναντά στο πρόσωπο του καθηγητή έναν δυστυχή αλλά όχι και δυστυχισμένο άνθρωπο, συνηθίζει σιγά σιγά τις διάφορες ιδιοτροπίες του και αρχίζει να τον συμπαθεί όλο και πιο πολύ – ειδικά μετά τη συνάντησή του με τον γιο της. Ο μικρός, για κάποιον λόγο δένεται πολύ με τον παράξενο εκείνο άντρα και κάθεται και ξοδεύει πολλές ώρες μαζί του. Μαθαίνει πράγματα από αυτόν, αλλά προσπαθεί κιόλας να τον καταλάβει. Ίσως να τον θεωρεί, κατά κάποιο τρόπο, ένα υποκατάστατο του πατέρα που δεν γνώρισε ποτέ.
     Παρακολουθούμε πώς εξελίσσονται οι κοινές ζωές των τριών αυτών φαινομενικά αταίριαστων ανθρώπων, μέσα από ένα κείμενο στρωτό με λίγες κορυφώσεις, που μοιάζει να διυλίζει τις ψυχές με μαθηματική ακρίβεια. Η συγγραφέας φτιάχνοντας το ψυχογράφημα του καθηγητή μάς χαρίζει ένα χαρακτήρα ξεχωριστό: κάποιον που είχε τους αριθμούς σαν το μοναδικό του μέσο επαφής με τον έξω κόσμο, που υποστήριζε ότι δεν είναι ντροπή να παραδέχεσαι ότι δεν ξέρεις κάτι, στον οποίο άρεσαν οι σωστοί λάθος υπολογισμοί, που ήταν ερωτευμένος με τους πρωτεύοντες αριθμούς και του οποίου το κορμί καταβρόχθισε ο δαίμονας των μαθηματικών. Η γυναίκα κουβαλά κι αυτή το δικό της σταυρό, τα βάρη από το παρελθόν, ενώ κι ο μικρός μοιάζει να βαδίζει χωρίς ελπίδα στη ζωή και κανένα όνειρο, μέχρι που γνωρίζει τον καθηγητή και μαθαίνει ότι μοιράζονται ένα πάθος: την αγάπη για το Μπέιζμπολ. Οι αριθμοί και το παιχνίδι είναι που θα τους φέρουν πιο κοντά, που θα αναγκάσουν βήμα το βήμα τον απομονωμένο άντρα να βγει από το καβούκι του και να μπορέσει να ζήσει λίγο πιο ανθρώπινα, σ’ επαφή με την απτή, αλλά πολύ μικρής διάρκειας για κείνον, πραγματικότητα.
     Μια ιστορία ανθρώπινη, κι ένα κείμενο τρυφερό, πού και πού νοσταλγικό. Κι ένας ύμνος για τους αριθμούς και τα πολλά μυστήριά τους. Αξιόλογο βιβλίο.

Miyuki Miyabe – Crossfire

2011-05-13T21:31:00.001+03:00

Η Μιγιούκι Μιγιάμπε είναι η μεγάλη κυρία της σύγχρονης ιαπωνικής αστυνομικής λογοτεχνίας. Τα βιβλία της πουλάνε χιλιάδες αντίτυπα, ενώ μεταφράζονται το ένα μετά το άλλο στα αγγλικά και σε άλλες γλώσσες. Αν δεν κάνω λάθος στα ελληνικά κυκλοφορεί μοναχά το All She Was Worth με τον τίτλο «Η πύρινη άμαξα». Την παρουσίασή του μπορείτε να τη βρείτε στη διπλανή στήλη.
     Στο Crossfire τώρα. Η νεαρή και όμορφη Τζάνκο Αόκι γεννήθηκε με το δώρο ή την κατάρα της πυροκίνησης. Μπορεί, δηλαδή, απλά με τη δύναμη της θέλησής της ν’ ανάβει φωτιές. Εξαιτίας του χαρίσματός της ζει μια μοναχική ζωή, αφού δεν τολμά να αποκαλύψει σε κανέναν το μυστικό της, μια και πολύ πιθανόν να έθετε σε κίνδυνο όποιον τον πλησίαζε. Ωστόσο όσο περνά ο καιρός, τόσο αυξάνεται και η δύναμή της με αποτέλεσμα να νιώθει την ανάγκη να την εκτονώνει όλο και πιο συχνά. Ρίχνει μερικές εκκενώσεις στη μπανιέρα της, ανάβει κερά και τσιγάρα με τη σκέψη της, αλλά αυτά δεν είναι αρκετά. Έτσι, κάθε τόσο, επισκέπτεται ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο, όπου υπάρχει μια μεγάλη δεξαμενή, και εκτονώνει εκεί την ενέργειά της. Στην τελευταία της ωστόσο επίσκεψη τα πράγματα δε θα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο, αφού καθώς είναι έτοιμη να βάλει φωτιά στα νερά, ακούει κάποιους να μπαίνουν στο κτήριο. Κρύβεται και τους παρακολουθεί, αλλά όχι για πολύ αφού, όπως σύντομα θ’ αντιληφθεί, σκοπός τους είναι να σκοτώσουν έναν νεαρό και να θάψουν το πτώμα του εκεί. Λίγο προτού αρχίσει να τους πλησιάζει, με σκοπό να εμποδίσει τα σχέδιά τους, ένας απ’ αυτούς την εντοπίζει, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει μια σκηνή πανικού: ρίχνει τις φωτιές της και καίει τρεις απ’ αυτούς, αλλά ο τέταρτος προλαβαίνει να πυροβολήσει τόσο αυτήν όσο και τον άντρα που έσυραν εκεί μέσα, και να διαφύγει. Η Τζάνκο, φτάνει έρποντας κοντά του, κι εκείνος με την τελευταία του ανάσα της λέει ότι έχουν απαγάγει και την κοπέλα του. Οργισμένη όσο ποτέ άλλοτε, αποχωρεί όπως όπως από τη σκηνή του εγκλήματος, αποφασισμένη να βρει τον τέταρτο άντρα και να τον σκοτώσει, σώζοντας την ίδια ώρα τη ζωή της άγνωστης γυναίκας. Όχι, οι δολοφονίες που ήδη διέπραξε κι αυτή που σχεδιάζει δεν την ενοχλούν καθόλου, αφού δεν τις θεωρεί εκδίκηση, αλλά απονομή δικαιοσύνης. Δεν είναι εξάλλου η πρώτη φορά που παίρνει το νόμο στα χέρια της. «Όποιος προσκολλάται στο κακό με δική του ελεύθερη επιλογή είναι κακός κι ο ίδιος», σκέφτεται. Η ίδια δεν είναι, αφού χρησιμοποιεί τις δυνάμεις της για το καλό, για να ξαλαφρώσει την κοινωνία από τα διάφορα αποβράσματά της.
     Καθώς συμβαίνουν όλ’ αυτά μια ντετέκτιβ της πυροσβεστικής, που είχε διερευνήσει στο παρελθόν ένα παρόμοιο περιστατικό αρχίζει, με τη βοήθεια ενός ιδιόρρυθμου συναδέλφου της, μια έρευνα για ν’ ανακαλύψει ποιος ή ποιοι κρύβονται πίσω απ’ αυτές τις απανθρακώσεις. Ο άντρας της μιλάει για την πυροκίνηση, αλλά δεν μπορεί να χωρέσει στο μυαλό της η ιδέα, τη θεωρεί ένα κακόγουστο αστείο. Κι ας όλα δείχνουν ότι αυτή αποτελεί απτή πραγματικότητα, κι όχι μια απλή θεωρία.
     Η Τζάνκο είναι μία από τις καλά «δουλεμένες» ηρωίδες της αστυνομικής λογοτεχνίας. Καθώς παρακολουθούμε τον αγώνα της να επιβιώσει σ’ ένα κόσμο σκληρό, μεταμορφώνοντας το κακό σε καλό, τις μεγάλες πτώσεις και απογοητεύσεις της, τις προδοσίες που υπέστηκε και τις τύψεις που κουβαλά από ένα μακρινό παρελθόν, δεν μπορούμε παρά να τη συμπαθήσουμε. Αν μας θυμίζει κάποια ηρωίδα της δυτικής λογοτεχνίας αυτή είναι η Λισμπέθ Σαλάντερ του Στιγκ Λάρσον. Το μόνο που η Μιγιάμπε είναι πολύ καλύτερη συγγραφέας απ’ τον τελευταίο, και έτσι τα ψυχολογικά της πορτραίτα ξεπερνούν σε επιδεξιότητα τα δικά του.
     Ανυπομονώ να πάρω στα χέρια μου και τα άλλα βιβλία της.

Sōseki Natsume – I Am a Cat II

2011-05-05T13:49:00.001+03:00

Ο γνωστός γάτος του Σόσεκι συνεχίζει με τις περιπέτειές του και μας χαρίζει πολλές στιγμές απολαυστικής ανάγνωσης. Σημειώνουμε ότι αυτός είναι ο δεύτερος τόμος μιας τριλογίας. Τον πρώτο και τον τρίτο δεν τους διαβάσαμε ακόμη απλά επειδή δεν έπεσαν ακόμη στα χέρια μας.
     Το βιβλίο αυτό το «καταβρόχθισα» σε μια μέρα, απλά και μόνο επειδή δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς. Ο καλός ιάπωνας συγγραφέας με το εύρος των γνώσεων, αλλά και με το χιούμορ του με κράτησε καθηλωμένο στη θέση μου, και με το μακρύ αόρατο χέρι του με ανάγκαζε πού και πού να κουνώ με κατανόηση το κεφάλι, και άλλοτε να ξεσπώ σε γέλια. Και άλλοι έχουν γράψει ιστορίες με πρωταγωνιστές τα ζώα, αλλά αυτός ο γάτος είναι όλα τα λεφτά.
     Καταρχήν είναι φιλόσοφος: «Η παραξενιά δεν είναι παρά μόνο κάποιου είδους οφθαλμαπάτη, δημιουργημένη από την εξαιρετικά μακράς διάρκειας προοπτική του χρόνου». «Οι άνθρωποι με τη δική τους ελεύθερη βούληση αναλαμβάνουν περισσότερες υποχρεώσεις από όσες μπορούν να αντέξουν, και μετά παραπονιούνται επειδή είναι φοβερά πολυάσχολοι». Μετά είναι είρωνας: «Φυσικά μέσα στο κρανίο του, βαθιά κάτω από την πιτυρίδα, πολύ πιθανόν να στροβιλίζονται συμπαντικές αλήθειες, μέσα σε μια καταιγίδα λυσσαλέων πυρκαγιών…». «Σε σύγκριση με κάποιον σαν και μένα, που αγχώνομαι με την παγκόσμια κατάσταση και θρηνώ για την κατάντια της εποχής μας, αυτό το κορίτσι μοιάζει πραγματικά σα νήπιο». «Πρέπει να αγαπάτε ο ένας τον άλλο για όσο καιρό εξυπηρετεί τα προσωπικά σας συμφέροντα». «Μπαίνω στον πειρασμό να εισηγηθώ ότι η ανθρώπινη ιστορία δεν είναι μια ιστορία σάρκας, κόκκαλων και αίματος, αλλά ένα απλό χρονικό ενδυμασιών» Γίνεται σαρκαστικός με τους ιάπωνες και το μιμητισμό τους, αφού δεν μπορούν να κυκλοφορούν γυμνοί στα πάρκα: «Όχι γιατί δεν μπορεί να γίνει αυτό, αλλά απλά επειδή δεν το κάνουν οι ευρωπαίοι».
     Ένας γάτος σαΐνι λοιπόν, που κρίνει αμείλικτα την ιαπωνική κοινωνία, που αρέσκεται να ακούει φιλοσοφικές συζητήσεις και να γελά με την ποίηση που γράφουν οι φίλοι του αφεντικού του, που κάνει απόπειρες να γίνει… πραγματικός γάτος, κυνηγώντας στην αρχή μάταια νυφίτσες και στη συνέχεια με επιτυχία σκαθάρια, ακρίδες και αλογάκια της Παναγίας, που ανακαλύπτει σκοτεινά μυστικά και αναλογίζεται τη βλακεία των ανθρώπων.
     Ο συγγραφέας μέσω του ιδιόρρυθμου αφηγητή του μας ταξιδεύει σε ένα μικρόκοσμο, κλεισμένο στο περίτεχνο κλουβί του, και αδύναμο να παρακολουθήσει τα γεγονότα που συμβαίνουν έξω από την πόρτα του. Οι ήρωές του, πέρα από το γάτο μας, μοιάζουν λίγο πολύ να περνούν απλά μέσα απ’ αυτό τον κόσμο, δίχως να τον αντιλαμβάνονται. Ο καθηγητής που γίνεται όλο και πιο φτωχός και που τα βάζει όλο και πιο συχνά με τη γυναίκα του και την άγνοιά της. Ο λαμπρός νέος, που ετοιμάζεται να παντρευτεί μια νέα γυναίκα, μόλις τελειώσει τη… μελέτη του, η οποία ίσως να του πάρει και είκοσι χρόνια, μα που έχει ήδη γράψει θεατρικό έργο – ένα μονόπρακτο… χαϊκού. Ένας κεφάτος τύπος που καταφθάνει πάντα στο σπίτι απρόσκλητος και φουντώνει τις συζητήσεις και που καταβροχθίζει δεκάδες πιάτα στην καθισιά του. Κάποιος άλλος που γράφει μια ποιητική συλλογή για την ίδια νέα που αναφέραμε πιο πάνω, αλλά που δεν τα πάει και πολύ καλά με τις αφιερώσεις.
     Κάθε σελίδα αυτού του βιβλίου κρύβει και μια μικρή έκπληξη, κάθε έκπληξη κι ένα χαμόγελο. Συστήνεται σαν αγχολυτικό.

Edogawa Rampo – Japanese Tales of Mystery & Imagination

2011-04-27T13:26:00.001+03:00

Ο Ράμπο, που πέθανε το 1965, ήταν φανατικός φίλος της λογοτεχνίας του Έντγκαρ Άλαν Πόε, γι’ αυτό και όταν άρχισε να γράφει τις δικές του ιστορίες μυστηρίου και φαντασίας, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει σα λογοτεχνικό ψευδώνυμο το όνομα του τελευταίου, όπως ακριβώς προφέρεται στα γιαπωνέζικα. Το πραγματικό του όνομα ήταν Χιράι Ταρό και θεωρείται ο προπάτορας της λογοτεχνίας μυστηρίου στη χώρα του.
     Η παρούσα συλλογή, που περιλαμβάνει εννιά διηγήματα, κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1956 και δυστυχώς οι υπεύθυνοι του εκδοτικού οίκου δε φρόντισαν να την εμπλουτίσουν μ’ ένα νέο πρόλογο ή κάποιο μικρό έστω δοκίμιο. Όχι πώς η δουλειά του μεταφραστή, James B. Harris, κρίνεται ανεπαρκής αλλά, όπως και να το κάνουμε, οι αναγνώστες του 2011 απαιτούν κάτι καλύτερο από μια απλή ανατύπωση.
     Με διαφορετικά θέματα καταπιάνονται αυτές οι ιστορίες και έτσι δεν είναι και τόσο εύκολο να ξεχωρίσει κανείς κάποια, αφού στο τέλος είναι όλα θέμα γούστου. Εκείνες ωστόσο που μας έμειναν πιο βαθιά αποτυπωμένες στο μυαλό είναι οι: The Human Chair με την οποία ανοίγει η συλλογή και The Traveler με την οποία κλείνει. Στην πρώτη παρακολουθούμε τις περιπέτειες ενός επιπλοποιού που ειδικεύεται στο να φτιάχνει πολυθρόνες πολυτελείας. Είναι τόσο ερωτευμένος με τη δουλειά του, που κάποια στιγμή αποφασίζει να… ενσωματώσει τον εαυτό του μέσα σε μια από αυτές. Αρχικά τη και τον μεταφέρουν σ’ ένα ξενοδοχείο, όπου επιδίδεται σε κλοπές, αλλά και σε αδιακρισίες εις βάρος των ανύποπτων γυναικών και μετά στο σπίτι μιας συγγραφέως την οποία ερωτεύεται με πάθος, ένα πάθος που επιφυλάσσει μεγάλες εκπλήξεις. Στη δεύτερη έχουμε μια τυχαία συνάντηση σ’ ένα τρένο. Ένας ταξιδιώτης γνωρίζει ένα ηλικιωμένο άντρα που του αφηγείται μια απίστευτη ιστορία. Του λέει πώς ο αδελφός του εξαφανίστηκε από προσώπου γης για να ζήσει με μια γυναίκα μέσα σ’ ένα πίνακα.
     Ένας άντρας φυτοζωεί σε μια αγροικία, μετά τον τραυματισμό του στο μέτωπο της Μαντζουρίας, που του στοίχισε και τα τέσσερα άκρα του. Η γυναίκα του ζει ένα καθημερινό μαρτύριο μ’ αυτό το απομεινάρι άντρα, που πολλές φορές δε διστάζει να βασανίσει ανελέητα, και το οποίο στα μάτια της μοιάζει με μια κιτρινισμένη κάμπια. Αυτή είναι η ιστορία του The Caterpillar.
     Το The Psychological Test καταπιάνεται με τα έργα και τις ημέρες ενός φοιτητή που σχεδιάζει το τέλειο έγκλημα. Σκοτώνει μια πλούσια χήρα και σίγουρος καθώς είναι για τις πνευματικές του ικανότητες, παραδίδει στην αστυνομία τα λεφτά που της έκλεψε, αφού σε περίπτωση που δεν τα ζητήσει κανείς θα γίνουν νόμιμα δικά του. Ωστόσο τα πράγματα θα πάρουν μια διαφορετική τροπή απ’ αυτή που περιμένει.
     Ένας άντρας και μία γυναίκα κάθονται και συζητούν στην κορυφή ενός λόφου για το τέλειο έγκλημα που έχουν διαπράξει και νιώθουν πραγματικά περήφανοι για τον εαυτό τους. Κάποιος απ’ αυτούς όμως έχει μια κρυφή ατζέντα. Αυτά στο διήγημα The Cliff.
     Μια ιστορία που θυμίζει στ’ αλήθεια Πόε ή ίσως και Κάφκα είναι το The Hell of Mirrors. Σ’ αυτήν παρακολουθούμε ένα νεαρό κληρονόμο να οδηγείται σιγά σιγά προς την απόλυτη παράνοια, καθώς αποκτά μια εμμονή με τα κάτοπτρα. Μια εμμονή που θα τον φέρει μέχρι τα άκρα και στα όρια της ολοκληρωτικής καταστροφής αφού, «στην προσπάθειά του ν’ ανοίξει τις πύλες της απαγορευμένης γνώσης… προκάλεσε την οργή των θεών…»
     Ένας άντρας λίγο προτού εκτελεστεί εξομολογείται τα εγκλήματά του σ’ ένα ιερωμένο, στο διήγημα The Twins. Σ’ αυτόν αποκαλύπτει κι ένα τρομερό μυστικό που έχει σχέση με το δίδυμο αδελφό του.
     Μπόρχες θυμίζει το The Red Chamber. Εφτά άντρες συναντιούνται σ’ ένα κόκκινο δωμάτιο κι ανταλλάζουν ιστορίες τρόμου. Ο νεώτερος απ’ αυτούς τους λέει ότι σκότωσε σχεδόν εκατόν άτομα και περιγράφει μερικές απ’ αυτές τις δολοφονίες, οι περισσότερες εκ των οποίων δεν ήταν παρά έντεχνα σκηνοθετημένα δυστυχήματα. Το καλύτερο ωστόσο το κρατάει για το τέλος.
     Two Crippled Men, δύο σακάτηδες δηλαδή, γνωρίζονται σε μια επαρχιακή πόλη, όπου παραθερίζουν, και ο ένας απ’ αυτούς αφηγείται την τραγική του ιστορία: πάντοτε έκανε εγκλήματα στον ύπνο του, συνήθως κλοπές, αλλά κάποτε έφτασε στο σημείο να σκοτώσει εν τη άγνοιά του. Ή όχι;
     Το Japanese Tales of Mystery & Imagination είναι μια αξιόλογη συλλογή διηγημάτων του φανταστικού, που θα ικανοποιήσει τους φίλους του είδους – ειδικά αυτούς που εντρυφούν στους κλασικούς συγγραφείς. Ίσως για τη σημερινή εποχή, της υπερβολής, να φαίνονται λίγο παρωχημένες αυτές οι ιστορίες, αλλά είμαστε σίγουροι ότι μια σύγχρονη μετάφραση θα μπορούσε να ωφελήσει πολύ τα κείμενα και ν’ αναδείξει εκ νέου τις όποιες αρετές τους.

Γιούκιο Μισίμα – Αφηνιασμένα άλογα

2011-04-13T14:00:00.000+03:00

Το «Αφηνιασμένα αλόγα» είναι ο δεύτερος τόμος της τετραλογίας «Η θάλασσα της γονιμότητας», του γνωστού γιαπωνέζου συγγραφέα.
     Τα γεγονότα αυτής της ιστορίας διαδραματίζονται είκοσι σχεδόν χρόνια μετά από αυτά του πρώτου βιβλίου. Βασικοί πρωταγωνιστές εδώ είναι ο Ισάο -ένας λαμπρός νέος και θερμός πατριώτης που νιώθει απογοητευμένος επειδή: «Είχε περάσει κι αυτή η χρονιά χωρίς να αδράξει την ευκαιρία να πεθάνει ένα πρωινό κάτω από τον καυτό καλοκαιρινό ήλιο»- και οι σύντροφοί του, που νιώθουν να τους πνίγει η απόγνωση για την κατάντια της σύγχρονης Ιαπωνίας. Αυτοί οι νέοι λοιπόν, οι τόσο συνειδητοποιημένοι και οι τόσο απελπισμένοι, συναντιούνται συχνά πυκνά, συζητάνε όλ’ αυτά που τους προβληματίζουν και αποφασίζουν να καταστρώσουν ένα σχέδιο, το οποίο, αν πετύχει, θα καταφέρει αποφασιστικό πλήγμα στους ηγέτες της άρχουσας τάξης. Πιστεύουν ότι ολόκληρο το πολιτικό σύστημα έχει διαβρωθεί απ’ τη διαφθορά και τα οικονομικά συμφέροντα και πώς ο μόνος τρόπος για να αλλάξει κάτι είναι να το οδηγήσουν προς την κατάρρευση, δηλώνοντας ταυτόχρονα την τυφλή τους πίστη στο πρόσωπο του αυτοκράτορα.
     Για να κατορθώσουν τα πιο πάνω ωστόσο σίγουρα θα χρειαστούν κάποια βοήθεια κι από τους στρατιωτικούς. Από μια ευτυχή συγκυρία ο Ισάο γνωρίζει ένα αξιωματικό του στρατού, που μοιάζει να συμμερίζεται τις απόψεις του. Πεπεισμένος ότι αυτός θα κάνει το παν για να επιτύχουν τους στόχους τους του παραδίδει και το άτυπο μανιφέστο της ομάδας, που ουσιαστικά αποτελεί ένα ένθετο βιβλίο μέσα στο βιβλίο. Ο τόμος φέρει τον τίτλο «Η αδελφότητα του θεϊκού ανέμου» και ουσιαστικά αναφέρεται σε μια παρόμοια με τη δική τους προσπάθεια που έλαβε χώρα πολλά χρόνια πριν. Μια μικρή ομάδα ανθρώπων και πάλι αποφάσισε ότι έφτασε η ώρα να επαναφέρουν την τάξη στη γη τους και θυσιάστηκαν πρόθυμα για να το επιτύχουν αυτό, αφού: «Το να ριχτεί κανείς στη μάχη με μοναδικό του όπλο το σπαθί, το ν’ αψηφήσει τον κίνδυνο ακόμα και μπροστά στην πιθανότητα μιας συντριπτικής ήττας – να ποιος ήταν ο μοναδικός τρόπος για να εκφράσει τις φλογερές φιλοδοξίες του ο καθένας από τους άντρες της Αδελφότητας, να ποια ήταν η πεμπτουσία του ανδρειωμένου πνεύματος Γιαμάτο».
     Το «Αφηνιασμένα άλογα» λοιπόν είναι ένα μυθιστόρημα για τα πιστεύω και τα ιδανικά, αλλά προπάντων για τα νιάτα, τα επαναστατημένα ή μη νιάτα, στα οποία επιστρέφει ξανά και ξανά στα βιβλία του ο Μισίμα. Οι νέοι είναι η ελπίδα μας, μοιάζει να σκέφτεται ο συγγραφέας και κάπου λέει: «Ο μόνος τρόπος για να θεραπεύσουν οι μεγάλοι την ορμητικότητα της νιότης είναι να την επιδοκιμάζουν απόλυτα», αλλά, «αυτό αποτελεί μια κάποια σοφία την οποία ποτέ δε φαίνεται να αποκτούν».
     Θα καταφέρουν λοιπόν αυτοί οι νέοι ν’ αλλάξουν τα πράγματα ακριβώς όπως επιθυμούν, ή όχι; Κι αν όχι θα κατορθώσουν τουλάχιστον να περάσουν τα μηνύματά τους στο λαό, θ’ ακουστεί η κραυγή τους μέχρι τα σαλόνια της υψηλής κοινωνίας και στο παλάτι; Αυτά, αλλά και τα άλλα ερωτήματα, που γεννιούνται στη διάρκεια της ανάγνωσης, θα απαντηθούν πριν την τελευταία τελεία. Ωστόσο δεν είναι αυτά που έχουν και τόσο μεγάλη σημασία, όσο η δράση, οι ενέργειες των ηρώων. Αυτοί επέλεξαν σε μια εποχή που όλοι σκέφτονταν και παραπονούνταν, μα δεν έπρατταν, να δράσουν. Και όσο κι αν προσπαθήσει κανείς, δε θα μπορέσει παρά να κάνει μία σύγκριση της Ιαπωνίας του χθες με την Ευρώπη του σήμερα. Πολλά απ’ αυτά που περιγράφει ο συγγραφέας συμβαίνουν τώρα, στα μέρη μας. Κάποια αφορούν τη σύγχρονη οικονομική πραγματικότητα, ενώ κάποια άλλα, έστω και έμμεσα μιλούν και για τις επαναστάσεις που σαρώνουν τον αραβικό κόσμο. Ποιοι ήταν οι πρωταγωνιστές σ’ αυτές; Οι νέοι. Οι αδιάφθοροι. Οι αγνοί. Διαβάζουμε στη σελ. 400: «Ήταν αποδεδειγμένο το γεγονός ότι η εξουσία φοβόταν πάντα περισσότερο την αγνότητα από οποιαδήποτε μορφή διαφθοράς. Κάτι ανάλογο με τους πρωτόγονους, που φοβούνται περισσότερο τη θεραπεία απ’ ό,τι την ασθένεια».
     Από το βιβλίο δε λείπουν τα ψήγματα φιλοσοφίας (Η προσπάθεια να μη σκέφτεσαι, είναι από μόνη της σκέψη. Έτσι, ακόμη και το «Μη σκέφτεσαι!» δεν πρέπει να το σκέφτεσαι.) αλλά ούτε και το χιούμορ (Ήταν μια φωνή που έφερνε στη σκέψη δυο σκουριασμένα μέταλλα που τρίβονται το ένα πάνω στο άλλο), κι αν δεν σας τρομάξουν οι πεντακόσιες πυκνογραμμένες σελίδες του, σίγουρα θα το απολαύσετε πολύ. Κι ακόμη πιο σίγουρα όταν τελειώσετε με την ανάγνωσή του δε θα νιώθετε τόσο ικανοποιημένοι, όσο προβληματισμένοι.
     Αυτό είναι ένα από εκείνα τα μυθιστορήματα που έχουν κάποιο μήνυμα να μεταδώσουν, κάτι το οποίο κάνουν με επιτυχία. Αν θα ληφθεί ή όχι, αυτή είναι μια άλλη ιστορία.

Χαρούκι Μουρακάμι – Ο ελέφαντας εξαφανίζεται

2011-04-06T12:08:00.001+03:00

Αυτή είναι μια συλλογή με διηγήματα. Μια συλλογή που δε μου άρεσε και τόσο πολύ, αν και φανατικός του είδους. Σ’ αυτές τις ιστορίες ο Μουρακάμι κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα: αναμιγνύει την πραγματικότητα με τη φαντασία και επιμένει στη μαγεία των συμπτώσεων, αλλά τα πιο πάνω στοιχεία που λειτουργούν πολύ καλά στη μεγάλη φόρμα, δε δουλεύουν και τόσο στη σύντομη. Εδώ όλα μοιάζουν να συμβαίνουν υπερβολικά εύκολα. Κι αυτή η ευκολία είναι που στερεί κάτι από την ανάγνωση. Οι φίλοι του συγγραφέα μάλλον δε θα απογοητευτούν διαβάζοντας τη συλλογή, αλλά στους υπόλοιπους δε θα συστήναμε να αρχίσουν την κατάδυση στους μαγικούς του κόσμους με αυτή.
Ας ρίξουμε τώρα μια ματιά στις ιστορίες:

Το κουρδιστό πουλί και οι γυναίκες της Τρίτης: Κάποιος που εργάζεται σα βοηθός, ή σαν άνθρωπος για όλες τις δουλειές, σ’ ένα δικηγορικό γραφείο τα παρατάει και η γυναίκα του τού λέει να μη βρει κάτι άλλο να κάνει. Μια μέρα απ’ τις πολλές που μένει στο σπίτι λοιπόν του τηλεφωνεί μια μυστηριώδης η γυναίκα, η οποία αρχίζει να επιδίδεται σε τηλεφωνικό σεξ. Λίγο μετά ξεκινά για να βρει τον εξαφανισμένο του γάτο και γνωρίζει ένα παράξενο κορίτσι, στο οποίο ομολογεί: «Το μόνο που κάνω στη ζωή είναι να πηγαίνω απ’ τη μια παράκαμψη στην άλλη».

Η δεύτερη επίθεση σε φούρνο: Ένα ζευγάρι ξυπνά ταυτόχρονα πεινασμένο στις δύο το πρωί. Δεν έχουν καθόλου φαγητό στο σπίτι κι έτσι το ρίχνουν στις μπίρες, που απλά κάνει την πείνα τους χειρότερη. Κάποια στιγμή ο άντρας ομολογεί ότι κάποτε επιχείρησε να ληστέψει κάποιο φούρνο, κάτι που κάνει τη γυναίκα να υποψιαστεί ότι τους έχουν καταραστεί. Για να ακυρωθεί λοιπόν η κατάρα βγαίνουν στους δρόμους του Τόκιο αναζητώντας ένα νέο φούρνο για να ληστέψουν.

Το ανακοινωθέν των καγκουρό: Ένας νεαρός εργάζεται στο Τμήμα Ελέγχου Προϊόντων Πολυκαταστήματος. Η δουλειά του είναι να απαντά σε επιστολές παραπόνων των πελατών. Σε μια απ’ αυτές λέει λίγο πολύ την ιστορία της ζωής του, ενώ μέσα στην αφήγηση αναφέρεται ξανά και ξανά στα καγκουρό. Επίσης το φιλοσοφεί: «Ο αέρας δονείται άρα υπάρχω», «Επιζητώ το μεγαλείο της Ατέλειας».

Όταν είδα το 100% τέλειο κορίτσι ένα όμορφο πρωινό του Απρίλη: Εδώ συναντάμε δυο ιστορίες. Πρώτα κάποιου που είδε στο δρόμο το τέλειο κορίτσι μα δεν του μίλησε και μετά κάποιων άλλων που συνάντησαν το ιδανικό άλλο μισό τους, μα θέλησαν να βάλουν σε δοκιμασία την αγάπη τους με τραγικά αποτελέσματα.

Ύπνος: Μια γυναίκα μένει άγρυπνη για 17 συνεχόμενες μέρες, λόγω του ότι είδε ένα τρομερό εφιάλτη. Μη έχοντας τι άλλο να κάνει, κι αφού ο άντρας της κοιμάται τόσο βαθιά και τόσο εύκολα, «λες και συνδέεται ο γλόμπος με τον εγκέφαλό του μέσω καλωδίου», το ρίχνει στο διάβασμα και στο ποτό. Καταβροχθίζει την Άννα Καρένινα του Τολστόι και μετά το ρίχνει στον Ντοστογιέφσκι. Κι η αϋπνία συνεχίζεται.

Η πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η ινδιάνικη εξέγερση του 1881, η εισβολή του Χίτλερ στην Πολωνία και το βασίλειο των λυσσαλέων ανέμων: Στις 2.07 μ.μ. κάποιας Κυριακής, καθώς ένας άντρας κάθεται και καθαρογράφει το ημερολόγιό του, αρχίζει να φυσάει ένα λυσσαλέος άνεμος. Στις 2.36 ακριβώς χτυπάει το τηλέφωνό του, αλλά όταν το απαντά το μόνο που ακούει είναι ο άνεμος. Θυμάται κάποτε που πήγε σινεμά και είδε την Εκλογή της Σόφι. Στις 3.48 του τηλεφωνεί η φίλη του. Στις 4.05 σταματάει ο άνεμος. Κάθε κομμάτι του τίτλου συνδυάζεται με κάτι από την αφήγηση. Μια από τις πιο σύντομες, αλλά ίσως και καλύτερες ιστορίες της συλλογής.

Lederhosen: Μια γυναίκα πηγαίνει για επίσκεψη στη Γερμανία. Ο άντρας της την παρακαλεί επιστρέφοντας να του φέρει το παραδοσιακό σορτς με τιράντες του τίτλου. Εκείνη, καθώς το αγοράζει, αποφασίζει ότι θέλει να τον χωρίσει. Με το που επιστρέφει στην Ιαπωνία λοιπόν εγκαταλείπει αυτόν και την κόρη τους.

Φλεγόμενος αχυρώνας: Ένας τριαντάρης γνωρίζει μια εικοσάχρονη που δουλεύει σα μοντέλο και σπουδάζει παντομίμα. Η τελευταία, αφού τη βρήκε μια μικρή κληρονομιά, ταξιδεύει για την Αλγερία από όπου επιστρέφει συντροφιά με ένα γοητευτικό άντρα που συνηθίζει να καίει αχυρώνες.

Το μικρό πράσινο τέρας: Ένα τέρας ξεφυτρώνει από το χώμα στον κήπο, ανοίγει την πόρτα και μπαίνει στο σπίτι, ερχόμενο πρόσωπο με πρόσωπο με μια τρομαγμένη γυναίκα της οποίας τις σκέψεις μπορεί και διαβάζει. Στο τέλος όμως εκείνη βρίσκει το κουράγιο και το σκοτώνει μ’ αυτές.

Οικογενειακή υπόθεση: Η ιστορία δυο αδελφιών. Ο μπεκρής άντρας δε συμπαθεί τον αρραβωνιαστικό της αδελφής του, αλλά στο τέλος φτάνουν σε μια σιωπηλή συμφωνία ή μάλλον κατανόηση. Ατάκες: «Οι γυναίκες είναι σαν τους σολομούς: Στο τέλος κολυμπούν για να επιστρέψουν στο ίδιο μέρος», «Μπορεί να είμαι ένας άχρηστος, αλλά τουλάχιστον δεν μπλέκομαι στα πόδια των άλλων ανθρώπων».

‘Ένα παράθυρο: Ένας φοιτητής για να τα φέρει βόλτα πιάνει δουλειά στην Κοινωνία της Πένας. Το καθήκον του είναι να ασκεί κριτική στις επιστολές που του στέλνουν διάφοροι άγνωστοι. Γνωρίζει κάποιαν απ’ αυτές τις επιστολογράφους και μέσα του γεννιούνται διάφορα ερωτήματα.

Άνθρωποι της Τηλεόρασης: Κείμενο που ακροβατεί ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία. Οι άνθρωποι της τηλεόρασης πηγαίνουν απρόσκλητοι και εγκαθιστούν μια συσκευή στο σπίτι του. Το ίδιο κάνουν και στο γραφείο που δουλεύει. Το μόνο που δεν το αντιλαμβάνεται κανείς εκτός από τον ίδιο. Οι άνθρωποι της τηλεόρασης είναι παντού. Στοιχειώνουν ακόμη και τα όνειρά του.

Αργοκίνητο καράβι για την Κίνα: Ένας άντρας θυμάται τους «κινέζους της ζωής του»: Ένα καθηγητή που γνώρισε όταν ήταν μαθητής στο σχολείο, κάποιον με τον οποίο εργάστηκε στην αποθήκη ενός εκδοτικού οίκου και ένα παλιό συμμαθητή του, που συναντάει τυχαία ξανά, κι ο οποίος πουλά εγκυκλοπαίδειες. «…Ο θάνατος για κάποιο λόγο μού θυμίζει τους κινέζους», σκέφτεται.

Ο νάνος που χόρευε: Ένας άντρας, που δουλεύει σ’ ένα εργοστάσιο που κατασκευάζουν ελέφαντες, βλέπει στον ύπνο του ένα νάνο που χορεύει. Από τους άλλους μαθαίνει ότι όντως κάποτε υπήρξε και όταν τον συναντά ξανά στα όνειρά του, κλείνει μαζί του μια συμφωνία που κρύβει πολλές παγίδες. Θυμίζει λίγο Κάφκα αυτή η ιστορία.

Το τελευταίο γρασίδι του απογεύματος: Η ιστορία και πάλι ενός φοιτητή που δουλεύει τα καλοκαίρια για να τα βγάλει πέρα. Η ειδικότητά του το κούρεμα του γρασιδιού. Γίνεται πολύ δημοφιλής ανάμεσα στους πελάτες. Στο τελευταίο σπίτι που επισκέπτεται γνωρίζει μια μεσήλικη μπεκρού, η οποία τον μπάζει μέσα και του δείχνει το δωμάτιο ενός κοριτσιού, χωρίς να του εξηγήσει ποτέ τι συνέβηκε σ’ αυτό.

Η σιωπή: Ένας νεαρός χτυπάει κάποιον συμμαθητή του και αυτός, για εκδίκηση, τον κατηγορεί παντού και για τα πάντα. Στην αρχή θέλει να τον σκοτώσει, αλλά σιγά σιγά το μέσα του αλλάζει και φτάνει να νιώσει μέχρι και οίκτο γι’ αυτόν.

Ο ελέφαντας εξαφανίζεται: Ένας ελέφαντας εξαφανίζεται με το φύλακά του από ένα ασφαλές κτήριο, κι ενώ όλοι στην πόλη αναρωτιούνται πώς συνέβηκε αυτό, ο αφηγητής είναι σίγουρος ότι ξέρει την απάντηση.

Akira Yoshimura – Shipwrecks

2011-03-30T15:03:00.001+03:00

Το Shipwrecks είναι ένα από εκείνα τα μυθιστορήματα που σε καθηλώνουν πάνω απ’ όλα με την απλότητά τους. Το κείμενο είναι λιτό, σχεδόν ελλειπτικό, κι όμως, ή ίσως ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, καταφέρνει να ζωντανέψει με άμεσο τρόπο στα μάτια του αναγνώστη τις εικόνες από μια μακρινή χώρα, κι από μια ακόμη πιο μακρινή εποχή.
     Τα γεγονότα της ιστορίας διαδραματίζονται στο μεσαίωνα σ’ ένα απομονωμένο παραθαλάσσιο χωριό στην Ιαπωνία. Η φτώχεια εκεί είναι τόσο διάχυτη που τα παιδιά αρχίζουν από πολύ μικρά να δουλεύουν, είτε στη συλλογή αλατιού, είτε στο ψάρεμα, ενώ ο θάνατος μοιάζει μόνιμα να καραδοκεί. Πολλοί άντρες, αλλά και μερικές γυναίκες, για να εξασφαλίσουν την επιβίωση της οικογένειάς τους, πωλούν τους εαυτούς τους σαν σκλάβους. Ό,τι και να κάνουν όμως ποτέ δεν είναι αρκετό. Οι προμήθειες πάντα λιγοστές, ζουν μέρα με τη μέρα και πεθαίνουν ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Το μοναδικό πράγμα που θα μπορούσε να τους σώσει, όπως και στο παρελθόν, θα ήταν ένα ναυάγιο. Ένα ναυάγιο που θα προκαλούσαν οι ίδιοι, ανάβοντας φωτιές στην παραλία τις θυελλώδεις νύχτες του χειμώνα, αναγκάζοντας έτσι τους ανυποψίαστους και τρομοκρατημένους ναυτικούς να οδηγήσουν τα καράβια τους στους υφάλους. Τότε οι χωρικοί θ’ ανέβαιναν σ’ αυτά, θα έσφαζαν τους επιβαίνοντες και θα λεηλατούσαν τα φορτία τους – αυτά που θα τους επέτρεπαν να μείνουν ζωντανοί για ένα ακόμη χειμώνα.
     Ένα τέτοιο θαύμα, ένα ναυάγιο δηλαδή, περιμένει να συμβεί κι ο Ισάκου, ο βασικός πρωταγωνιστής σ’ αυτή την ιστορία. Είναι μόλις εννιά χρονών παιδί και είναι ήδη ο άντρας του σπιτιού, αφού ο πατέρας του πουλήθηκε σαν σκλάβος. Ζει με τη μητέρα του και τρία μικρότερα αδέλφια – ένα αγόρι και δύο κορίτσια. Προτού φύγει ο πατέρας του τον έβαλε να του υποσχεθεί ότι θα φρόντιζε τα παιδιά, κι αυτός είπε ότι θα το έκανε, πάση θυσία. Το μόνο που τα πράγματα δε θα αποδειχτούν και τόσο εύκολα γι’ αυτόν, αφού αν και ο πρώτος υπήρξε δεινός ψαράς, ποτέ δεν τον δίδαξε τα μυστικά της τέχνης του. Έτσι θ’ αναγκαστεί να τα μάθει όλα μόνος, κι από την αρχή.
     Η πρώτη χρονιά απουσίας του πατέρα θα αποδειχτεί καταστροφική για την οικογένεια αφού ο Ισάκου, όσο σκληρά κι αν προσπαθεί, δεν μπορεί να παίξει με επιτυχία το ρόλο που του έχει ανατεθεί, με αποτέλεσμα η μικρότερή του αδελφή να χάσει τον αγώνα με τη ζωή. Αυτός ο θάνατος θα τον συνταράξει, αλλά και θα τον πεισμώσει, κι έτσι σιγά σιγά θ’ αρχίσει να σημειώνει τις πρώτες του επιτυχίες. Τα ψάρια θ’ αρχίσουν να τσιμπούν, το φαγητό αν και όχι και πολλή δε θα λείπει πια απ’ το τραπέζι, ενώ κι οι προσευχές, και εκείνου αλλά και ολόκληρου του χωριού θα απαντηθούν, καθώς κάποια αγριεμένη νύχτα του χειμώνα ένα μεγάλο εμπορικό καράβι θα έρθει σα μάννα εκ θαλάσσης και θα τσακιστεί στα βράχια. Φορτωμένο με όλου του κόσμου τα καλά, θα γεμίσει τους κατοίκους του χωριού με ευτυχία. Προτού όμως περάσει και πολύς καιρός θα φτάσει στα νερά τους και ένα δεύτερο καράβι, το οποίο όμως δε θα φέρει δώρα.
     Αυτή είναι μια τρυφερή, αλλά και πολύ σκληρή ιστορία. Μια ιστορία για τους μεγάλους αγώνες και τις μικρές νίκες. Για τις μεγάλες ελπίδες και τις τεράστιες διαψεύσεις. Οι ήρωές του, από τον πρώτο ως τον τελευταίο τραγικοί, μοιάζουν καταδικασμένοι από τις μοίρες να μη γνωρίσουν ποτέ την πραγματική ευτυχία, αφού αυτή, στο τέλος της ημέρας, βαδίζει πάντα χέρι χέρι με την καταστροφή. Ένα βιβλίο εξαιρετικό, και οπωσδήποτε πολύ καλύτερο από το One Man’s Justice, που σας παρουσιάσαμε εδώ παλαιότερα. Αξίζει τον κόπο να διαβαστεί από κάθε φίλο της καλής λογοτεχνίας, γιαπωνέζικης ή μη.

Hitomi Kanehara – Autofiction

2011-03-23T14:20:00.001+02:00

Πού το πάει η Κανεχάρα, αναρωτιόμουνα καθώς άρχιζα την ανάγνωση αυτού του βιβλίου. Μετά τη μεγάλη αναγνώριση που πέτυχε με την πρώτη της νουβέλα Snakes and Earrings (Γλώσσα Φιδιού στα ελληνικά), όλοι περίμεναν με αγωνία το επόμενό της βήμα. Ομολογώ ότι στην αρχή ο ανά χείρας τόμος λίγο έλειψε να με εκπλήξει δυσάρεστα, αλλά ύστερα κατάλαβα. Κατάλαβα ότι η συγγραφέας παίζει με τον αναγνώστη, του βγάζει τη γλώσσα κοροϊδευτικά και με τρόπο μελοδραματικό, προτού τον πιάσει απ’ το λαιμό και τον οδηγήσει στα γνωστά στενά και δυσπρόσιτα μονοπάτια της.
     Η ηρωίδα αυτής της ιστορίας είναι η Ριν, μια νεαρή συγγραφέας, μόνιμα μεθυσμένη τόσο από ευτυχία όσο κι απ’ το αλκοόλ. Το πρώτο της βιβλίο σημείωσε τεράστια επιτυχία και τώρα όλοι έχουν μεγάλες απαιτήσεις απ’ αυτήν. Όπως έχει κι αυτή από τον εαυτό της. Έναν εαυτό όμως που είναι αλκοολικός, που δεν την υπακούει, που όταν την έχει υπό τον έλεγχο του την υποχρεώνει να κάνει τα πιο τρελά πράγματα, όπως το να συζητά με τα γεννητικά της όργανα, να δίνει κάθε είδους συνεντεύξεις, να βλέπει συνομωσίες εκεί που δεν υπάρχουν, να κάνει τη ζωή του συντρόφου της ποδήλατο. Μοιάζει να βρίσκεται σε αδιέξοδο: «Ζω αποκλειστικά και μόνο για να κάνω την πληκτική μου ζωή ακόμη πιο πληκτική παρέχοντάς της πληκτικά σχόλια για την πληκτική μου καθημερινότητα μέσω μιας πληκτικής φωνής που κρύβεται μέσα στο κεφάλι μου».
     Η Ριν το ξέρει ότι πρέπει να κάνει κάτι για ν’ αλλάξει τη ζωή της. Αλλά τι; Καταρχήν πρέπει ν’ αρχίσει ν’ αναγνωρίζει: «ότι κάνω κι εγώ λάθη κάποτε» και μετά να γράφει. Το μόνο που η έμπνευση δε λέει να την επισκεφθεί κι ας έχει ήδη υπογράψει συμβόλαιο για μια σειρά από βιβλία. Κι ας η προθεσμία φτάνει στο τέλος της. Πάνω όμως που πιστεύει ότι τα πράγματα δε θα μπορούσαν να γίνουν χειρότερα, γίνονται καλύτερα. Και η αφήγηση πιο σκληρή. Ένας εκδότης της προτείνει να γράψει ένα λογοτεχνικό έργο που να μοιάζει με αυτοβιογραφία, το Autofiction του τίτλου – αλλά κι εδώ η συγγραφέας παίζει με τις λέξεις, αφού ο πιο πάνω όρος αναφέρεται και στην αυτόματη γραφή. Εκείνη δέχεται και, δίχως ουσιαστικά να το λέει, αρχίζει να αφηγείται τη ζωή της, από το σήμερα προς το χθες. Τα κεφάλαια του βιβλίου τα λένε όλα: 22ος Χειμώνας, 18ο Καλοκαίρι, 16ο Καλοκαίρι, 15ος Χειμώνας.
     Τα γεγονότα που μας εξιστορεί είναι σχεδόν απάνθρωπα. Μιλάει για ένα κορίτσι που μεγάλωσε σ’ ένα σπιτικό όπου δεν υπήρχε αγάπη, που έκανε από πολύ μικρό την επανάστασή του και ανακάλυψε τα μυστικά του σεξ που της έδωσαν μεγάλες χαρές και πολλές λύπες, που το έσκασε απ’ το σπίτι περιφερόμενο εδώ κι εκεί, που έμεινε έγκυος και έκανε μια έκτρωση που κατά βάθος δεν ήθελε, που λίγο έλειψε να πέσει θύμα ομαδικού βιασμού και που για καιρό βρισκόταν σε μια αδιέξοδη σχέση μ’ έναν άντρα που την κακοποιούσε. Από τότε που ήταν μικρή σκεφτόταν τη ζωή της σα μια κόλαση με αναλαμπές ευτυχίας: «Ίσως η κόλαση να είναι ένα χαρούμενο μέρος και μερικά χαρούμενα μέρη είναι σαν την κόλαση, ή ίσως η κόλαση να μεταμορφώνεται σ’ ένα χαρούμενο μέρος, μέρα παρά μέρα». Στα δεκαπέντε της αποφάσισε ότι: «Αν και οι γονείς μου είναι ενήλικες πάσχουν από έλλειψη καρτερίας. Αλλά για μένα η καρτερία είναι τρόπος ζωής. Είναι αυτή που με βοήθησε να ζήσω μέχρι τώρα. Ουσιαστικά πρέπει να υπομένω κάθε στιγμή της ζωής μου εκτός όταν είμαι με τον Κίτι» - τον πρώτο της έρωτα.
     Η Κανεχάρα μας χαρίζει και πάλι μια σκληρή, μα βαθιά ανθρώπινη ιστορία, που μετά το πρώτο κεφάλαιο ακολουθεί καταιγιστικούς ρυθμούς – γραμμένη, φαινομενικά, με κομμένη την ανάσα. Όσοι απόλαυσαν τη «Γλώσσα φιδιού» δε θα απογοητευτούν, κι όσοι ενδιαφέρονται να πάρουν μια γεύση απ’ την πραγματικά μοντέρνα γιαπωνέζικη λογοτεχνία θα μπορούσαν να κάνουν μ’ αυτό το βιβλίο την αρχή. Απλά εξαιρετικό.

Ριού Μουρακάμι – Σχεδόν διάφανο γαλάζιο

2011-03-16T13:11:00.000+02:00

Μια ιστορία για το σεξ, τα ναρκωτικά και το ροκ ’ν’ ρολ είναι το «Σχεδόν διάφανο γαλάζιο». Είναι η ιστορία του Ριού, της Λίλλυ, της Ρέικο, του Καζούο και μερικών άλλων ιδιόρρυθμων και χαμένων στον κόσμο τους χαρακτήρων. Η ιστορία κάποιων νέων ανθρώπων σ’ ένα προάστιο του Τόκυο που ζουν ή μάλλον ξοδεύουν τη ζωή τους ημέρα με την ημέρα. Κάποιων που πιστεύουν ότι η καθημερινότητα είναι ένα ατέλειωτο πάρτι και για τους οποίους το χθες και το αύριο αποτελούν άγνωστη χώρα. Μια ιστορία σκληρή.
     Ο Ριού σε αντίθεση με τον περισσότερο γνωστό Χαρούκι Μουρακάμι, αρέσκεται να καταπιάνεται με άμεσο τρόπο με την απτή πραγματικότητα του εδώ και του τώρα και αν κάποτε φλερτάρει με το φανταστικό το κάνει μέσω των παραισθησιογόνων ουσιών. Οι περιγραφές του είναι ωμές, χωρίς φρου-φρου κι αρώματα. Οι λέξεις του στιλέτα στο κουφάρι μιας σκληρής κι αδιάφορης κοινωνίας.
     Διαβάζοντας όλα όσα διαδραματίζονται σ’ αυτή την ιστορία υιοθετούμε μια στάση ψυχρού παρατηρητή, δεν μπορούμε να νιώσουμε καμιά συμπάθεια για τους ήρωές της. Είναι σα να βλέπουμε μια ταινία, αλλά με νεκρωμένες τις αισθήσεις, να παρακολουθούμε το Ρέκβιεμ για ένα όνειρο που ποτέ δεν υπήρξε, να γινόμαστε παρατηρητές σε μια ψευδαίσθηση.
     Το «Σχεδόν διάφανο γαλάζιο» θα μπορούσε να είχε τον τίτλο «Επεισόδια». Επεισόδια από τις δίχως νόημα ζωές κάποιων νέων. Συναντήσεις και μικροί αποχωρισμοί. Άκρατος ερωτισμός. Βίαιες σχέσεις. Αλκοολισμός πέρα από τα όρια. Απόλυτη εξάρτηση από ουσίες. Παραισθησιογόνες άνοδοι και πραγματικές απότομες πτώσεις. Όλοι μαζί κι ο καθένας μόνος. Και, για να κλέψουμε τον τίτλο μιας ταινίας: «Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμη». Όπως τραγουδούσαν το 1977 που εκδόθηκε αυτό το βιβλίο.
     Αν είστε φίλοι της κλασικής ιαπωνικής λογοτεχνίας αυτό το μυθιστόρημα ίσως να σας ξενίσει κάπως με την ωμότητά του. Ωστόσο είναι δύσκολο να αμφισβητήσει κανείς την ειλικρίνειά του. Η σύγχρονη ιαπωνική κοινωνία, είτε μας αρέσει είτε όχι, είναι βίαια και οδηγεί πολλούς νέους ανθρώπους στην απόλυτη απομόνωση ή σ’ απατηλά μονοπάτια. Ο συγγραφέας επιμένει να γράφει για την κοινωνία όπως είναι και σ’ όποιον αρέσει. Η εμμονή του είναι ο κόσμος του σήμερα με όλα τα ελαττώματά του. Γι’ αυτόν μιλούσε από πάντα, γι’ αυτόν μιλά και σήμερα (διαβάστε τα In the miso soup και Piercing για να εξακριβώσετε του λόγου το αληθές).
     Κλείνουμε αυτή την αναφορά μ’ ένα απόσπασμα που πολύ μας άρεσε, κι ας μην είναι και τόσο αντιπροσωπευτικό σε ό,τι αφορά τη γλώσσα του κειμένου:
     «…Όλο αυτό το σκηνικό, κι ό,τι έχεις μέσα στο κεφάλι σου, ανακατεύονται. Ο κόσμος που περιμένει στη στάση του λεωφορείου κι ένας μεθυσμένος μ’ επίσημο ένδυμα που τρεκλίζει εκεί μπροστά, και μια γριά μ’ ένα καλάθι γεμάτο πορτοκάλια, και λιβάδια γεμάτα λουλούδια και λιμάνια και εργοστάσια ηλεκτρικού – τα βλέπεις όλα αυτά, κι αμέσως μετά δεν μπορείς να τα δεις πια, αλλά μπερδεύονται μέσα στο κεφάλι σου μ’ αυτά που σκεφτόσουνα πριν, καταλαβαίνεις τι σου λέω; Το φίλτρο του φακού που έχεις χάσει και τα λιβάδια με τα λουλούδια και το εργοστάσιο ηλεκτρικού γίνονται ένα. Ε, τότε κι εγώ τα ανακατεύω σιγά σιγά, όπως μ’ αρέσει, αυτά που βλέπω κι αυτά που σκέφτομαι, και ρίχνω μέσα και όνειρα και βιβλία που έχω διαβάσει κι αναμνήσεις, για να στήσω -πώς να σ’ το πω;- μια σκηνή σαν αναμνηστική φωτογραφία…»

Sōseki Natsume – The 210th Day

2011-03-09T14:24:00.000+02:00

Αυτό είναι ένα από τα λιγότερο γνωστά έργα του διάσημου συγγραφέα. Δεν πρόκειται για μυθιστόρημα, αλλά μάλλον για ένα εκτεταμένο διήγημα ή μια σύντομη νουβέλα.
     Η ιστορία καταπιάνεται με την ιστορία δύο φίλων, του Κέι και του Ρόκου, που πηγαίνουν μια μακρινή εκδρομή με σκοπό να σκαρφαλώσουν στην κορυφή του ηφαιστειογενούς όρους Άσο. Το μόνο που τα πράγματα δε θα αποδειχτούν τόσο εύκολα όσο τα περιμένουν, αφού φτάνουν στους πρόποδες του βουνού και ετοιμάζονται για την ανάβαση την πλέον ακατάλληλη ώρα, λίγο πριν την 210η μέρα του σεληνιακού ημερολογίου. Σύμφωνα με την παράδοση, αλλά και την εμπειρία χρόνων, πάντα αυτή τη μέρα ο καιρός κάνει τα δικά του. Φωτίζει και σκοτεινιάζει κατά τα κέφια του, ο άνεμος λυσσομανάει και ηρεμεί και πάντα καραδοκούν καταιγίδες.
     Προτού όμως φτάσουν στη μοιραία αυτή μέρα οι δυο φίλοι ξοδεύουν το χρόνο τους σ’ ένα πανδοχείο, που βρίσκεται ακριβώς αντίκρυ από το βουνό. Εκεί συζητούν τα πάντα, αμπελοφιλοσοφούνε και… παραγγέλλουν αυγά μισοψημένα, με αποτέλεσμα ο ένας να πάρει δυο καλοψημένα κι ο άλλος δύο ωμά.
     Το μεγαλύτερο κομμάτι του βιβλίου καταλαμβάνουν οι απολαυστικοί διάλογοι ανάμεσα στους δυο φίλους, αλλά και στην γκαρσόνα του πανδοχείου, που μοιάζει να μην έχει καμία απολύτως επαφή με τον κόσμο, μια και κάνει το ένα λάθος μετά από το άλλο. Εκτός από τα αυγά, τους φέρνει και μια μπίρα που δεν είναι μπίρα, ενώ μοιάζει να αγνοεί και τη διαφορά ανάμεσα στο όρος Άσο και την επαρχία με το ίδιο όνομα.
     Οι αφορισμοί δίνουν και παίρνουν, ειδικά σε ό,τι αφορά το… τοφού: «Αν ο γιος ενός πωλητή τοφού μπορεί να γίνει κάποιος που μετράει σ’ αυτή την κοινωνία, τότε υπάρχει η πιθανότητα κάποιος που πραγματικά μετράει να γίνει πωλητής τοφού…» «Δεν είναι επιτρεπτό να αστειεύεται κανείς σε ό,τι αφορά τον τοφουϊσμό, έτσι;»
     Οι δυο φίλοι μοιάζουν να διαφωνούν στα πάντα κι αυτό ακριβώς το στοιχείο είναι που τους κάνει να ξεχωρίζουν. Οι διαφωνίες τους είναι που δίνουν χρώμα στο κείμενο, που μας κάνουν να χαμογελάμε. Αλλά και οι ιδιοτροπίες τους, αφού όταν επισκέπτονται τα λουτρά ο Κέι εισηγείται ότι θα μπορούσαν να πλύνουν ο ένας την πλάτη του άλλου, κι ο Ρόκου αρνείται αφού η πλάτη του φίλου του είναι πολύ πιο πλατιά απ’ τη δική του και έτσι θα αναγκαζόταν να δουλέψει περισσότερο από αυτόν.
     Η «210η μέρα» είναι ένα καλογραμμένο αφήγημα, που μπορεί να μη φτάνει σε ποιότητα τα γνωστά μυθιστορήματα του συγγραφέα, αλλά το οποίο παρόλα αυτά διαβάζεται γρήγορα και ευχάριστα.

Kyoko Mori – Shizuko’s Daughter

2011-03-02T09:49:00.002+02:00

Αυτό είναι ένα ακόμη από εκείνα τα βιβλία που καταχωρούμε με κάποιες επιφυλάξεις στον κανόνα της ιαπωνικής λογοτεχνίας, κι αυτό αφού η συγγραφέας του είναι γιαπωνεζοαμερικανή. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ιαπωνία, αλλά τώρα ζει στις ΗΠΑ όπου διδάσκει Δημιουργική Γραφή. Το θέμα του βιβλίου της ωστόσο είναι εκατό τοις εκατό γιαπωνέζικο, αφού καταπιάνεται με την ιστορία τριών γενεών γιαπωνέζων γυναικών.
Τον πρωταγωνιστικό ρόλο έχει η Γιούκι, κόρη της Σιζούκο του τίτλου. Η τελευταία, φαινομενικά από πάντοτε δυστυχισμένη, αυτοκτονεί, αφήνοντας πίσω της εκείνην, για να ζήσει αρχικά με τη θεία της και μετά με ένα πατέρα και μια μητριά που ουσιαστικά δε δίνουν μία για γι’ αυτήν, αλλά που την αναγκάζουν να ζήσει μαζί τους, απλά και μόνο επειδή ανησυχούν για το τι θα πει ο κόσμος. Μαζί τους και με τις προκαταλήψεις αυτού του είδους τα βάζει σ’ ολόκληρη τη διάρκεια της αφήγησης η Γιούκι. Μόνιμα οργισμένη και επαναστατημένη, κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να μην τους βλέπει και να μην τη βλέπουν, για να μην ακούει τις ιδέες τους για το τι θα πει ο κόσμος. Της φτάνει το ότι είναι η κόρη μιας γυναίκας που αυτοκτόνησε, δεν της χρειάζονται καθόλου οι δικές τους νουθεσίες. Ανάμεσα σ’ αυτή και τα άλλα δύο μέλη της οικογένειάς της αναπτύσσεται ουσιαστικά μια σχέση σιωπηλού μίσους και κρυφής αγάπης. Οι δύο γυναίκες μισούν η μια την άλλη. Ο άντρας αγαπά και τις δύο, αλλά μόνο σ’ αυτήν που παντρεύτηκε τολμά να δείξει την αγάπη του. Κι ας είναι, στο τέλος της ημέρας, μια υστερική στρίγγλα, μια αδίστακτη γυναίκα που εισέβαλε στο σπίτι τους αποφασισμένη να επιβάλει τους δικούς της κανόνες.
Η Γιούκι από την ημέρα που πέθανε η μητέρα της ουσιαστικά βαδίζει μόνη σ’ αυτόν τον κόσμο. Προσπαθεί να τον καταλάβει, αλλά δεν μπορεί να τον αποδεχτεί. Και μοιάζει να συνεχίζει να ζει μόνο και μόνο επειδή υποσχέθηκε στη μητέρα της ότι θα το κάνει. Την ίδια μητέρα που φεύγοντας άφησε πίσω της ένα μικρό γραπτό σημείωμα κι ένα ρητό: «Δε γίνεται δύο πράγματα να είναι απολύτως τα ίδια».
Μιλούσε πολύ με τη μητέρα της, όσο ήταν ζωντανή, συζητούσαν τα πάντα, ακόμη και το θάνατο: «Ίσως μεταμορφωθούμε σε κάτι σαν κι αυτή τη βροχή που τώρα πέφτει όταν πεθάνουμε», της είπε. «Είμαστε εκεί, αλλά όχι στ’ αλήθεια. Θα είμαστε ευτυχισμένες αν έχουμε απλά τη μυρωδιά των χρυσανθέμων και πράσινο τσάι. Δε θα χρειαζόμαστε τίποτα περισσότερο τότε». Όταν κάποια κάποτε τη ρώτησε τι τη δίδαξε η μητέρα της, αυτή απάντησε: «Μου δίδαξε πράγματα που δε θα μπορούσες να κατανοήσεις. Με έμαθε να σκιτσάρω και να ζωγραφίζω. Με δίδαξε τα ονόματα των λουλουδιών και παραμύθια τα οποία μπορώ να διηγηθώ από μνήμης. Ήξερε πράγματα που δε γνώριζε άλλος κανείς».
Η ιστορία αυτή αρχίζει με ένα θάνατο, αλλά σιγά σιγά μοιάζει να οδηγεί την ηρωίδα του στα φωτεινά μονοπάτια της ζωής. Αναλύοντας ξανά και ξανά τη σχέση της με τη μητέρα της, συζητώντας με τη γιαγιά της, καθορίζοντας η ίδια την πορεία της, η Γιούκι κάποτε φτάνει στο συμπέρασμα ότι ναι, αξίζει τον κόπο να αγαπήσει κανείς, κι ας είναι αποδεδειγμένο ότι η αγάπη, ή πιο συγκεκριμένα ο έρωτας, οδηγεί στον πόνο.
Ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα, με αμέτρητες πινελιές θλίψεις, αλλά και αχτίδες χαράς – όπως ακριβώς είναι και η ζωή.

Yasushi Inoue – The Hunting Gun

2011-02-23T09:51:00.004+02:00

Το «Κυνηγετικό όπλο» είναι το βιβλίο που καθιέρωσε το συγγραφέα του στο λογοτεχνικό κανόνα της χώρας του.
Πρόκειται για μια νουβέλα που, γραμμένη εξήντα χρόνια πριν, καταπιάνεται μ’ ένα ερωτικό τρίγωνο. Ακολουθώντας τ’ αχνάρια του Ρασομόν του Ακουταγκάουα, ο συγγραφέας μας δίνει την ιστορία του μέσα από τις αφηγήσεις τριών διαφορετικών ατόμων: της Σιόκο, κόρης της ερωμένης, της Μιτόρι, συζύγου του εραστή και τέλος της ίδιας της Σάικο, της πέτρας του σκανδάλου. Μέσα από τις διακριτικές τους φωνές μαθαίνουμε τα πάντα για τον παράνομο έρωτα και ρίχνουμε μια βαθιά ματιά στη γυναικεία ψυχολογία. Η λέξη προδοσία κάνει την εμφάνισή της ξανά και ξανά, ή μάλλον υπονοείται, στη διάρκεια της αφήγησης, της οποίας τελικά το πιο μεγάλο θύμα είναι η αθώα Σιόκο – αυτή που δεν μπορεί να καταλάβει πώς μπορούσε η μητέρα της να της λέει ψέματα για χρόνια και χρόνια, να ζει μια ζωή διαφορετική από εκείνη που η ίδια γνώριζε. Διαβάζουμε κάπου: «Μέχρι τώρα πίστευα ότι η αγάπη ήταν σαν τον ήλιο, ολόλαμπρη και ένδοξη, για πάντα ευλογημένη από τον Θεό και τους ανθρώπους. Πίστευα ότι η αγάπη αναπτυσσόταν σιγά σιγά σαν ένα καθαρό ρυάκι, που στραφταλίζει όμορφα κάτω από τη λιακάδα και φτιάχνει αμέτρητες φυσαλίδες στο πέρασμα του ανέμου, και προστατεύεται από τις όχθες του, που είναι καλυμμένες με γρασίδι, δέντρα και λουλούδια. Αυτό πίστευα ότι ήταν η αγάπη. Ποτέ μου δε θα μπορούσα να φανταστώ μια αγάπη κρυμμένη από τον ήλιο, που να κυλά απ’ το πουθενά στο πουθενά, και να είναι βαθιά θαμμένη κάτω από τη γη σαν ένα υπόγειο ρέμα…»
Η Σιόκο μαθαίνει για την απαγορευμένη αυτή αγάπη από τα ημερολόγια της μάνας της, που αν και νεκρή, έχει ακόμη φωνή. Και μ’ αυτήν ακριβώς τη φωνή θα προσπαθήσει να πει τη δική της πλευρά της ιστορίας, να εξηγήσει τους λόγους που την οδήγησαν μέχρι εκεί. Τραγική φιγούρα κι αυτή της Μιτόρι, που αν και γνώριζε για το δεσμό δεν έκανε κάτι για να τον εμποδίσει, αφού γι’ αυτήν πάνω απ’ όλα μετρούσε η ισορροπία στη δική της οικογένεια, μια ισορροπία που σίγουρα θα διαταρασσόταν αν ερχόταν σε σύγκρουση με τον άντρα της. Για χρόνια και χρόνια κατάπινε το δηλητήριο και η καρδιά της είχε γεμίσει θλίψη: «Το ήξερες ότι εκτός από τα τριάντα χρώματα που υπάρχουν συνήθως στα κουτιά με τις μπογιές ζωγραφικής -κόκκινο, μπλε κτλ- έχει και η λύπη το δικό της χρώμα, που διακρίνεται εύκολα από το ανθρώπινο μάτι;» αναλογίζεται κάπου η Σιόκο. Μ’ αυτό ακριβώς το χρώμα είναι καλυμμένες όλες οι γυναικείες υπάρξεις σ’ αυτή την ιστορία.
Ο συγγραφέας βλέπει πού και πού με συμπάθεια τους ήρωές του, αλλά δεν τους χαρίζεται. Τους φέρνει πρόσωπο με πρόσωπο με τα λάθη και τα πάθη τους, δεν τους χτυπά και τόσο σκληρά, αλλά ούτε και τους χαϊδεύει. Σα να τους λέει: Ας προσέχατε!
Μινιμαλιστικό, καλογραμμένο και με ουσία. Τι άλλο να ζητήσει κανείς από ένα βιβλίο;

Yūko Tsushima – The Shooting Gallery

2011-02-16T07:50:00.002+02:00

Ιστορίες γυναικών, κατά κύριο λόγο, μας χαρίζει αυτή η συγγραφέας. Γυναικών που είναι απελπιστικά μόνες, στα όρια της απόγνωσης ή πέρα από αυτή, γυναικών που μάλλον έχουν χάσει το παιχνίδι της ζωής.
Η συλλογή ανοίγει με το A Sensitive Season. Εδώ έχουμε την ιστορία ενός παιδιού που ζει με τη θεία και τον παππού του, αφού η μάνα του έχει φύγει και τον παρατήσει. Τον νέο και τον γέρο δένει ένας κοινός φόβος: ότι θα τους εγκαταλείψει με τη σειρά της και η άλλη γυναίκα.
Το South Wind καταπιάνεται με τα έργα και τις ημέρες της Ακίκο, μιας νεαρής γυναίκας που εγκατέλειψε το σύζυγο και την κόρη της για να πάει να ζήσει με τον εραστή της. Ζει μια μονότονη, μοναχική ζωή. Μοναδική της παρηγοριά οι κάρτες που παίρνει από ένα γέρο ζωγράφο, που είχε γνωρίσει στη διάρκεια μιας εκδρομής.
Μια γυναίκα βαδίζει στα καταστροφικά αχνάρια της μάνας της. Ανύπαντρη, με δυο παιδιά, ζει καθημερινά τα δικά της αδιέξοδα. Και όταν αποφασίζει κάποια στιγμή ότι τα παιδιά πρέπει να συναντήσουν τον πατέρα τους, η υπόθεση καταλήγει σε φιάσκο, καθώς όλα ή σχεδόν όλα πάνε στραβά. Ήταν σα να προσπαθούσε να ζήσει μια ψευδαίσθηση κανονικότητας. Αυτά στο διήγημα The Silent Traders.
Βασισμένο σε μια παραδοσιακή ιστορία φαντασμάτων, που έχει εμπνεύσει μυθιστορήματα, ταινίες, παραστάσεις θεάτρου Καμπούκι κοκ, είναι το διήγημα The Chrysanthemum Beetle που ακολουθεί. Πρόκειται ουσιαστικά για την ιστορία ενός ερωτικού τριγώνου, που αναπόφευκτα θα οδηγηθεί στη σύγκρουση. Η μια γυναίκα θα πληγωθεί πολύ, η άλλη όχι. Τη λύση στην κατάσταση που δημιουργείται θα δώσει ένα «μαγικό σκαθάρι».
Το Missing θα λέγαμε ότι είναι, με τον τρόπο του, μια παραδοσιακή γιαπωνέζικη ιστορία, αφού οι εξαφανίσεις εφήβων αποτελεί καθημερινό φαινόμενο στην κοινωνία της χώρας αυτής. Μια γυναίκα πηγαίνει στο μνημόσυνο της αδελφής της και όταν επιστρέφει σπίτι ανακαλύπτει ότι η κόρη της το έχει σκάσει. Έχει πια μείνει ολομόναχη στον κόσμο.
Το ομώνυμο της συλλογής διήγημα καταπιάνεται και πάλι με την ιστορία μιας γυναίκας που μεγαλώνει μόνη της δυο παιδιά. Κάποια μέρα αποφασίζει ότι θέλει να πάνε στη θάλασσα, αν και ο καιρός δεν είναι και ο καλύτερος. Εγκαταλείπουν λοιπόν την πόλη με το τρένο με κατεύθυνση ένα τουριστικό παραθαλάσσιο θέρετρο. Εκεί θα τα βρουν όλα ή σχεδόν όλα κλειστά, τη θάλασσα γκρίζα και αγριεμένη κι εκείνη θα νιώσει τον κόσμο να χάνεται κάτω από τα πόδια της. Θα προσπαθήσει να κρατηθεί από τις αναμνήσεις για να επιβιώσει, αλλά μάταια, αφού κι αυτές είναι επί το πλείστον πικρές. Κάποια στιγμή εισακούοντας τις παρακλήσεις των παιδιών θα τους επιτρέψει να παίξουν σκοποβολή με φελλούς σ’ ένα πάρκο ψυχαγωγίας. Κάποια στιγμή θα πάρει κι εκείνη το όπλο στα χέρια της και τότε ακριβώς θα αντιληφθεί πόσο απελπισμένη είναι.
Με μια ακόμη πονεμένη από κάθε άποψη γυναίκα ασχολείται και το Clearing the Thickets. Μια γυναίκα, που μάλλον αντιμετωπίζει ψυχολογικά προβλήματα, επιστρέφει στο πατρικό της για να γεννήσει. Εκεί, καθώς καθαρίζουν τους πυκνούς θάμνους, ακούει τη μάνα και την αδελφή της να την κοροϊδεύουν, αλλά αυτό μάλλον δεν την ενοχλεί. Εκείνο που την ενοχλεί είναι ένας πόνος στο στομάχι που όλο και μεγαλώνει. Το τέλος προβλεπόμενο και τραγικό.
Με μια αγκαλιά κι ένα φιλί κλείνει ο κύκλος δυο ζωών. Στο An Embrace, την τελευταία ιστορία της συλλογής, μια γυναίκα δέχεται ένα τηλεφώνημα από τον άντρα μιας παλιάς της φίλης που έχει πεθάνει. Αυτή, συμβιβασμένη από παλιά με την ιδέα του θανάτου, δεν τρομάζει καθόλου από αυτόν, αλλά ο άντρας μοιάζει να θέλει να κλείσει τους λογαριασμούς του με το παρελθόν μιλώντας μαζί της. Συναντιούνται λοιπόν, θυμούνται τα παλιά, συζητούν εκτενώς για το θάνατο και οι δρόμοι τους χωρίζουν. Έτσι απλά.
Αυτή η συλλογή διηγημάτων στάζει πόνο και πίκρα. Η συγγραφέας μοιάζει να θέλει να μας πει ότι πιότερες είναι οι λύπες παρά οι χαρές στη ζωή. Η γραφή της, στρωτή όσο πάει, δε μας προκαλεί καμιά ιδιαίτερη εντύπωση, αλλά οι ιστορίες της, οι γυναίκες της, στοιχειώνουν το μυαλό μας για πολύ καιρό μετά από την ανάγνωση.

Masako Togawa – The Master Key

2011-02-09T06:42:00.002+02:00

Το μυθιστόρημα αυτό γράφτηκε πριν από πενήντα και κάτι χρόνια. Συγγραφέας του μια εικοσιτετράχρονη χορεύτρια, η οποία θα γνώριζε αμέσως την επιτυχία και θα καθιερωνόταν σαν μια από τις πιο δημοφιλείς συγγραφείς μυθιστορημάτων μυστηρίου στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου.
Παρά το ότι αυτό το βιβλίο είναι παλιό θα μπορούσε άνετα να διαβαστεί σαν ένα σύγχρονο θρίλερ, αφού πέρα από την ύπαρξη των Διαμερισμάτων Κ για Κυρίες, όπου διαδραματίζεται η ιστορία, ο μύθος του είναι πολύ δυνατός και η πλοκή γεμάτη εκπλήξεις.
Τι θα μπορούσε να συμβεί σε ένα κτήριο όπου ζουν αξιοπρεπείς κυρίες; Πολλά και τραγικά, και πολλές φορές τραγελαφικά. Στα δωμάτια των Διαμερισμάτων Κ συνυπάρχουν μερικοί πολύχρωμοι, ή αν προτιμάτε, παράξενοι χαρακτήρες. Μια δασκάλα μουσικής, που κρύβει κάποιο φοβερό μυστικό. Μια ζητιάνος ή μάλλον κλέφτρα, που της αρέσει να ψάχνει τα πάντα και ν’ ανακατεύεται παντού, αποφεύγοντας όμως να έρχεται σε επαφή με τον κόσμο. Μια βαριεστημένη γυναίκα, καθηγήτρια αυτή, που έτσι στα ξαφνικά αποφασίζει να έρθει σε επαφή με όλους τους παλιούς της μαθητές, κάτι που θα την οδηγήσει σε επικίνδυνα μονοπάτια. Οι θυρωροί, που αν και δε συγκρούονται ποτέ, αποτελούν δύο διαμετρικά αντίθετους χαρακτήρες. Μια πεισματάρα γυναίκα, που πιστεύει στις μυστικιστικές τελετές και την επαφή με τους νεκρούς. Και άλλες πολλές, που όλο και κάποια πτώματα κρύβουν στα μπαούλα τους. Ένα απ’ αυτά μάλιστα ανήκει στο παιδί ενός πλούσιου ζεύγους που απήχθηκε χρόνια πριν.
Η αφηγήτρια με αφορμή τη μετακίνηση του κτηρίου σε κάποια άλλη γειτονιά -αφού τα σχέδια εκσυγχρονισμού της πόλης το απαιτούν- μας ταξιδεύει μπρος πίσω στο χρόνο και μας μιλά για τις τραγικές ζωές των κατοίκων του, τις μικροϊστορίες τους. Σελίδα τη σελίδα και με τρόπο μαεστρικό βγάζει στην επιφάνεια όλα τα μυστικά και τις μικροπρέπειές τους, τις συμπονά και τις κακίζει, τις ισοπεδώνει και τις χαϊδεύει. Μοιάζει να θέλει απλά να μας πει: έτσι είναι ο κόσμος, και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να τον αλλάξουμε.
Ωστόσο τον ίδιο σημαντικό ρόλο με τις γυναίκες μοιάζει να παίζει και το κτήριο. Με τις αμέτρητες κλειστές του πόρτες, με τους σκοτεινούς του διαδρόμους, με την κεντρική θέση που κατέχει στην περιοχή, με το μυστήριο που το περιλούζει.
Η αφήγηση της Τογκαβά είναι στρωτή, δεν περιέχει πολλές κορυφώσεις. Μας λέει την ιστορία χωρίς να προσπαθεί να μας εντυπωσιάσει. Ακόμη και τις πιο συνταρακτικές αποκαλύψεις τις φέρνει στο φως με μια απλότητα ανήκουστη. Σα να αφηγείται κάποιο παραμύθι και όχι κάποιες εγκληματικές ιστορίες.
Ο τίτλος του τόμου είναι απόλυτα εύστοχος, αφού αυτό, το Master Key, είναι που θα δρομολογήσει τα περισσότερα από τα νέα τραγικά γεγονότα, που θα φέρει αντιμέτωπες κάποιες από τις γυναίκες με τα προσωπικά τους φαντάσματα.
Αν περιμένετε να διαβάσετε εδώ μια ιστορία τρόμου ή αγωνίας μάλλον θα απογοητευτείτε. Αλλά αν σας αρέσουν οι γρίφοι και τα μυστήρια, το τέλος της ανάγνωσης δε θα σας βρει απογοητευμένους. Ένα βιβλίο σαν παλιό καλό κρασί.

Taichi Yamada – Strangers

2011-02-02T08:00:00.003+02:00

Οι «Ξένοι» ή μάλλον «Άγνωστοι» είναι μια ιστορία φαντασμάτων, που δεν προκαλεί τόσο πολύ τον τρόμο όσο την έκπληξη. Ο συγγραφέας αφηγείται στο πρώτο πρόσωπο τις περιπέτειες του μεσήλικα σεναριογράφου Χαράτα, που κάποια νύχτα αποφασίζει να επιστρέψει στην παλιά του γειτονιά, όπου και γνωρίζει έναν άντρα, ο οποίος μοιάζει εκπληκτικά με τον πατέρα του. Το μόνο που αυτός πέθανε χρόνια πριν, σ’ ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα, μαζί με τη μητέρα του. Από μια παρόρμηση τον ακολουθεί και ακριβώς τότε είναι που η πραγματικότητα που ζει, αρχίζει να συμπλέει με τη φαντασία, ή μάλλον με τα προσωπικά του φαντάσματα. Ο άντρας, που αποδεικνύεται όντως ότι είναι ο πατέρας του, παραμένει στην ηλικία των 37 χρόνων, όταν και πέθανε, ενώ το ίδιο νέα παραμένει και η μητέρα του, την οποία συναντά λίγο αργότερα. Στην αρχή νομίζει ότι τρελαίνεται, πώς κάποιοι παίζουν μαζί του, αλλά σύντομα αντιλαμβάνεται ότι όσο εξωπραγματικό κι αν φαίνεται αυτό που του συμβαίνει, στηρίζεται σε απτά γεγονότα, οι γονείς του είναι ακόμη ζωντανοί – ή τουλάχιστον, εν μέρει ζωντανοί.
Την ίδια ακριβώς εποχή γνωρίζεται και με μια νέα γυναίκα που μένει στο ίδιο κτήριο μ’ αυτόν, την Κέι. Αυτοί είναι ουσιαστικά οι μοναδικοί θαμώνες της πολυκατοικίας τις νύχτες, καθώς τα υπόλοιπα διαμερίσματα χρησιμοποιούνται σα γραφεία, τα οποία αδειάζουν με το που πέφτει το σκοτάδι. Η Κέι λοιπόν εμφανίζεται κάποιο βράδυ στην πόρτα του μ’ ένα μισογεμάτο μπουκάλι σαμπάνια και του λέει ότι θα ήθελε να τον γνωρίσει καλύτερα. Έχοντας μόλις βγει από ένα τραυματικό γάμο, ο Χαράτα, δε νιώθει έτοιμος να δεσμευτεί και πάλι. Εξάλλου, πρέπει να ετοιμάσει και το σενάριο για μια τηλεοπτική σειρά που επείγει πολύ. Ωστόσο περισσότερο νωρίς παρά αργά υποκύπτει στην παράξενη γοητεία της γυναίκας και σύντομα γίνονται εραστές. Το μοναδικό μελανό σημείο στη σχέση τους είναι το ότι δεν του επιτρέπει να δει το στήθος της, αφού όπως του αποκαλύπτει είναι χαρακωμένο από αμέτρητες πληγές.
Για αρκετό καιρό ο ήρωάς μας περιφέρεται ανάμεσα σε δύο μυστηριώδεις και θαυμαστούς κόσμους. Συζητά για τα πάντα με την Κέι και κάνει συχνά έρωτα μαζί της, ενώ απολαμβάνει το ίδιο κάθε νέα συνάντηση με τους δικούς του. Ακόμη κι όταν ο πατέρας του τον επικρίνει έμμεσα για τη δουλειά του -«Οι συγγραφείς δεν μπορούν βασικά να νιώσουν πώς ζουν οι υπόλοιποι άνθρωποι»- αυτός δε χάνει το κέφι του, αφού δε νιώθει ότι τον αποπαίρνει. Στη συνέχεια μάλιστα προσπαθεί να του δώσει κουράγιο για να πάει μπροστά.
Καθώς όμως συμβαίνουν όλα αυτά κάτι αλλάζει στη ζωή του Χαράτα, κάτι που ο ίδιος δεν μπορεί να αντιληφθεί: γερνάει, αλλά δεν το βλέπει. Κάθε πρωί κοιτά τον εαυτό του στον καθρέφτη και βλέπει το ίδιο πρόσωπο, ενώ οι άλλοι κοιτάνε έναν άντρα που μέρα με τη μέρα καταρρέει. Του το λένε, μα δεν τους πιστεύει. Μέχρι που σε κάποια στιγμή απόλυτης αδυναμίας αντικρίζει κι αυτός την αλήθεια. Τότε αντιλαμβάνεται ότι το τίμημα της επαφής του με τον κάτω κόσμο είναι ακριβό. Δε θέλει ωστόσο να χάσει ξανά τους γονείς του. Τι να κάνει; Τι; Θα βρει τις απαντήσεις που ζητά, αλλά αυτές δε θα του αρέσουν.
Ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα που διαβάζεται μονορούφι και που, με το απροσδόκητό του τέλος, αφήνει μια μάλλον πικρή γεύση πίσω του. Μια ιστορία για τον έρωτα και την απώλεια, για τις προκαταλήψεις που αποκτούν σάρκα και οστά, για όλ’ αυτά που χάσαμε και για τ’ άλλα που ποτέ δεν είχαμε την τύχη να αποκτήσουμε.

Kenzaburo Oe – Somersault

2011-01-26T07:46:00.001+02:00

«Αν ο Θεός δε λαμβάνει υπόψη του την ελευθερία του ατόμου να φέρει αντιρρήσεις σ’ αυτά που Εκείνος θέλει, τότε πώς μπορεί να γνωρίζει πώς μοιάζει η πραγματική, δίχως περιορισμούς, ελευθερία;»
Αυτό το ερώτημα, αλλά και πολλά άλλα, υπαρξιακά και θεολογικά, διατρέχουν αυτό το μεγάλο (σε μέγεθος και ουσία) μυθιστόρημα του νομπελίστα γιαπωνέζου συγγραφέα, το πρώτο που έγραψε μετά την απονομή του περιβόητου βραβείου. Η ιστορία ακολουθεί τα έργα και τις ημέρες των ιδρυτών μιας σέκτας στην Ιαπωνία, που πρέσβευε ότι το τέλος του κόσμου βρισκόταν προ των πυλών. Ο ένας γνωστός σαν Προφήτης και ο άλλος σαν Ποιμένας, κατόρθωσαν να συγκεντρώσουν γύρω τους ένα ετερόκλητο πλήθος πιστών, που ήταν σίγουροι ότι στα πρόσωπά τους συνάντησαν αυτούς που θα τους οδηγούσαν προς τη σωτηρία. Κάποιοι μάλιστα ήταν τόσο σίγουροι γι’ αυτό ώστε αποφάσισαν να επισπεύσουν την ημέρα της κρίσης, τινάζοντας στον αέρα ένα σταθμό παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Οι ιδρυτές της εκκλησίας, μαθαίνοντας τα σχέδιά τους, και προσπαθώντας να αποτρέψουν την καταστροφή, αποκηρύσσουν την ίδια την πίστη τους και χαρακτηρίζουν το δόγμα τους σαν ένα μεγάλο ψέμα, μια φάρσα. Οι υποκινητές του υπό σχεδιασμό εγκλήματος συλλαμβάνονται, οι οπαδοί τους χωρίζονται σε φατρίες, ενώ εκείνοι καταδύονται σε μια προσωπική κόλαση που θα κρατήσει δέκα ολόκληρα χρόνια. Στη διάρκειά τους, ο Προφήτης θα χάσει το χάρισμά του να επικοινωνεί με την άλλη πλευρά μέσω των οραμάτων του και κάθε ελπίδα για ν’ αλλάξει τον κόσμο. Ωστόσο όταν τελικά πιάνουν απόλυτα πάτο μια σειρά από συμπτώσεις έρχεται για να τους αναπτερώσει τις ελπίδες και να τους τονώσει το ηθικό. Κάποιοι νέοι άνθρωποι, πιστοί ακόμη στα κηρύγματά τους, ή και απλά περίεργοι, θα τους προσεγγίσουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, και μέσω αυτών θα βάλουν και πάλι μπρος τα σχέδιά τους για τη δημιουργία μιας νέας εκκλησίας: της Εκκλησίας του Νέου Ανθρώπου. Αλλά μέχρι να συμβεί αυτό θα συμβούν πολλά και διάφορα. Ο Ποιμένας θα απαχθεί και θα βασανιστεί από τη ριζοσπαστική ομάδα της πρώην σέκτας τους και θα χάσει τη ζωή του. Ο Προφήτης, αποφασισμένος να μην το βάλει κάτω, θα αναζητήσει ένα νέο Ποιμένα στο πρόσωπο ενός ζωγράφου, του Κιζού, που είναι στα πενήντα του, πάσχει από καρκίνο και πρόσφατα ανακάλυψε ότι είναι γκέι. Αυτός θα τον ακολουθήσει, όχι τόσο επειδή συμφωνεί με τις θεωρίες του, όσο επειδή θέλει να βρίσκεται συνεχώς στο πλευρό του νεαρού εραστή του, του Ικούο, που αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην οικοδόμηση της νέας Εκκλησίας. Εκείνη ωστόσο που μοιάζει στ’ αλήθεια να κινεί τα νήματα είναι μια νέα αποφασισμένη γυναίκα που ακούει στο όνομα Χορεύτρια. Αυτή φέρνει τον Προφήτη σε επαφή με κάποιους από τους πιο σημαντικούς συμμάχους του, αυτή βάζει σε τάξη όλα όσα αφορούν την εκκλησία και κτίζει τις βάσεις για το νέο οικοδόμημα. Γύρω απ’ αυτούς τους ήρωες στήνεται ένα πέρα ως πέρα ρεαλιστικό σκηνικό, που ωστόσο πολλές φορές θυμίζει φάρσα. Ο συγγραφέας κάθε τόσο μοιάζει να κλείνει το μάτι στον αναγνώστη και να του λέει ότι δεν πρέπει να παίρνει τίποτα στα σοβαρά, όλα μπορούν να ανατραπούν από τη μια στιγμή στην άλλη. Και ανατρέπονται.
Αυτό δεν είναι ένα εύκολο βιβλίο, πολλές φορές γίνεται φλύαρο θα λέγαμε, αλλά είναι ένα βιβλίο καλογραμμένο, που μιλά για τη σύγχρονη Ιαπωνία και τις σκληρές της αλήθειες. Δε χαϊδεύει τ’ αυτιά κανενός και σε κανένα δε χαρίζεται. Και στο τέλος τέλος μοιάζει να μας λέει πως: ό,τι και να κάνουν οι ενήλικες είναι χαμένοι από χέρι – τη σωτηρία θα τη φέρουν τα παιδιά.

Murasaki Shikibu – The Tale of Genji

2011-01-19T10:02:00.002+02:00

Αυτό είναι, τουλάχιστον σύμφωνα με το οπισθόφυλλο το βιβλίου, το πρώτο μυθιστόρημα που γράφτηκε ποτέ. Συγγραφέας του φέρεται να είναι η Μουρασάκι, μια ορφανή από μητέρα γυναίκα, που έζησε στην αυτοκρατορική αυλή της Ιαπωνίας τον 11ο αιώνα. Προστάτης αλλά και επίδοξος μελλοντικός εραστής της είναι ο Γκέντζι, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, ο οποίος ανέλαβε τη φροντίδα της από παιδί, με σκοπό όταν μεγαλώσει να την κάνει γυναίκα του.
«Ευτυχισμένος είναι αυτός του οποίου οι πράξεις περνάνε απαρατήρητες σ’ αυτό τον κόσμο», διαβάζουμε σε κάποιο σημείο του βιβλίου. Ο Γκέντζι, ο ήρωάς μας, την ομορφιά και τη νοημοσύνη του οποίου, εξυμνεί η συγγραφέας, σύμφωνα με τον πιο πάνω αφορισμό δε θα μπορούσε ποτέ να γίνει ευτυχισμένος. Τη βασική ευθύνη ωστόσο δεν τη φέρει ο ίδιος, αλλά το παρουσιαστικό και ο περίγυρός του, που του φουσκώνουν τα μυαλά, που δεν αφήνουν να βγει στο φως η καλοσύνη που κρύβει πίσω από την εικόνα του.
«Η ιστορία του Γκέντζι» είναι μια ιστορία παράφορου έρωτα και ατελείωτων απογοητεύσεων, μηχανορραφιών και επιδείξεων γνώσης και δύναμης, φιλίας και προδοσίας. Ο Γκέντζι μοιάζει με ένα άνθρωπο ελεύθερο μα φυλακισμένο, υπόδουλο στις ορμές του, τυφλό στις αδυναμίες του, γενναιόδωρο, θαραλλέο, μα και αλαζόνα. Αυτό το τελευταίο ελάττωμα είναι που θα τον βάλει στους περισσότερους μπελάδες, αλλά αυτό το ίδιο είναι που θα τον οδηγήσει κιόλας κάποτε στην εξορία και την αυτογνωσία.
Η Μουρασάκι έφτιαξε ένα μυθιστόρημα-χρονικό, μια μαρτυρία για μια ολόκληρη, χαμένη στο χθες εποχή, αλλά και μια ιστορία αγάπης, με πολλά ωστόσο αντικείμενα. Ο ήρωάς της είναι φτιαγμένος με μαστοριά και κατασκευασμένος με ποιητική στόφα. Τα γράμματά του είναι ποιήματα, τα λόγια του στάζουν μέλι. Θα ήταν τέλειος, αν δεν τον έτρωγε το σκουλήκι του ανικανοποίητου, αυτό που τον οδηγούσε ξανά και ξανά στην αναζήτηση «δύσκολων και μη συμβατικών σχέσεων».
«Ο ποιητής που είπε ότι αγαπάμε μόνο όσο ζούμε δε γνώριζε και πολλά πράγματα για την αγάπη», υποστηρίζει κάπου ο Γκέντζι. Μα μήπως γνωρίζει ο ίδιος; Αρχικά όχι. Αλλά όσο περνάει ο καιρός, όσο οι αναμνήσεις της έκλυτης ζωής και των αμέτρητων σωματικών απολαύσεων αρχίζουν να ξεθωριάζουν, τόσο αλλάζει και η ψυχοσύνθεσή του. Τόσο πιο πολύ χαρίζει την αγάπη και την αφοσίωσή του σ’ εκείνους που ηθελημένα ή άθελά του πλήγωσε και στο κορίτσι που, μόνο και μόνο με το να υπάρχει, τον έκανε καλύτερο άνθρωπο.
Δε θα μπορούσαμε να δώσουμε ένα ορισμό γι’ αυτό το βιβλίο, να το περιγράψουμε με λόγια απλά. Αν και ο παρόν τόμος περιλαμβάνει μόνο το ένα τέταρτο του πρωτότυπου κειμένου, που μάλλον ξεπερνά τις 1200 σελίδες, ξεχειλίζει από εικόνες ομορφιάς, στιγμές έρωτα, σκηνές ατελείωτου πόνου, ποίηση και σοφία. Κάτι σαν συσκευασία – όχι δύο σε ένα, αλλά πολλών διαφορετικών στοιχείων.
Η επιλεκτική ωστόσο μετάφραση των κεφαλαίων του, μοιάζει να του στερεί κάτι από την αρχική μαγεία, ενώ δεν απουσιάζουν και τα λάθη (κάποια στιγμή ένας αξιωματούχος θρηνεί για το θάνατο της κόρης του, για τον οποίο μόλις εκείνη τη στιγμή μαθαίνουμε, ενώ πού και πού υπάρχουν χρονικές ασυνέπειες). Ωστόσο οι χάρες του είναι τόσες πολλές που αξίζει να διαβαστεί από κάθε φίλο της γιαπωνέζικης λογοτεχνίας.

Ogai Mori – The Wild Geese

2011-01-12T08:30:00.002+02:00

«Οι άγριες χήνες» γράφτηκαν πριν από ένα αιώνα, ανάμεσα στο 1911 και το 1913 και καθιέρωσαν τον συγγραφέα τους στην Ιαπωνία.
Πρόκειται για μια ιστορία ανεκπλήρωτου έρωτα, κοινωνικών συμβάσεων, εθίμων και αλλαγών. Η Οταμά είναι μια πανέμορφη νέα γυναίκα που αναγκάζεται να γίνει η ερωμένη ενός άσχημου και αδίστακτου άντρα, του τοκογλύφου Σουεζό. Έχοντας περάσει από ένα άσχημο γάμο, που φαινομενικά της έχει στερήσει κάθε ελπίδα για μια καλή ζωή, η Οταμά βλέπει στο πρόσωπο του Σουεζό ένα σωτήρα και δυνάστη την ίδια ώρα. Σωτήρα επειδή βγάζει αυτήν και τον ταλαίπωρο γέρο πατέρα της από τα οικονομικά τους αδιέξοδα. Δυνάστη επειδή πρέπει να γίνει η ερωμένη του παρά το ότι δεν τον αγαπά.
Ο συγγραφέας παρακολουθεί στενά τις σκέψεις και τις δράσεις των ηρώων του, καταγράφει τις συγκρούσεις ανάμεσα στα θέλω και τα πρέπει τους. Περιγράφει λιτά αλλά άμεσα τη ψυχολογική κατάσταση της γυναίκας, που από τη μια στιγμή στην άλλη βρέθηκε από την αξιοπρεπή φτώχεια στα καταφρονητέα πλούτη, την παράδοσή της στο πεπρωμένο αλλά και τα όνειρά της για μια άλλη καλύτερη ζωή. Η Οταμά μοιάζει σαν πουλί στο κλουβί, φυλακισμένη πίσω από τα σίδερα της ανάγκης. Την ίδια ώρα ο πατέρας της νιώθει χαμένος. Η νέα του πλούσια ζωή, του φαίνεται λειψή δίχως εκείνην. Του λείπει και η δουλειά. Αλλά σιγά σιγά συνηθίζει. Έχοντας μεγαλώσει μόνος και με μεγάλη δυσκολία την κόρη του, πιστεύει πώς ό,τι έγινε έγινε για το καλό της. Αλλά ίσως απλά να προσπαθεί να κρύψει τις ενοχές του. Ο Σουεζό από την άλλη συμπεριφέρεται σαν να έχει αποκτήσει την απόλυτη ευτυχία. Ξεκινώντας από πολύ χαμηλά σκαρφάλωσε στην κορυφή, έχοντας σαν μοναδικά όπλα την πανουργία και τη φιλαργυρία του. Ήταν ένα απόβρασμα της κοινωνίας -πλην πλούσιο απόβρασμα- κι η Οταμά ήταν λες το τρόπαιο που του έλειπε, αυτό που θα δικαίωνε την ύπαρξή του. Ένα τρόπαιο όμως φευγάτο, αφού αν και ήταν ο εραστής της, εκείνη ποθούσε κάποιον άλλο. Κι αυτός ήταν ο Οκαντά, ένας φοιτητής που περνούσε συχνά πυκνά έξω από την πόρτα της στη διάρκεια των καθημερινών του περιπάτων. Η μορφή του φάνταζε στα μάτια της ευγενής. Το είναι του όλο την έκανε να τον ερωτευτεί και να τον ερωτευτεί μάταια.
Ο Μόρι δεν ενδιαφέρεται τόσο να γράψει μια ιστορία έρωτα όσο το να περιγράψει τις κοινωνικές συνθήκες μιας μεταιχμιακής εποχής. Μιας εποχής όπου η ιαπωνική κοινωνία δυτικοποιείται και αλλάζει ριζικά, όπου ο κόσμος ξαφνικά μικραίνει και οι άνθρωποι συναντιόνται στα σταυροδρόμια του χρόνου. Οι ήρωές του, είτε με τον ένα είτε με τον άλλο τρόπο, είναι όλοι χαμένοι, ακόμη και ο ψωροπερήφανος Σουεζό: χαμένοι στο μέσα τους, ανήμποροι ν’ αντισταθούν στη μοίρα, πλούσιοι μα φτωχοί, ξερόλες που δεν μπορούν να κατανοήσουν αυτά που τους συμβαίνουν. Παρά το ότι τους ταλαιπωρεί όμως την ίδια ώρα μοιάζει να τους παρατηρεί με συμπόνια. Σα να θέλει να μας πει ότι δε φταίνε αυτοί, φταίνε απλά οι καιροί.
Μια όμορφη στρωτή ιστορία που διαβάζεται σε μια καθισιά και που στο τέλος αφήνει πίσω της μια γλυκόπικρη γεύση. Σαν ένα κόκκινο αλλά όχι γλυκό κεράσι.

Kobo Abe – The Woman in the Dunes

2011-01-05T09:31:00.002+02:00

Ο Κόμπο Αμπέ είναι ένας από τους πιο γνωστούς ιάπωνες συγγραφείς στη δύση και όπως μαθαίνουμε το συγκεκριμένο βιβλίο είναι ένα από τα πλέον διάσημα στη λογοτεχνία της χώρας του.
«Η γυναίκα της άμμου» είναι ένα πρώιμο υπαρξιακό μυθιστόρημα, το οποίο καταπιάνεται με την αιχμαλωσία ενός δασκάλου και ερασιτέχνη εντομολόγου σ’ ένα παραθαλάσσιο χωριό που βρίσκεται, στην κυριολεξία, χωμένο μέσα στην άμμο. Δεσμοφύλακας και σωτήρας του είναι μια όμορφη νέα γυναίκα, με παραμορφωμένο όμως πρόσωπο, η οποία είχε χάσει τον άντρα και το παιδί της στη διάρκεια μιας αμμοθύελλας. Μαζί της αναπτύσσει μια σχέση αγάπης και μίσους και τα συναισθήματά του απέναντί της πότε τείνουν προς το ζεστό και άλλοτε προς το κρύο. Ξέρει ότι τη χρειάζεται, πώς χωρίς αυτή δε θα μπορούσε να επιβιώσει αλλά από την άλλη δεν μπορεί να τη καταλάβει: Γιατί επιμένει να ζει μια τόσο αδιέξοδη ζωή, ένα ασταμάτητο μαρτύριο; Κάθε μέρα το μόνο που κάνει είναι το να καθαρίζει την άμμο που μαζεύεται στο σπίτι της, να τρώει και να κοιμάται. Ζωή είν’ αυτή; Έπρεπε να τα παρατήσει όλα και να φύγει από εκεί. Γιατί δεν το κάνει;
Όσο τα ερωτήματα αυτά του ταλανίζουν το μυαλό, τόσο πιο πολύ νιώθει παγιδευμένος. Κι ας αντιλαμβάνεται σιγά σιγά ότι δεν είναι τόσο αιχμάλωτος της γυναίκας, όσο του χωριού ολόκληρου. Ενός χωριού που χρειάζεται χέρια εργατικά για να επιβιώσει.
Ο συγγραφέας φτιάχνει μια κλειστοφοβική ιστορία, την οποία φροντίζει ωστόσο να αλαφραίνει πού και πού με τις περιγραφές των πράξεων και των σκέψεων του άντρα. Σα να προσπαθεί να μας πει ότι δράμα και χιούμορ πάνε μαζί. Όπως το μίσος και το πάθος, ο πόθος και η απόγνωση: «Αν την αγκάλιαζε θα έθετε τον εαυτό του υπό τον έλεγχό τους». Αργότερα όμως όχι μόνο θα την αγκάλιαζε, αλλά θα έκανε κιόλας έρωτα μαζί της, λίγο προτού αντιληφθεί ότι: «Το πάθος είναι ο πιο σύντομος δρόμος για την πτώση».
Καθώς περνά ο καιρός ο άντρας αρχίζει να συνηθίζει στην ιδιότυπη αιχμαλωσία του, στη ρουτίνα -«Κανείς δε θα μπορούσε να επιβιώσει χωρίς κάποιες επαναλήψεις στη ζωή, σαν τους χτύπους της καρδιάς, αλλά ήταν επίσης αληθές ότι οι χτύποι της καρδιάς δεν ήταν τα πάντα στη ζωή»- αλλά δεν παύει να ονειρεύεται την ελευθερία. Κι ας η αγάπη του για την καρτερική εκείνη γυναίκα μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Κάνει λοιπόν μια απόπειρα κι άλλη μία. Και όταν φτάνει στο αμήν προβαίνει και σε μια αποτρόπαια πράξη, κάτι που σκοτώνει το τελευταίο ίχνος ανθρωπιάς του και τον φέρνει πρόσωπο με πρόσωπο με μια αλήθεια, που προτού φτάσει σ’ εκείνο το χωριό θεωρούσε αδιανόητη: το ότι δηλαδή όλοι κρύβουμε ένα χτήνος μέσα μας.
Αυτή είναι μια ιστορία για την καρτερικότητα και την απόγνωση, για τα πείσματα και τις εμμονές, για την αγάπη που μας γαληνεύει και για την ανάγκη της ελευθερίας που μας αγριεύει. Ο συγγραφέας δε χαρίζεται στον αναγνώστη, οι εύκολες λύσεις δεν περνούν απ’ το μυαλό του. Γράφει για την ανθρώπινη κατάσταση με λόγια απλά, τα οποία όμως δε χαϊδεύουν τ’ αυτιά. Μέσα από τα γεγονότα που περιγράφει μας μιλά για κάποια από τα πιο απλά πράγματα στη ζωή, τα οποία όμως εμείς φτάνουμε να θεωρούμε δεδομένα. Ε, λοιπόν, μας ψιθυρίζει μ’ ένα ειρωνικό χαμόγελο: πολλές φορές τα δεδομένα αλλάζουν! Ένα αξιόλογο βιβλίο.

Amy Yamada – Trash

2010-12-29T09:19:00.002+02:00

Αυτό το βιβλίο διαδραματίζεται στη Νέα Υόρκη, αλλά η συγγραφέας του είναι εκατό τοις εκατό γιαπωνέζα. Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στην Ιαπωνία, έγραψε περισσότερα από είκοσι βιβλία στη γλώσσα της και πήρε τα βραβεία Ναόκι και Μπουντζέι για τα μυθιστορήματα Soul Music Lovers Only και Bedtime Stories αντίστοιχα.
Το Trash είναι η ιστορία μιας γιαπωνέζας γυναίκας, της Κοκό, που ζει στο Μανχάταν με τον εραστή της, τον αφροαμερικανό Ρικ, και το γιο του Τζέσι. Η Κοκό είχε φτάσει χρόνια πριν στις ΗΠΑ για να ξεφύγει από το αίσθημα καταπίεσης που ένιωθε στην πατρίδα της, κι από τότε κατάφερε όχι μόνο να τα βγάλει πέρα, αλλά να εξασφαλίσει κιόλας μια καλή δουλειά, ν’ αποκτήσει έμπιστους φίλους, να βρει τη δική της γη της επαγγελίας. Μέχρι να γνωρίσει τον Ρικ, η ερωτική της ζωή ήταν ασταθής. Άλλαζε συνεχώς εραστές, ψαχνόταν, δεν μπορούσε να ησυχάσει. Αυτός ήρθε για να την αλλάξει, για να τη μεταμορφώσει. Τον ερωτεύτηκε χωρίς καλά καλά να το καταλάβει, τον αγάπησε με πάθος, κι ας βαθιά μέσα της αναρωτιόταν το γιατί. Ο Ρικ ήταν ένας κινητός μπελάς. Χρόνια αλκοολικός, αδιάφορος, κακός πατέρας, εγωιστής εραστής. Κι όμως, δεν μπορούσε να φανταστεί τη ζωή της χωρίς αυτόν. Ήταν σαν να την είχε δέσει πάνω του με κάποιες αόρατες χειροπέδες: «Αλλά ίσως όλοι βαδίζουν στη ζωή δεμένοι με χειροπέδες, σκέφτηκε. Υπάρχουν χειροπέδες που μπορείς να δεις και χειροπέδες αόρατες». Όσο μεγάλος μπελάς κι αν ήταν ο Ρικ όταν χωνόταν στην αγκαλιά του τα ξεχνούσε όλα και ένιωθε μια απέραντη ευτυχία. Αυτός όμως και ο αλκοολισμός του δεν ήταν το μοναδικό της πρόβλημα. Ήταν και ο Τζέσι που της έβαζε δύσκολα. Γεννημένος και μεγαλωμένος μέσα σε ένα σπιτικό όπου οι καυγάδες και η κραιπάλη αποτελούσαν καθημερινά φαινόμενα, δεν μπορούσε εύκολα να προσαρμοστεί στα δεδομένα που συνεχώς άλλαζαν. Όταν χώρισαν οι γονείς του πήγε να ζήσει με τη μάνα του, μα δεν άντεξε, κι έτσι αποφάσισε να μείνει με τον πατέρα του. Ένα πατέρα ακατάλληλο, τον οποίο έπρεπε να φροντίζει ο ίδιος, αλλά που πολύ αγαπούσε. Μέχρι που ήρθε η Κοκό και έφερε περισσότερη σύγχυση στη ζωή του. Ναι, τώρα ήταν αυτή που σήκωνε τα περισσότερα από τα βάρη του σπιτιού, αλλά εκείνος πάντοτε ονειρευόταν ότι κάποια μέρα οι δικοί του θα έσμιγαν ξανά, κάτι που μάλλον ήταν αδύνατο να γίνει πια. Μ’ αυτή λοιπόν τη γυναίκα, με την εξωτική ομορφιά και την απερίγραπτη υπομονή, δεν ήξερε τι στάση να υιοθετήσει. Έτσι αποφάσισε, μάλλον από παιδικό πείσμα, να της κάνει τη ζωή δύσκολη, για να τη διώξει. Κι ας τον τρομοκρατούσε η ιδέα ότι θα τον άφηνε και πάλι μόνο με τον πατέρα του.
Το «Σκουπίδια» είναι μια ιστορία αδιεξόδων. Το αδιέξοδο ενός έρωτα που μοιάζει δίχως πραγματική ανταπόδοση («Είναι αυτοί που λένε τα λόγια της αγάπης που πληγώνονται»), μιας μοναχικότητας που ήταν αδύνατον να υπάρξει («Ήθελα να μείνω μόνη. Να χαθώ ανάμεσα στο πλήθος. Καταλαβαίνεις;»), κάποιων δυστυχισμένων ανθρώπων που απλά δεν μπορούσαν να αγαπήσουν («Οι άνθρωποι που δεν αγαπούν τους εαυτούς τους, δεν μπορούν να παρηγορήσουν τους άλλους») και ενός παιδιού που έμαθε από πολύ νωρίς ότι «όσο πιο απεγνωσμένα προσπαθείς ν’ αποκτήσεις την ευτυχία, τόσο πιο εύκολα ξεγλιστράει μέσα από τα χέρια σου».
«Οι άνθρωποι γίνονται καλοί όταν είναι με κάποιον που τους αρέσει», λέει κάποιος στην Κοκό. Κι αυτή, έχοντας στη σκέψη της τον Ρικ απαντάει: «Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να το κάνουν αυτό».
Ήταν λοιπόν ο Ρικ η καταδίκη της; Την άλλαξε, προς το καλύτερο και το χειρότερο. «Πριν η γοητεία της προερχόταν από την αυτοπεποίθηση και τον αυτοέλεγχο που ανέδιδε. Τώρα γοήτευε τους άλλους το πόσο εύθραυστη έδειχνε. Γεννούσε μέσα τους την επιθυμία να την προστατεύσουν», σκεφτόταν ο πρώην φίλος της, ο Γκρέγκορι.
Όσο περνούσε ο καιρός τόσο πλήθαιναν και τα προβλήματα. Η Κοκό έπρεπε να κάνει κάτι, για να σωθεί, αφού για εκείνον ήταν πια σίγουρη ότι δεν υπήρχε καμία σωτηρία. Στις δύσκολες στιγμές που την περίμεναν θα στεκόταν δίπλα της ένας φίλος καλός, αλλά και ο Τζέσι, που παρά το ότι γνώριζε πως η σχέση της με τον πατέρα του ήταν καταδικασμένη, έφτασε σιγά σιγά να την αγαπήσει, να τη νιώσει σαν δικό του άνθρωπο, περισσότερο κι απ’ τη μητέρα του.
Αυτή είναι μια καλογραμμένη ιστορία που καταπιάνεται με τις ακραίες του έρωτα καταστάσεις, αλλά και με τον τρόπο ζωής και τις προκαταλήψεις των ανθρώπων στη μεγαλούπολη. Η Γιαμάτα, με το βλέμμα του ξένου, ρίχνει μια διεισδυτική ματιά στη σύγχρονη αμερικανική κοινωνία, την εξυψώνει, την ισοπεδώνει. Μέσω της ηρωίδας της παραβαίνει όλους τους πολιτικώς ορθώς κανόνες και φτιάχνει ένα μυθιστόρημα αιχμηρό και βαθιά συγκινητικό.

Mako Yoshikawa – One Hundred and One Ways

2010-12-22T06:58:00.002+02:00

Η Μάκο Γιοσικάουα δεν είναι τόσο γιαπωνέζα συγγραφέας όσο συγγραφέας ιαπωνικής καταγωγής, οπότε η κατάταξή της στην πρώτη κατηγορία εκ μέρους μας γίνεται για καθαρά υποκειμενικούς λόγους. Κατ’ αρχήν γράφει σαν γιαπωνέζα, κι ύστερα, ανάμεσα σε άλλα, καταπιάνεται και με την ιστορία της γιαγιάς της αφηγήτριας, που ήταν γκέισα.
Αυτή είναι μια ιστορία γυναικών. Και μια ιστορία μυστικών. Η Κική, μια νεαρή γυναίκα που ζει στη Νέα Υόρκη, παλεύει στην κυριολεξία με τα φαντάσματά της. Ο σύντροφός της ζωής της, ο Φίλιπ, πέθανε πριν από μήνες στη διάρκεια μιας αποστολής στα Ιμαλάια και τώρα όπου και να κοιτάξει μέσα στο σπίτι της τον βλέπει μπροστά της. Να κάθεται στο περβάζι, να ξαπλώνει στον καναπέ, να περιφέρεται από δωμάτιο σε δωμάτιο και να μην την αφήνει να χαρεί τη ζωή με τον νέο της εραστή, τον Έρικ. Νιώθει συνεχώς πως βρίσκεται στη λάθος ιστορία. Η ζωή στην πόλη της ταιριάζει, αφού σ’ αυτή νιώθει τόσο απρόσωπη όσο και οι υπόλοιποι κάτοικοί της, και μοναδική της επιθυμία είναι να μη ξεφεύγει από τη νόρμα, κι ας το κάνει αυτό ξανά και ξανά, άθελά της, αφού δεν ορίζει η ίδια την ύπαρξή της. Ακόμη και το σώμα της της φαίνεται ξένο: «ένα αηδιαστικό και βαρύ φορτίο, το οποίο είμαι αναγκασμένη να κουβαλώ: μια τιμωρία για άγνωστες αμαρτίες». Προσπαθεί να διαγράψει τις μνήμες της για να μπορέσει να χαρεί τη ζωή ξανά, κι ας μέσα σ’ αυτές ο Φίλιπ δεν είναι παρά μια απούσα παρουσία. Ανυπομονεί να βρει ένα κάστρο τόσο ισχυρό που να μπορεί να κλείσει απέξω το παρελθόν. «Δε θέλω να βιώνω μια ζωή φτιαγμένη με τα άψυχα υλικά ενός υπέροχου σπιτιού και του τυπωμένου λόγου. Δε θέλω να ξοδέψω τη ζωή γαντζωμένη πεισματικά σε ψήγματα αναμνήσεων μιας ευτυχίας η οποία ίσως δεν ήταν γραφτό να υπάρξει».
Μοιάζει να βρίσκεται σε μόνιμο αδιέξοδο, αλλά έχοντας μέσα της τα γονίδια της μητέρας και της γιαγιάς της, γυναικών δυνατών που αψήφησαν κάθε σύμβαση για να κατακτήσουν τις προσωπικές τους κορυφές, για να δικαιώσουν τις δικές τους ζωές, δεν προτίθεται να το βάλει κάτω. Με οδηγό τα ημερολόγια της γκέισας γιαγιάς της, τα οποία καταγράφουν μια άγνωστη ιστορία, σε μια ξένη για την ίδια χώρα, θα αρχίσει σιγά σιγά να τα βρίσκει με τον εαυτό της, να γίνεται πιο δυνατή, να αντικρίζει με όλο και πιο άφοβο βλέμμα τις αλήθειες που τη στοιχειώνουν. Τελικά θα αντιληφθεί ότι μάλλον όχι, ο Φίλιπ, ο φυγάδας κι ο φευγάτος, ο γεννημένος νομάδας δε θα μπορούσε ποτέ να της χαρίσει την ευτυχία, αλλά και ο Έρικ, που παραμένει εκεί αλλά που τη βλέπει μάλλον σαν τρόπαιο για την εξωτική ομορφιά της αντί σα μια ξεχωριστή προσωπικότητα, δεν έχει κάτι περισσότερο να της χαρίσει. Το ξέρει ότι η ζωή δεν είναι μια βόλτα στο πάρκο, αλλά τώρα πια θεωρεί ότι είναι καλύτερα να τη διασχίσει μόνη παρά με το λάθος άτομο.
Η συγγραφέας πλάθει μια καλογραμμένη ιστορία με τα υλικά της Ιαπωνίας του χθες και της Νέας Υόρκης του σήμερα. Μας ταξιδεύει στους τόπους και τις ψυχές, μας μιλά για κάποιων γυναικών τις πιο σκληρές αλήθειες. Ένα βιβλίο για τη δύση και την ανατολή την ίδια ώρα.

Γιασουνάρι Καβαμπάτα – Το σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών

2010-12-15T07:30:00.000+02:00

Το βιβλίο αυτό περιλαμβάνει μια νουβέλα και δύο διηγήματα του πρώτου ιάπωνα νομπελίστα συγγραφέα.
«Το σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών» είναι η ιστορία του Εγκούτσι, ενός ηλικιωμένου άντρα που επισκέπτεται τακτικά ένα ιδιόρρυθμο οίκο ανοχής, όπου κοιμάται με διάφορα νέα κορίτσια. Τι είναι που τον κάνει ιδιόρρυθμο; Καταρχήν, όσοι πηγαίνουν εκεί όντως κοιμούνται μοναχά με τα κορίτσια, ή μάλλον δίπλα τους. Το άγγιγμα επιτρέπεται, αλλά η ερωτική επαφή είναι απαγορευμένη. Στη διάρκεια της επίσκεψης τα ίδια τα κορίτσια είναι ναρκωμένα, ώστε να μην αναγνωρίζουν τον πελάτη τους, αποφεύγοντας έτσι δύσκολες καταστάσεις. Ο Εγκούτσι, καθώς πηγαίνει ξανά και ξανά εκεί, αρχίζει να θυμάται τα παλιά, όλα αυτά που έζησε, τις γυναίκες που ερωτεύτηκε στη νιότη του, τις απογοητεύσεις που ένιωσε. Τα κοιμισμένα κορίτσια ξυπνούν μέσα του κάποια συναισθήματα τρυφερότητας, αλλά φέρνουν στο φως και το μέσα του σκοτάδι, αφού κάθε τόσο του καρφώνεται στο μυαλό η ιδέα να σκοτώσει κάποιο από αυτά – το πιο όμορφο μάλιστα. Αυτή είναι μια ιστορία για τα γηρατειά: «Τον βάραινε η ασχήμια των γηρατειών. Σκεφτόταν ότι και για τον ίδιο δεν ήταν μακριά οι θλιβερές συνθήκες που έφερναν εδώ τους άλλους πελάτες», αλλά και ένα παρελθόν που πληγώνει τους ανθρώπους: «Στα εξήντα εφτά του ο Εγκούτσι είχε περάσει άσχημες νύχτες με γυναίκες. Πραγματικά ήταν άσχημες νύχτες, που του ήταν δύσκολο να τις ξεχάσει. Η ασχήμια τους δεν είχε σχέση με την εμφάνιση των γυναικών, αλλά με τις τραγωδίες τους, τις παραμορφωμένες ζωές τους». Τι ήταν αυτό που τον οδηγούσε τελικά στο «Σπίτι των κοιμισμένων κοριτσιών»; Ίσως, απλά, το γεγονός ότι «τον γοήτευε η ιδέα να κοιμηθεί έναν ύπνο που θύμιζε θάνατο, δίπλα σε μια κοπέλα που κοιμόταν τον ίδιο ύπνο».
Μια ιστορία σαν μπαλάντα, ύμνος στη γεροντική μελαγχολία.
«Το μπράτσο», που ακολουθεί, είναι μια ιστορία… κουφή. Ο πρωταγωνιστής είναι με μια γυναίκα. Λίγο προτού την αφήσει εκείνη βγάζει και του δίνει το μπράτσο της για να του κρατά συντροφιά. Εκείνος το πάει στο σπίτι του και πιάνει μαζί του την κουβέντα. Νιώθει ότι τον καταλαβαίνει απόλυτα, έτσι όπως κάθεται και του μιλά και τον ακούει. Πρώτη φορά νιώθει τόσο όμορφα στη ζωή του, τόσο καλά, που αποφασίζει να το κάνει δικό του, ώστε να μην καταντήσει σαν τη γυναίκα που συνάντησε λίγο πριν στο δρόμο και που γέννησε μέσα του σκέψεις παράξενες: «Οδηγεί χωρίς λόγο, οδηγεί μόνο για να οδηγεί. Και οδηγώντας θα χαθεί στην ομίχλη σαν να μην υπήρξε ποτέ».
Το «Περί ζώων και πουλιών» είναι η ιστορία ενός άντρα που είναι μάλλον μισάνθρωπος. Του αρέσει να ζει απομονωμένος στο σπίτι του παρέα με τα πουλιά και τα σκυλιά του. Ο θάνατος ωστόσο δύο φτερωτών του φίλων θα τον φέρουν πρόσωπο με πρόσωπο με της ζωής του την άχαρη πραγματικότητα. Θα αναλογιστεί το χθες και θα σκεφτεί το σήμερα και θ’ αντιληφθεί πόσο «φτωχός» είναι. Ευτυχώς δηλαδή που υπάρχει και η Τσικάκο, μια πρώην πόρνη και νυν χορεύτρια, το μοναδικό άτομο για το οποίο μπορεί να νιώσει κάποια τρυφερότητα. Αν δεν ήταν κι αυτή μάλλον θα είχε χάσει κάθε επαφή με τους ανθρώπους.
Οι ιστορίες που φιλοξενούνται σ’ αυτή τη συλλογή καταπιάνονται με το θέμα της σύγχρονης μοναχικής πραγματικότητας. Μας μιλούν για ανθρώπους πεσμένους, μόνους, παρατημένους, στα όρια της απόγνωσης. Για τους μελλοντικούς μας ίσως εαυτούς. Με γλώσσα λιτή, αλλά περιεκτική, ο Καβαμπάτα περιγράφει έναν κόσμο ξεκομμένο από την ανθρώπινη επαφή, φτωχό από αγάπη. Τον κόσμο στον οποίο ζούμε.

Γιούκιο Μισίμα – Ανοιξιάτικο Χιόνι

2010-12-02T04:56:00.001+02:00

Όπως και στα προηγούμενα βιβλία του εδώ ο Μισίμα μιλά για τη νιότη, τον έρωτα και την απώλεια. Μας ταξιδεύει στο χθες της πατρίδας του, την οποία περιγράφει μέσω του βασικού του ήρωα, του Κιγιοάκι, σα μια χώρα αχνοπράσινη, «χωρίς σχήμα αλλά γεμάτη πάθος και διάχυτη σαν πρωινή καταχνιά». Μια χώρα ωστόσο που φαίνεται να διασχίζει μια εποχή μεταιχμιακή. Ο κόσμος αλλάζει και μαζί του αλλάζει κι αυτή. Εκσυγχρονίζεται, δυτικοποιείται, αλλά και κρατάει πεισματικά σαν φυλακτά ιερά κάποιες από τις παραδόσεις της.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες μεγαλώνει ο Κιγιοάκι, ένας γόνος αριστοκρατικής οικογένειας, που μάλλον δεν κάνει και μεγάλα όνειρα. Η ζωή του αναμένεται να διαγράψει μια καλά και από καιρό καθορισμένη πορεία: θα τελειώσει το σχολείο, θα σπουδάσει σε μια από τις αυτοκρατορικές σχολές, στην οποία φυσικά λόγω αξιώματος θα εισέλθει δίχως εξετάσεις, και θα γίνει ένας επίσημος αργόσχολος.
Τα ανύπαρκτα σχέδιά του θα έρθει ωστόσο να ανατρέψει ένας απρόσκλητος επισκέπτης, ο έρωτας. Ο τιμωρός έρωτας. Αυτός που θα τον γεμίσει με πείσμα και φθόνο, που θα του γκρεμίσει κάθε βεβαιότητα, που θα τον ανεβάσει στα ουράνια προτού τον καταποντίσει στα τάρταρα. Η Σατόκο, αυτή είναι που θα του κλέψει την καρδιά. Η Σατόκο, αυτή που από πάντοτε αγαπούσε, αφού μαζί μεγάλωσαν. Αν και είναι δύο χρόνια μεγαλύτερή του (17 εκείνος, 19 εκείνη) ή ίσως γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο, την αντικρίζει σαν τη προσωποποίηση του έρωτα, μια γυναίκα ζωγραφιά, γεμάτη ζωή, αλλά που ωστόσο μοιάζει πού και πού να τον περιφρονεί. Νιώθει ότι πρέπει να την κατακτήσει. Το κάνει μοναδικό σκοπό στη ζωή του. Ωστόσο, δεν τολμά να κάνει την κίνησή του, μέχρι που είναι πια δηλαδή πολύ αργά: «Ο Κιγιοάκι έβρισκε παρηγοριά στην ψυχική γαλήνη που φέρνει η απώλεια. Κατά βάθος προτιμούσε πάντα να χάνει, παρά να βασανίζεται από το φόβο μιας ενδεχόμενης απώλειας». Ο αλλοπρόσαλλος αυτός νέος δίνει τη συγκατάθεσή του, ουσιαστικά προσυπογράφει την καταδίκη του έρωτά τους, όταν λέει στον πατέρα ότι δεν έχει καμία απολύτως αντίρρηση στο να παντρευτεί η Σατόκο κάποιον άλλο. Αλλά, μόλις το κάνει αμέσως το μετανιώνει. Και σπεύδει, αν και αρραβωνιασμένη επίσημα πια, να τη συναντήσει. Και τη συναντά ξανά και ξανά. Η οριστική της απώλειά που πλησιάζει απειλητικά, την κάνει δική του ολοκληρωτικά. Η σχέση αγάπης και μίσους, που μοιράζονταν μέχρι τότε, μεταμορφώνεται σε πάθος ασίγαστο, που αναπόφευκτα τους οδηγεί σε επικίνδυνα μονοπάτια. Το ξέρουν και οι δυο πολύ καλά ότι η ευδαιμονία τους δε θα διαρκέσει στο χρόνο, αλλά όπως λέει η Σατόκο: «Δοκίμασα την ύψιστη ευτυχία και δεν είμαι τόσο άπληστη ώστε να απαιτώ να συνεχιστεί επ’ άπειρον αυτό. Κάθε όνειρο τελειώνει κάποτε… Αν υπήρχε αιωνιότητα, για μένα θα ήταν αυτή η στιγμή».
«Από τη στιγμή που θα απομακρυνθούμε από ένα πράγμα, έστω και για λίγο, αυτό θα γίνει ιερό», αποφαίνεται κάπου ένας πρίγκιπας από το Σιάμ, που φιλοξενείται στο σπίτι του Κιγιοάκι, μαζί με κάποιον ξάδελφό του. Την πιο πάνω αλήθεια ο ήρωάς μας θα την αντιληφθεί με τον πιο σκληρό τρόπο.
Το μυθιστόρημα αυτό καταπιάνεται με το θέμα του δίχως όρια και πρέπει έρωτα. Ενός έρωτα μεταφυσικού, πάνω από του ανθρώπινα, καταπατητή όλων των κοινωνικών συμβάσεων. Ο Κιγιοάκι και η Σατόκο μοιάζουν να βρίσκονται στο μάτι ενός κυκλώνα που αναπόφευκτα θα τους ρουφήξει μέσα του και καθόλου δε θα τους προστατεύσει από το γύρω κυκεώνα. Οι υπόλοιποι πρωταγωνιστές, αν και παίζουν κάποιους σημαντικούς ρόλους σ’ αυτή την ιστορία, κρίνονται… πολύχρωμοι, πλην συμπληρωματικοί. Όταν η ακατάλυτη αγάπη κάθεται στη θέση του οδηγού, οι άλλοι, θέλοντας και μη, οφείλουν να την ακολουθήσουν.
Μια ιστορία τρυφερή και τραγική, με ένα τέλος αναμενόμενο αλλά και πάλι συνταρακτικό. Διαβάστε την.

Τζουνίτσιρο Τανιζάκι – Το ημερολόγιο ενός τρελού γέρου

2010-11-25T13:14:00.000+02:00

«…Αν όλα τα σημεία της ομορφιάς είναι ίσης αξίας, τότε η γυναίκα με τον κακό χαρακτήρα είναι αυτή που θα με τραβήξει… Συμβαίνει να συναντάει κανείς μερικές φορές γυναίκες που το πρόσωπό τους φανερώνει σκληρότητα – αυτές είναι που μου αρέσουν περισσότερο απ’ όλες… Αν έβρισκα μια που να είναι στ’ αλήθεια κακιά, πιστεύω ότι θα ήμουν τρομερά ευτυχισμένος να συζούσα μαζί της ή, αν αυτό δεν ήταν εφικτό, να μπορώ τουλάχιστον να ζω εκεί που ζει κι αυτή και να έχω μαζί της σχέσεις οικειότητας…»
Τα πιο πάνω είναι αρκετά για να μας περιγράψουν τον τρόπο που σκέφτεται ο γέρος, ή αν προτιμάτε ο τρελός γέρος, του τίτλου. Πρόκειται για ένα άντρα πολύ άρρωστο που τίποτα πια δεν περιμένει απ’ τη ζωή. Με τη γυναίκα του κοιμούνται χώρια εδώ και χρόνια, η παρουσία του γιου του τον αφήνει μάλλον αδιάφορο, και με τους λοιπούς συγγενείς δεν έχει πολλά πάρε δώσε. Ένας νεκρός εν αναμονή, λοιπόν, που ωστόσο χάρη σε μια γυναίκα παραμένει πεισματικά γραπωμένος απ’ τη ζωή. Κι η γυναίκα αυτή είναι η Σάτσουκο, η νύφη του, μια πρώην χορεύτρια του Μιούζικ Χολ. Η τελευταία μοιάζει ν’ απολαμβάνει τη ζωή όσο άλλος κανείς, δίχως να ασχολείται με τους καθωσπρεπισμούς και τα Μη, της οικογένειας στην οποία έχει εισέλθει, γι’ αυτό και ο γέρος την ερωτεύεται με πάθος. Ίσως να φταίει το ότι του θυμίζει τα οριστικά χαμένα του νιάτα, ίσως να είναι η απερίγραπτη ομορφιά της και οι παιχνιδιάρικοί της τρόποι, ίσως και το ότι είναι πέρα ως πέρα συμφεροντολόγα, αλλά καθόλου δεν προσπαθεί να το κρύψει.
Το βιβλίο αυτό, θα μπορούσαμε να πούμε, ότι είναι το χρονικό μιας σωματικής αρρώστιας, και η καταγραφή κάποιας άλλης, ψυχολογικής υφής. Ένα σώμα που καταρρέει και φλερτάρει με το θάνατο, μια ψυχή με λάγνες αναλαμπές που το κρατούν στη ζωή. Κι ο αγώνας. Ο καθημερινός αγώνας την έκβαση του οποίου μαθαίνουμε από τα ημερολόγια. Ένας αγώνας από χέρι χαμένος, που ωστόσο προσφέρει στον «αθλητή» μεγάλες συγκινήσεις.
Διαβάζοντας κανείς αυτό το βιβλίο αντιλαμβάνεται ότι ο γέρος δεν είναι και τόσο τρελός: ότι απλά προσπαθεί να ζήσει κάτι το μοναδικό προτού πεθάνει. Και κάνει ό,τι κάνει όχι παρασυρμένος από τις σχεδόν ανύπαρκτες ερωτικές ορμές του, αλλά έχοντας σώας τας φρένας. Τα βλέπει όλα σαν ένα παιχνίδι, ένα παιχνίδι που πάντα παραμένει ισόπαλο, αφού στη διάρκειά του οι δύο άμεσα ενδιαφερόμενοι, σημειώνουν ο καθένας τις δικές του νίκες. Του ενός είναι λάγνα πνευματικές, της άλλης ευδόκιμα υλικές.
Αυτό δεν είναι ένα από εκείνα τα βιβλία τα οποία θα μπορούσε να συστήσει κανείς ελαφριά τη καρδία στους άλλους. Οι φίλοι του Τανιζάκι, και της ιαπωνικής λογοτεχνίας γενικότερα, μάλλον θα το απολαύσουν, αλλά κάποιοι άλλοι ίσως το θεωρήσουν από ενοχλητικό, ως πληκτικό και διεστραμμένο. Ωστόσο, δε λέει κάτι το πρωτόγνωρο για την εποχή μας, οπότε μάλλον και δεν τίθεται θέμα πρόκλησης.
Η μετάφραση του Παναγιώτη Ευαγγελίδη, ως συνήθως, πολύ καλή, αλλά θα ήθελα να επισημάνω ότι οι (χρήσιμες πάντοτε) σημειώσεις, ειδικά στις πρώτες σελίδες του κειμένου, καταντούν κουραστικές και αποσπούν την προσοχή από το κυρίως περιεχόμενο. Ίσως θα ήταν καλύτερα να τυπώνονταν σε ένα ένθετο στο τέλος του βιβλίου.

Seicho Matsumoto – Τόκιο Εξπρές

2010-11-18T05:08:00.000+02:00

Κάπως παλιομοδίτικο μοιάζει και είναι αυτό το αστυνομικό μυθιστόρημα. Γραμμένο το 1957 με απλή στρωτή γραφή, χωρίς πολλές ανατροπές και μεγάλες συγκινήσεις, είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που μάλλον δε θα αρέσει και πολύ στους σύγχρονους αναγνώστες της αστυνομικής λογοτεχνίας, αφού εκπαιδευμένοι καθώς είναι στα μοντέρνα θρίλερ, δε θα νιώσουν διαβάζοντάς το κάποια έκπληξη.
Ωστόσο διαθέτει κι αυτό τα χαρίσματά του. Ένα μυστήριο η λύση του οποίου κρύβεται στα δρομολόγια των τρένων, ένα πεισματάρη επιθεωρητή που ταξιδεύει από τη μια άκρη της Ιαπωνίας στην άλλη ακολουθώντας τα στοιχεία και το ένστικτό του, και δύο όχι και τόσο μοιραίες γυναίκες. Επίσης αποτελεί κι ένα εκτενές σχόλιο γύρω από τη διαφθορά που επικρατεί στις δημόσιες υπηρεσίες, θέμα παντοτινό και παγκόσμιο.
Όλα αρχίζουν με τη διπλή αυτοκτονία ενός ζευγαριού σε μια παραλιακή πόλη. Τα πτώματα ενός υποδιευθυντή κάποιου υπουργείου και μιας γκαρσόνας σ’ ένα εστιατόριο στο Τόκιο, ανακαλύπτονται ξαπλωμένα δίπλα δίπλα στην ακροθαλασσιά κάποια αυγή. Εκ πρώτης όψεως όλα δείχνουν ότι όντως πρόκειται για τη διπλή αυτοκτονία κάποιων εραστών, αλλά ένας γηραιός επιθεωρητής έχει τις αμφιβολίες του, καθώς σύμφωνα με μια απόδειξη από το εστιατόριο του τρένου που έφερε τον άντρα στην πόλη, αυτός έφτασε εκεί μάλλον μόνος. Κάνει, με τα λιτά μέσα και στο λιγοστό χρόνο που διαθέτει, μια έρευνα που όμως ουσιαστικά δεν τον οδηγεί πουθενά. Κάτι ωστόσο, μια ιστορία από το παρελθόν, δεν τον αφήνει να ησυχάσει και να βάλει την υπόθεση στο αρχείο. Εκεί που νομίζει ότι έχει φτάσει σε αδιέξοδο και πώς δεν μπορεί να κάνει κάτι περισσότερο καταφθάνει απ’ το Τόκιο ο νεαρός επιθεωρητής Μιχάρα, ο οποίος συμμερίζεται την άποψή του ότι κάποιο λάκκο έχει η φάβα, κι ας μην υπάρχουν στοιχεία για να το αποδείξουν. Οι δύο άντρες επισκέπτονται μαζί τον τόπο που ανακαλύφθηκαν τα πτώματα, μοιράζονται τις σκέψεις τους και τα στοιχεία που διαθέτουν και τότε ακριβώς αρχίζει η κούρσα με το χρόνο του νεώτερου άντρα. Πεπεισμένος απόλυτα πια ότι η υπόθεση αξίζει περαιτέρω διερεύνησης αρχίζει να περιπλανιέται απ’ τη μια γωνιά του Τόκιο μέχρι την άλλη, αλλά και σε κάποιες άλλες πόλεις της χώρας, να κάνει ανακρίσεις, να μαζεύει στοιχεία για τα θύματά του και να στήνει έτσι, κομμάτι το κομμάτι, να δίνει μορφή στο πρωτότυπο πάζλ.
Το βιβλίο αυτό μοιάζει σαν ένα ασταμάτητο ταξίδι, στο χώρο και στο χρόνο, αλλά και στις ψυχές των ηρώων του. Κάποιοι από τους χαρακτήρες που περιγράφει μοιάζουν να έχουν όλα τα προτερήματα και τα ψεγάδια μαζί. Αθεράπευτη κακία, απέραντη αγάπη, προθυμία για θυσία, αδίστακτη σκληρότητα. Μοιάζουν να παίζουν με τη φωτιά, όχι γιατί το θέλουν, αλλά απλά επειδή δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς. Και τον περισσότερο καιρό συμπεριφέρονται με απίστευτη αλαζονεία, σα να λένε: Πιάσε με, αν μπορείς!
Η λύση του γρίφου, για τον υπογράφοντα τουλάχιστον, ήταν προβλέψιμη. Ο τρόπος που τελειώνει το βιβλίο όχι και τόσο, αφού δεν μου έτυχε να διαβάσω ποτέ ξανά κάποιο αστυνομικό που να δίνει όλες σχεδόν τις λύσεις μέσα από μια μακροσκελή επιστολή. Αν ζητάτε να διαβάσετε ένα θρίλερ γεμάτο αγωνία και δράση μάλλον θα σας απογοητεύσει. Αν θέλετε όμως να έρθετε σε επαφή με ένα από τα βιβλία που άνοιξαν το δρόμο για την κοινωνικό-αστυνομική λογοτεχνία στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου, αυτό θα αποτελούσε μια καλή αρχή.

Seishi Yokomizo – Το τσεκούρι, το κότο και το χρυσάνθεμο

2010-11-11T13:06:00.000+02:00

Θα συμφωνήσω με τους… άλλους, εκείνους που υποστηρίζουν ότι ο Γιοκομίζο είναι ο γιαπωνέζος Σιμενόν. Διαβάζοντας αυτό, το πρώτο δικό του βιβλίο, που έπεσε στα χέρια μου, προσπαθούσα να κάνω συγκρίσεις με το δυτικό αστυνομικό μυθιστόρημα και κατέληξα στο συμπέρασμα ότι σα γραφή μοιάζει μόνο με τον Σιμενόν. Οι αμερικανοί χαρντ μπόιλντ συγγραφείς ή και οι παλιοί βρετανοί δε μοιάζουν να τον έχουν επηρεάσει καθόλου, με εξαίρεση ίσως την Άγκαθα Κρίστι.
Σ’ αυτή την ιστορία παρακολουθούμε τις προσπάθειες του διάσημου ντετέκτιβ Κιντάιτσι Κόσουκε να προλάβει κάποιες δολοφονίες, που σύμφωνα με μια επιστολή που έχει λάβει, θα αρχίσουν να λαμβάνουν χώρα από στιγμή σε στιγμή. Φτάνει λοιπόν εσπευσμένα από το Τόκιο στη μικρή πόλη Νασού και εγκαθίσταται σ’ ένα πανδοχείο που βρίσκεται απέναντι ακριβώς από το μεγαλοπρεπές μέγαρο όπου ζουν οι υποψήφιοι θήτες, αλλά και τα ίδια τα θύματά τους. Την αφορμή για τα εγκλήματα που θα ακολουθήσουν θα τη δώσει η ανάγνωση της διαθήκης ενός μεγιστάνα, του πλουσιότερου άντρα της περιοχής, που οι τελευταίες του επιθυμίες αποτελούν ουσιαστικά παγίδα για τους κληρονόμους του. Πεθαίνοντας ο Ινουγκάμι Σαχέε μοιάζει να χαμογελά χαιρέκακα και να βάζει φωτιές στο σπιτικό, που με τόσο κόπο έκτισε.
Ωστόσο τα φονικά θ’ αρχίσουν προτού καν γίνει η ανάγνωση της διαθήκης και πρώτο θύμα θα είναι εκείνος που γνώριζε τα πάντα για το περιεχόμενό της, ο δικηγόρος που τη συνέταξε και εργοδότης του Κοσούκε. Ποιος τον σκότωσε και γιατί; Πώς τον σκότωσε; Αποτελούσε απειλή για κάποιον ή μήπως ήταν απλά μια παράπλευρη απώλεια σ’ ένα σατανικό σχέδιο που είχε αρχίσει ήδη να εξυφαίνεται;
Ο συγγραφέας, αν και περιγράφει κάποια αιματοβαμμένα γεγονότα, δε μοιάζει να προσπαθεί να κεντρίσει το ενδιαφέρον ή μάλλον να προκαλέσει τη φρίκη του αναγνώστη μ’ αυτά, αλλά φαίνεται να ρίχνει περισσότερο βάρος στο μυστήριο. Αν και η μια δολοφονία ακολουθεί την άλλη, πιο πολύ καταπιάνεται με την ιστορία των πρωταγωνιστών του, εκείνων που κινούν τα νήματα και των άλλων που εν γνώσει ή εν αγνοία τους γίνονται τα υποχείριά τους, παρακολουθεί τις ψυχολογικές τους μεταπτώσεις, προσπαθεί όχι τόσο ερευνώντας τα γεγονότα όσο ερμηνεύοντάς τα, να βρει τη λύση.
Το σπίτι στο οποίο διαδραματίζεται κατά κύριο λόγο αυτή η ιστορία είναι ένας μικρόκοσμος από μόνος του. Μέσα στα δωμάτιά του ζουν ή απλά από αυτά παρελαύνουν μια σειρά από ανθρώπους βουτηγμένους βαθιά στα νερά του μίσους και της μνησικακίας, ανίκανους να δουν πέρα από τη μύτη τους. Καθώς ανταγωνίζονται με φανατισμό ο ένας τον άλλο -για το ποιος θα κατορθώσει να κληρονομήσει τη μυθική περιουσία- δεν αντιλαμβάνονται ότι στο τέλος μάλλον νικητής θ’ αναδειχθεί εκείνος που δεν προσπαθεί καθόλου. Ένας, κατά κάποιον τρόπο, ξένος.
Ο Κοσούκε, ο ντετέκτιβ που θα δώσει τελικά τη λύση, αποτελεί ένα ήρωα-καρικατούρα. Ο δημιουργός του τον έχει φτιάξει γεμάτο ελαττώματα -πού και πού μοιάζει να τα έχει εντελώς χαμένα- και λίγο ιδιόρρυθμο, καθώς κάθε φορά που προκύπτει κάποιο νέο στοιχείο ή κατεβάζει καμιά ιδέα του αρέσει να ξύνει ξανά και ξανά το… κακάσχημό του κεφάλι, σε σημείο που καταντάει βαρετός.
Το βιβλίο αυτό σίγουρα θα ικανοποιήσει τους φίλους της νουάρ λογοτεχνίας- έστω και αν εδώ έχουμε την ιαπωνική εκδοχή της- αφού συμπεριλαμβάνει όλα τα κλασικά στοιχεία: μυστήριο, οικογενειακά μυστικά, έγκλημα, μοιραίες γυναίκες. Και αν και δεν ξεχειλίζει από χιούμορ διαβάζεται γρήγορα και ευχάριστα.

Σιουσακού Έντο – Σιωπή

2010-11-04T11:41:00.001+02:00

Η «Σιωπή» είναι ένα από εκείνα τα μυθιστορήματα που είτε σου αρέσουν είτε όχι – ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία σου. Και είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που σηκώνουν διαφορετικές ερμηνείες. Κάποιος θα το αποκαλούσε ύμνο στην πίστη του ανθρώπου στο θεό και κάποιος άλλος αποκάλυψη της αδυναμίας αυτής της πίστης. Ίσως κάποιον να τον ενοχλούσε η θρησκευτικότητά του και τα ερωτήματα που θέτει, και μπορεί κάποιον άλλον να τον εξόργιζαν οι πράξεις του ήρωά του. Αν έπρεπε να περιγράψουμε τη «Σιωπή» με λίγα λόγια θα λέγαμε ότι είναι μια ιστορία που μιλάει για την πίστη και την πτώση.
Όλα αρχίζουν το 1640 όταν δύο πορτογάλοι ιεραπόστολοι αναχωρούν μυστικά για την Ιαπωνία, σε μια προσπάθεια να συμπαρασταθούν στον υπό δίωξη χριστιανικό πληθυσμό της χώρας. Το μακρινό και επίπονό τους ταξίδι θα τους φέρει από τη Λισαβόνα στο Μακάο, από όπου θα ψάξουν να βρουν κάποιο άλλο καράβι για να φτάσουν στον προορισμό τους, αφού η έλευση πορτογαλικών πλοίων στη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου έχει απαγορευθεί. Τελικά θα επιβιβαστούν σ’ ένα κινέζικο πλοίο, παρέα μ’ ένα βρώμικο ιάπωνα χριστιανό, που μέλλεται να παίξει σημαντικό ρόλο στη συνέχεια της ιστορίας, και θα καταπλεύσουν -με το φόβο να τους τρώει τα σωθικά- για την εξωτική χώρα των χριστιανικών τους ονείρων.
Όταν τελικά καταφέρουν να φτάσουν εκεί θα εγκατασταθούν σε μια καλύβα πάνω από ένα χωριό, στο οποίο κατοικούν χριστιανοί. Για όσο καιρό θα παραμείνουν εκεί θα κοιμούνται και θα ξυπνούν κάθε μέρα με το φόβο, αφού αν τύχει και συλληφθούν, αν δεν αποκηρύξουν τη θρησκεία τους, τους περιμένει ο θάνατος.
Στην αρχή όλα πηγαίνουν καλά. Οι χωρικοί τους εξασφαλίζουν τα προς το ζην, και τους επισκέπτονται δύο-δύο κάθε μέρα, για να μην κινούν υποψίες, εξομολογούνται τις αμαρτίες τους, ακούνε την κατήχηση και παίρνουν τις ευλογίες των ιερωμένων. Ωστόσο μετά την επίσκεψη τους σ’ ένα μικρό γειτονικό νησί, η τύχη τους θ’ αλλάξει συνταρακτικά. Κάποιος θα τους προδώσει, βάζοντας σε μεγάλους μπελάδες τόσο τους ίδιους, όσο και τους χριστιανούς που μέχρι τότε εξασκούσαν την πίστη τους στα κρυφά. Σαμουράι θα καταφθάσουν απροειδοποίητα στην περιοχή αναζητώντας τους, και από τη στιγμή που αυτοί παραμένουν άφαντοι θα αποφασίσουν να τιμωρήσουν τους χωρικούς για την απείθειά τους. Θα συλλάβουν λοιπόν κάποιους και θα τους υποβάλουν σ’ ένα μαρτυρικό θάνατο, ενώ κάποιους άλλους, που θα αποκηρύξουν την πίστη τους, θα τους αφήσουν να ζήσουν.
Οι δύο ιερωμένοι, μη έχοντας άλλη επιλογή, θα αναχωρήσουν εσπευσμένα, ακολουθώντας διαφορετικούς δρόμους. Ο ένας από αυτούς, και βασικός πρωταγωνιστής του βιβλίου, ο Σεμπαστιάου Ροντρίγκες, καθώς θα περιπλανιέται στις ερημιές της άγνωστης ιαπωνικής φύσης, θ’ απασχολεί το μυαλό του με «βλάσφημα» ερωτήματα του τύπου: γιατί δεν επενέβη ο θεός για να σώσει τους πιστούς του; Και θα σκέφτεται κι εκείνον τον καημένο τον Ιούδα, με φανερή συμπάθεια, αφού θεωρεί ότι υπήρξε θύμα της μοίρας του και τίποτα περισσότερο.
Οι περιπλανήσεις του θα τον οδηγήσουν μακριά, αλλά όχι στην ασφάλεια, αφού κάποτε θα συλληφθεί. Και τότε θα βρεθεί αντιμέτωπος με τους χειρότερους φόβους του: θα αντέξει τα βασανιστήρια και θα μαρτυρήσει στο όνομα του Χριστού ή θ’ αποκηρύξει την πίστη του και θα ζήσει; Η απάντηση δίνεται από τον πρόλογο ουσιαστικά του βιβλίου, τον οποίο υπογράφει ο Μάρτιν Σκορσέζε, έτσι δεν έχουμε κι εμείς κάποιο λόγο να την κρύψουμε. Την παραθέτουμε με τα δικά του λόγια: «…Όποτε προσευχόμουν, το πρόσωπό σου εμφανιζόταν μπροστά μου. Όταν βρισκόμουν ολομόναχος, έβλεπα το πρόσωπό σου να με ευλογεί. Όταν με συνέλαβαν, το πρόσωπό σου, που μου παρουσιάστηκε όπως τότε που σήκωνες το σταυρό σου, μου έδωσε ζωή. Αυτό το πρόσωπο είναι βαθιά χαραγμένο στην ψυχή μου – το ωραιότερο, το πολυτιμότερο πράγμα στον κόσμο ζούσε μέσα στην καρδιά μου. Και τώρα πρόκειται να το ποδοπατήσω μ’ αυτό το πόδι».
Ο αγώνας, η αγωνία και η πτώση. Η ιστορία ενός ανθρώπου που πίστευε ότι μπορούσε να αντέξει τα πάντα, αλλά που πρόδωσε την πίστη του. Ο Ιούδας το έκανε επειδή δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς, αυτός από δική του επιλογή. Ποιος είναι ο μεγαλύτερος προδότης;
Ένα βιβλίο κάπως δύσκολο, καλογραμμένο, αλλά όχι υποβλητικό. Όπως διαβάζω κάποιοι το χαρακτηρίζουν σαν το αριστούργημα του Έντο. Είναι; Δεν ξέρω. Το «Ένας υπέροχος τρελός», που ήδη παρουσίασα εδώ μου άρεσε περισσότερο. Όσο για τη μετάφραση, από τη στιγμή που έγινε από τα αγγλικά, δεν μπορούμε να την κρίνουμε. Επισημαίνουμε ωστόσο κάποιες παρατυπίες: Κάπου η Παναγία αναφέρεται σαν Μαρία, ακολουθώντας το αγγλικό κείμενο, ενώ και οι χριστιανικές ημερομηνίες δεν ξέρω κατά πόσο υπήρχαν στο πρωτότυπο, αφού τότε στην Ιαπωνία αυτές καθορίζονταν από τις διάφορες «αυτοκρατορικές» εποχές.

Κενζαμπούρο Όε – Η σιωπηλή κραυγή

2010-10-28T12:24:00.000+03:00

Πιο κατάλληλος τίτλος γι’ αυτό το βιβλίο δε θα μπορούσε να βρεθεί. Το μόνο που εδώ δεν ακούγεται μία σιωπηλή κραυγή, αλλά πολλές. Η κραυγή του Μίτσου και του Τακάσι, που επιστρέφουν για πρώτη φορά μετά από χρόνια πολλά στο χωριό που γεννήθηκαν, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Η κραυγή της Νατσούμι, γυναίκας του πρώτου, που από τότε που γέννησε ένα παραμορφωμένο μωρό, έχει χάσει κάθε ερωτική ορμή, και απλά δε ζει: επιβιώνει πίνοντας μέρα και νύχτα ουίσκι. Οι κραυγές των Χόσι και Μομόκο, ακόλουθων ουσιαστικά του Τακάσι, που τους συνοδεύουν, ψάχνοντας ένα νέο ξεκίνημα στη ζωή. Και τέλος, οι κραυγές των κατοίκων του χωριού που αργοπεθαίνει – θύμα του Αυτοκράτορα των σουπερμάρκετ και ενός Δάσους που μοιάζει να κρύβει πολλά μυστικά στις σκιές του.
Το βιβλίο αυτό θυμίζει κωμωδία και τραγωδία την ίδια ώρα. Μας περιγράφει τον ανθρώπινο πόνο και τον περιγελά, μας μιλά για τα ανθρώπινα πάθη και τα χλευάζει. Είναι σα να μας λέει ότι οι ήρωές του έτσι όπως ακριβώς έστρωσαν θα κοιμηθούν. Και όλοι είναι με τον τρόπο τους ήρωες τραγικοί. Ο μονόφθαλμος Μίτσου, του οποίου ο καλύτερος φίλος αυτοκτονεί μ’ ένα παράδοξο και, όπως και να το κάνει κανείς, αστείο τρόπο, και που δε μοιάζει ικανός για τίποτα το ουσιαστικό. Ο Τακάσι, που κρύβει ένα φοβερό μυστικό, το οποίο τον σπρώχνει να αναζητεί ξανά και ξανά την τιμωρία, και που επιστρέφοντας από την Αμερική δε μοιάζει να έχει βρει ακόμη την εξιλέωση, με αποτέλεσμα να ζει τη ζωή στα άκρα. Η Νατσούμι που είναι μια γυναίκα πόνος, μέσα της νεκρή, και που φαίνεται να εξακολουθεί να αναπνέει μόνο από συνήθεια. Οι Χόσι και η Μομόκο, που η τυφλή πίστη τους σε μια επανάσταση θα τους χαράξει ανεξίτηλα τα σώματα και τις ψυχές.
Γύρω απ’ αυτούς περιστρέφονται αρκετοί άλλοι ιδιόρρυθμοι χαρακτήρες, που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αφήνουν το στίγμα τους στην ιστορία: φαντάσματα από το παρελθόν, ο τρελός του χωριού, ένας λαϊκιστής ιερωμένος, ο αυτοκράτορας των σουπερμάρκετ, η πιο χοντρή γυναίκα της Ιαπωνίας και άλλοι πολλοί.
Ο Όε, φτιάχνοντας ένα σουρεαλιστικό σκηνικό μοιάζει να θέλει να μας μιλήσει για την κωμικό-τραγωδία της πραγματικής ζωής. Τα μυστικά, τα ψέματα, τα μεγάλα λόγια και οι ακόμη μεγαλύτερες διαψεύσεις, οι δυνάμεις και οι αδυναμίες μας – όλα αυτά μας ορίζουν.
«Ο θάνατος κόβει απότομα το στημόνι της κατανόησης. Υπάρχουν πράγματα που ποτέ δεν τα μαθαίνουν αυτοί που επιβιώνουν». Αυτά ακριβώς είναι τα πράγματα που στοιχειώνουν τις ζωές των ηρώων μας. Ο θάνατος τους δίνει χαστούκια ξανά και ξανά, κι αυτοί απλά προσπαθούν να καταλάβουν το γιατί, αφού το «τωρινό (τους) εγώ είχε χάσει την πραγματική του ταυτότητα».
Την ταυτότητά τους λοιπόν προσπαθούν να βρουν όλοι, μ’ εξαίρεση τον Τακάσι: αυτός θέλει να τη χάσει. Κι αυτός ίσως να είναι ο πιο τραγικός απ’ όλους, αφού στη ζωή του τα έκανε όλα λάθος. Αλλά αντί ν’ αλλάξει ζωή, επιμένει να τρέχει συστηματικά προς το τέρμα της. Όλα τον οδηγούν εκεί. Όλες οι σκέψεις και οι πράξεις του. Του θολώνει το μυαλό το σκληρό περίβλημα με το οποίο έχει ντύσει τις ενοχές του. Η ψυχή του δεν είναι μέσα στο σκοτάδι, το έχει ξεπεράσει. Γι’ αυτό και η πτώση του όταν έρθει θα μοιάζει πια σα σωτηρία.
Ένα σκληρό βιβλίο, ωμά ρεαλιστικό, που απλά μιλά για την ανθρώπινη κατάσταση. Διαβάζεται γρήγορα, μα όχι και τόσο ευχάριστα, και στο τέλος αφήνει μια πικρή γεύση στο στόμα του αναγνώστη.

Yoko Ogawa – Ξενοδοχείο Ίρις

2010-10-24T13:29:00.001+03:00

«Όσο πιο άσχημη είναι η σάρκα που υπηρετώ τόσο το καλύτερο. Μ’ αυτόν τον τρόπο μπορώ να νιώθω εντελώς αξιοθρήνητη. Όταν βιαιοπραγούν επάνω μου, όταν καταλήγω να γίνω ένα κομμάτι ωμό κρέας, τότε επιτέλους από τα βάθη μου αναβλύζει η ηδονή καθαρή».
Τα πιο πάνω τα λέει η πρωταγωνίστρια σ’ αυτή την ιστορία, η έφηβη Μάρι. Και είναι μια πρωταγωνίστρια ασυνήθιστη, μια και δε μοιάζει σε τίποτα με τις άλλες γυναίκες που «γνώρισα» στα υπόλοιπα βιβλία της Ογκάουα. Στο μόνο που τις θυμίζει είναι το ότι είναι κι αυτή λυπημένη, ή ίσως και παρατημένη. Εδώ συναντάμε μια νέα γυναίκα, απογοητευμένη από τη ζωή της, που κυλά ακύμαντη, σε μια τρομακτική επανάληψη. Μια νέα που θέλει να νιώσει γυναίκα και ν’ ανακαλύψει τον κόσμο εκεί έξω. Μια νέα που είναι αιχμάλωτη στον κόσμο της μάνας της – τον κόσμο του ξενοδοχείου Ίρις.
Η συγγραφέας μας περιγράφει τη σταδιακή μεταμόρφωση ενός αθώου κοριτσιού σ’ ένα ατίθασο και άγριο νέο πλάσμα, ένα πλάσμα που επιθυμεί την ελευθερία από τα κοινωνικά δεσμά, αλλά και τη σκλαβιά ενός άντρα αφέντη, που θα την κάνει το ερωτικό του παιχνιδάκι – που θα την αναγκάσει, με τον τρόπο του, να μάθει να αναζητά την ευχαρίστηση στο σαδομαζοχιστικό σεξ, την ικανοποίηση στον πόνο.
Η Μάρι θα βρει στο πρόσωπο του ηλικιωμένου εραστή της και βασανιστή, τη λύτρωση από τη ρουτίνα, και μέσα από τη σχέση της μ’ αυτόν θα πάρει και την εκδίκησή της από τη μητέρα της, αυτήν που πέρα από τη φροντίδα των μαλλιών της δεν μοιάζει να την νοιάζεται καθόλου. Μέσα από τον σωματικό πόνο θα γνωρίσει την ηδονή, μέσα από τη μικρή της επανάσταση θα αποκτήσει τη δική της φωνή: «Η χαριτωμένη σου Μάρι ξεθώριασε κι έγινε το πιο άσχημο πλάσμα της γης, ψιθύρισα στα βάθη της ψυχής μου».
Στο Ξενοδοχείο Ίρις η Ογκάουα μοιάζει να θέλει να μας μιλήσει για τα σκοτάδια της ψυχής, φαίνεται να θέλει να μας πει ότι ο καθένας μας είναι, είτε το καταλαβαίνει είτε όχι, έτοιμος για όλα. Για όλα τα χειρότερα. Κάποιοι τα τολμούν και βρίσκουν έστω και στην οδύνη τη χαρά, κάποιοι άλλοι συνεχίζουν επ’ αόριστον ν’ ανακυκλώνουν τα αδιέξοδά τους. Η Μάρι είναι ένας ακραίος χαρακτήρας, αλλά ούτε και για μία στιγμή δε γίνεται αντιπαθητική στον αναγνώστη. Ο γηραλέος εραστής της αντίθετα, ο μεταφραστής, είναι κάποιος για τον οποίο πολύ δύσκολα θα μπορούσε κανείς να νιώσει συμπάθεια. Είναι ωστόσο και οι δύο καλά σκιαγραφημένοι χαρακτήρες, που μοιάζουν αμετάκλητα μεταξύ τους ενωμένοι από τη ζωή. Ο ένας συμπληρώνει τον άλλο, ο ένας σκοτώνει τον άλλο. Ο πόνος είναι το σημείο επαφής τους, και είναι τόσο αμείλικτα στέρεο, που η Μάρι φτάνει μέχρι και το σημείο να κάνει κάποια πράγματα, επιζητώντας απλά και μόνο την τιμωρία. Όσο πιο σκληρή, τόσο το καλύτερο.
Το βιβλίο αυτό διαβάζεται σαν την ωμή περιγραφή μιας πραγματικότητας που κρύβεται στις σκιές, που είναι πολύ τρομακτική για να δει το φως της μέρας.
Η πλοκή και η αφήγηση εδώ θυμίζει Μουρακάμι, όχι τον Χαρούκι, αλλά τον Ρίου, αφού και αυτός ο τελευταίος, καταπιάνεται στα γραπτά του με τις σεξουαλικές ορμές και τα σκοτάδια που κρύβονται βαθιά στις ψυχές των ανθρώπων.
Η μετάφραση από τα ιαπωνικά του Παναγιώτη Ευαγγελίδη, απλά εξαιρετική.

Akira Yoshimura – One Man’s Justice

2010-10-21T13:56:00.002+03:00

Αυτό είναι ένα από εκείνα τα βιβλία που πιάνουν εξ απροόπτου τον αναγνώστη. Όχι τόσο για το θέμα τους, ούτε και για τη γραφή τους, αλλά για τον τρόπο που λένε την ιστορία τους. Το One Man’s Justice είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα, αλλά και ένα ψυχογράφημα την ίδια ώρα. Μας μιλά για τα γεγονότα που συντάραξαν την Ιαπωνία στη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, αλλά μας περιγράφει κιόλας τον ψυχικό κόσμο ενός νέου άντρα, φλογερού πατριώτη, που στο τέλος της διαμάχης νιώθει το έδαφος να χάνεται κάτω από τα πόδια του. Κι αυτό επειδή από τη μια στιγμή στην άλλη βλέπει τα πιστεύω και τη ζωή του να γκρεμίζονται, και τον εαυτό του να βρίσκεται ξαφνικά κυνηγημένος, ένας δραπέτης από τη νέα πραγματικότητα της πατρίδας του – αυτής που μόλις έχει συνθηκολογήσει με τον εχθρό. Τη μια ημέρα λοιπόν είναι στρατιώτης και την επόμενη φυγάς. Ο φόβος και τα γιατί του θα τον οδηγήσουν από τον ένα τόπο στον άλλο, από τη μια συνειδητοποίηση στην επόμενη. Και στο τέλος θα ανατρέψουν τα πάντα μέσα του. Το λάθος θα πάρει τη θέση του σωστού και αντίστροφα. Τα παλιά του πιστεύω θα αντικαταστήσουν κάποια νέα. Θα δει τον παλιό του κόσμου να γκρεμίζεται και μέσα από τα συντρίμμια να αναδύεται κάποιος θαυμαστός καινούριος.
Όπως υποδεικνύει και ο τίτλος του βιβλίου εδώ έχουμε μια προσωπική ιστορία, ενταγμένη μέσα σ’ ένα ιστορικό πλαίσιο. Ο συγγραφέας μέσω των περιπετειών του ήρωά του και των μεταλλαγών των σκέψεων και των συναισθημάτων του, θέλει να μας μιλήσει για τη χώρα του και όλα τα σύγχρονα δεινά της, να μας πει ότι δεν υπάρχει απόλυτη αλήθεια. Χωρίς να χαρίζεται ούτε στιγμή στους συμπατριώτες του, δε χάνει την ευκαιρία να τα χώσει και στους αμερικανούς κατακτητές, τους δήθεν πολιτισμένους που φέρθηκαν με βαρβαρότητα στη χώρα του.
Ο σκληρός πόλεμος κι η ακόμη πιο οδυνηρή ειρήνη, οι νίκες και οι ήττες, οι μεγάλες προσδοκίες και οι τεράστιες απογοητεύσεις, αυτές είναι που χαράζουν τις ζωές των ανθρώπων – κάποιων λιγότερο, κάποιων περισσότερο. Αυτές τις προκλήσεις της κάθε μέρας κάποιοι έχουν τη δύναμη να τις αντιμετωπίσουν και κάποιοι όχι. Ο ήρωας της ιστορίας μας είναι δυνατός κι αδύναμος την ίδια ώρα, καθώς προσπαθεί απεγνωσμένα να προσαρμοστεί σ’ ένα κόσμο που αλλάζει, και τον οποίο πια δυσκολεύεται ν’ αναγνωρίσει. Ένας ήρωας τραγικός; Ναι! Αλλά και ένας ήρωας που κουβαλά ένα τεράστιο φορτίο στους ώμους του: είναι ύποπτος για εγκλήματα πολέμου. Εγκλήματα που στην αρχή δε βαραίνουν τη συνείδησή του, τα οποία όμως στη συνέχεια του καταντούν βραχνάς. Εγκλήματα που του επέβαλαν ο πόλεμος, οι αρχές και οι πεποιθήσεις του. Εγκλήματα που ωστόσο ωχριούν, μπροστά σ’ εκείνα στα οποία υπέπεσαν οι αμερικανοί σε βάρος των συμπατριωτών του.
Αυτό το μυθιστόρημα δεν είναι εύκολο ανάγνωσμα, αλλά ξεχειλίζει από ουσία. Μας μιλά με συνταρακτική απλότητα για τον πόλεμο και τα δεινά που επιφέρει, αλλά και για το φανατισμό, που πολλές φορές θολώνει τα βλέμματα των ανθρώπων. Ο βασικός του πρωταγωνιστής, ένας λεπτομερώς σκιαγραφημένος χαρακτήρας, θα μπορούσε να είναι ο καθένας -κάποιος γνωστός, ένας φίλος μας, όποιος πολέμησε για μια πατρίδα, κι απογοητεύτηκε- και η εικόνα του παραμένει χαραγμένη στη σκέψη του αναγνώστη πολύ μετά αφού κλείσει το βιβλίο. Ο Γιοσιμούρα δε μοιάζει να αρέσκεται στις εύκολες λύσεις, κι αυτό ακριβώς το στοιχείο είναι που κάνει αυτή του τη δουλειά να ξεχωρίζει. Αξιανάγνωστο.

Γιασούσι Ινόουε – Έρωτας και εκδίκηση

2010-10-17T13:10:00.001+03:00

Ένας ιάπωνας γράφει για την -όχι και πολύ- αρχαία Κίνα, και τα καταφέρνει μια χαρά, σ’ αυτό το κυρίως πολεμικό, αλλά σχεδόν ποιητικό μυθιστόρημα.
Τα γεγονότα που παρακολουθούμε διαδραματίζονται στον ενδέκατο μ.Χ. αιώνα στην Κίνα. Εκείνη ακριβώς την εποχή διάφορες βαρβαρικές φυλές που ζούσαν δυτικά του Κίτρινου Ποταμού πολεμούσαν μεταξύ τους, προσπαθώντας να γίνουν κυρίαρχοι των δρόμων του εμπορίου, αλλά και να επεκτείνουν όσο περισσότερο μπορούσαν τα σύνορά τους. Πότε νικούσαν οι μεν, πότε οι δε, αλλά κανείς δεν παρέμενε για πολύ κυρίαρχος, αφού οι πολεμικές διαμάχες διαδέχονταν η μια την άλλη και τα πτώματα των νεκρών γέμιζαν τις αχανείς κοιλάδες και τα υψίπεδα της τεράστιας χώρας.
Από ένα γύρισμα της τύχης και κάτω από αυτές τις τραγικές συνθήκες ανακαλύπτει το σκοπό του στη ζωή αρχικά και τον έρωτα μετά, ο Χσινγκ-τε, ο βασικός πρωταγωνιστής σ’ αυτή την ιστορία. Όλα αρχίζουν όταν ο εν λόγω χάνει την ευκαιρία να προσληφθεί στην κινεζική δημόσια υπηρεσία, μέσω των Αυτοκρατορικών Εξετάσεων, επειδή… αποκοιμήθηκε. Παραδομένος στη μοίρα του, είναι σίγουρος ότι το μέλλον του προδιαγράφεται μουντό και αβέβαιο. Η τύχη ωστόσο του χαμογελά, καθώς στέλνει στο δρόμο του μια γυναίκα από τη φυλή Χσι-Χσία, την οποία σώζει από σίγουρο θάνατο. Εκείνη για να του το ανταποδώσει του χαρίζει τη μοναδική της περιουσία: ένα μαντίλι. Παρατηρώντας το ο Χσινγκ-τε αντιλαμβάνεται με έκπληξη ότι πάνω σ’ αυτό, είναι γραμμένες κάποιες λέξεις σε μια γλώσσα που δεν μπορεί να καταλάβει, και αμέσως γεννιέται μέσα του η περιέργεια. Είναι δυνατόν οι Χσι-Χσία να έχουν αποκτήσει τη δική τους γραπτή γλώσσα; Κι αν ναι, πώς και δε γνωρίζει κάνεις γι’ αυτήν; Οι απορίες του τον οδηγούν αρχικά σε ένα γέρο διδάσκαλο, όχι και πολύ μακριά, και στη συνέχεια σ’ ένα μακρύ και φαινομενικά ατελείωτο ταξίδι, που θα τον φέρει στη χώρα αυτής της φυλής. Εκεί δε θα βρει μόνο τις απαντήσεις που ζητά, αλλά θ’ αρχίσει να ζει και μια επικίνδυνη, συναρπαστική ζωή, πολύ πιο περιπετειώδη απ’ ό,τι θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί.
Στη διάρκεια των χρόνων που θα ακολουθήσουν θα συναντήσει ένα πιστό φίλο στο πρόσωπο ενός ατρόμητου στρατιωτικού, στο πλευρό του οποίου θα πολεμήσει πολλές φορές, θα ερωτευτεί με όλη του την καρδιά μια πριγκίπισσα, που θα στοιχειώνει για πάντα τα όνειρά του, θα συντάξει το πρώτο κινεζό-Χσι-Χσία λεξικό, θα διασχίσει με καραβάνια τεράστιες αποστάσεις παρέα με τους Ουιγούρους (Ουιγκούρ στο βιβλίο, που μάλλον μεταφράστηκε από τα αγγλικά, κι έτσι δεν απέφυγε τις αστοχίες) και θα σώσει κάποιους βουδιστικούς θησαυρούς από την ολοκληρωτική καταστροφή.
Ο Ινόουε έχοντας όλο αυτό το υλικό στα χέρια του θα μπορούσε να γράψει μια μεγάλη σάγκα. Αντί αυτού, σαν ιάπωνας πιστός στο πρότυπο της νουβέλας, μας χαρίζει ένα κείμενο μικρότερο από διακόσιες σελίδες, που ωστόσο λέει ολόκληρη την ιστορία. Με απλότητα, χωρίς ωραιοποιήσεις και πλατειασμούς, μας μιλά για τον έρωτα και τον πόλεμο, μας διδάσκει ιστορία και στο τέλος τέλος τονίζει ότι στη διάρκεια μιας διαμάχης εκείνο που είναι πιο σημαντικό να σώσει κανείς είναι τον πολιτισμό του, τη γραπτή του παράδοση, και όχι τα χρήματα και τα χρυσαφικά.
Ένα αξιόλογο ανάγνωσμα, που όσο κι αν δε μας λέει τίποτα για τους ιάπωνες, μας πληροφορεί, με εξαιρετικό τρόπο, για μια περίοδο της κινεζικής ιστορίας.

Τζουνίτσιρο Τανιζάκι – Σβάστικα

2010-10-14T07:56:00.001+03:00

Μην αφήσετε να σας παρασύρει ο τίτλος – το βιβλίο αυτό δεν έχει καμία σχέση με τον Χίτλερ και τους ναζί. Αντίθετα είναι μια πρωτότυπη και πολύ τολμηρή για την εποχή της (δεκαετία του 1920 στην Ιαπωνία) ιστορία για την ερωτική σχέση που αναπτύχτηκε ανάμεσα σε δύο γυναίκες και τον αντίκτυπό της στην κοινωνία.
Ο Τανιζάκι μέσα από την ιστορία αυτών των γυναικών, μιας πολύ νέας και εκτυφλωτικά όμορφης φοιτήτριας και μιας παντρεμένης γυναίκας, μιλά με άμεσο τρόπο για τα ερωτικά πάθη και για το που μπορούσαν να οδηγήσουν κάποιον αυτά, αν αφεθούν να ξεφύγουν από τον έλεγχο. Και εδώ ξεφεύγουν, καθώς η Μιτσούκο, η νεαρή καλλονή, καταφέρνει να ξυπνά τον πόθο σε όποιον τη συναντά, άντρα ή γυναίκα, και να απολαμβάνει κάθε στιγμή προσωπικού θριάμβου, αδιαφορώντας για τις συνέπειες. Γεννημένη κατακτήτρια και σε πλήρη επίγνωση της γοητείας της, το θεωρεί δεδομένο ότι οι άλλοι πρέπει να τη λατρεύουν ή ακόμη και να την υπηρετούν. Στο πρόσωπο αυτού του κακομαθημένου παιδιού, η Σονόκο, η δυστυχής παντρεμένη γυναίκα, θα βρει εκείνη τη φλόγα της ζωής, που απουσιάζει από τη σχέση της με τον άντρα της, και θα της αφεθεί απόλυτα, με όλο και πιο τραγικές συνέπειες. Τυφλωμένη καθώς είναι από τον έρωτα φτάνει να σκέφτεται: «…το ν’ αγαπάω έναν άνδρα κρυφά απ’ το σύζυγό μου θα ήταν κακό, όμως τι σημασία έχει αν μια γυναίκα ερωτευθεί μιαν άλλη γυναίκα; Ένας σύζυγος δεν έχει το δικαίωμα να σχολιάζει την οικειότητα που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δυο γυναίκες». Ο έρωτας μας κάνει εγωιστές. Και η Σονόκο θα γίνει η απόλυτη εγωίστρια στην προσπάθεια να δικαιολογήσει τις πράξεις της.
Ο συγγραφέας σ’ αυτή τη νουβέλα αναδεικνύεται σ’ ένα εξαιρετικό ανατόμο των ψυχών. Με γραφή άμεση και ρέουσα μας μιλά για τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ηρώων, τα αναλύει χωρίς πολλά πολλά και βγάζει κάποια συμπεράσματα, τα οποία όμως δεν καταγράφει, αλλά απλά αφήνει να εννοηθούν μέσα από τις συνομιλίες, στις πράξεις και τις παραδοχές των τελευταίων. Μοιάζει να θέλει να μας πει ότι ο έρωτας είναι όντως ανεξήγητος, και ότι όταν είμαστε ερωτευμένοι δεν σκεφτόμαστε, απλά πράττουμε. Κι αυτό ακριβώς κάνουν εδώ οι δύο γυναίκες, πράττουν. Η μια ζει τον έρωτά της, επικεντρωμένη απόλυτα στο αντικείμενό του, και η άλλη βρίσκει σ’ αυτόν εκείνο ακριβώς το πράγμα που της λείπει: την ολοκλήρωση. Γύρω τους κινούνται κάποιες άλλες φιγούρες, που παίζουν ένα μεγαλύτερο ή μικρότερο αλλά πάντοτε καταλυτικό ρόλο στην υπόθεση: ο επίδοξος και καταχθόνιος υποψήφιος σύζυγος της Μιτσούκο, ο δυστυχής μα γεμάτος κατανόηση άντρας της Σονόκο, και μια υπηρέτρια που θα καταφέρει στους πιο πάνω το πιο επιτήδειο και πλέον επιδέξιο χτύπημα, αυτό που θα επιφέρει την τελική λύση, που δε θα μπορούσε παρά να είναι τραγική.
Αυτό το βιβλίο, αν δε μιλούσε για ένα εν εξελίξει δράμα, θα μπορούσε να γίνει κωμωδία: μια κωμωδία καταστάσεων, που θα θύμιζε σε πολλά τη σύγχρονη εποχή μας. Αλλά ο συγγραφέας έζησε σε μια άλλη εποχή, και σε κάποια άλλα μέρη, έτσι αντί μιας ανάλαφρης ιστορίας μας χάρισε ένα αξιανάγνωστο μυθιστόρημα, που χωρίς να γίνεται ούτε στιγμή βαρετό, μας μιλά με άμεσο τρόπο για τους ανθρώπους και τα πλήθια πάθη τους. Διαβάζεται άνετα μέσα σε τρεις ώρες, αλλά δεν ξεχνιέται εύκολα. Η μετάφραση της Χριστίνας Φακινού είναι πολύ καλή και βάζει κι αυτή το λιθαράκι της στο οικοδόμημα της αναγνωστικής απόλαυσης.

Fumio Niwa – The Buddha Tree

2010-10-08T18:27:00.002+03:00

Αν έπρεπε να περιγράψουμε αυτό το βιβλίο με δύο λέξεις θα λέγαμε απλά ότι εδώ έχουμε να κάνουμε με μια γιαπωνέζικη σάγκα. Τόσο για το μέγεθος του βιβλίου, όσο και την ιστορία του.
Τα γεγονότα με τα οποία καταπιάνεται δεν ξέρουμε ακριβώς πότε διαδραματίζονται, αλλά όπως αφήνεται να εννοηθεί, αυτά συμβαίνουν στη διάρκεια του πολέμου της Κορέας ή λίγο μετά. Βασικοί πρωταγωνιστές είναι ένας βουδιστής ιερέας του δόγματος της Αγνής Γης, ο Σιόσιου και η οικογένειά του – μια οικογένεια που κάθε άλλο παρά συνηθισμένη είναι, και η οποία ζει κάτω από κάθε άλλο παρά συνηθισμένες συνθήκες. Κι αυτό επειδή ο ιερωμένος κηρύσσει τους λόγους του Βούδα και του Αγίου Σινράν, αλλά δεν τους ακολουθεί, καθώς διατηρεί ερωτική σχέση με την πεθερά του. Μια σχέση που άρχισε είκοσι χρόνια πριν και την οποία, όσο κι αν προσπαθεί δεν μπορεί να διακόψει. Η τελευταία, μια αδίστακτη γυναίκα που διαθέτει τη δική της ιδιαίτερη ηθική και η οποία ακούει στο όνομα Μινέγιο, είναι ένα πλάσμα απόλυτα εγωιστικό. Το μόνο που την ενδιαφέρει είναι να συνεχίσει να απολαμβάνει τον έρωτα του γαμπρού της και να εξακολουθήσει να δείχνει όσο πιο πολύ μπορεί νέα, δίχως να δίνει μία για τον κοινωνικό περίγυρο, αλλά και για τα συναισθήματα της ίδιας της κόρης. Το ξέρει ότι η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη, ότι τα αδιέξοδα είναι δεδομένα, ωστόσο δεν κάνει για να αλλάξει την πορεία των πραγμάτων. Με μουλαρίσιο μάλιστα πείσμα φτάνει στο σημείο να διώξει απ’ το ναό την κόρη της -που έτσι κι αλλιώς εδώ και καιρό είχε αρχίσει να απομακρύνεται- ώστε να κρατήσει τον γαμπρό-λαχείο μονάχα για πάρτη της. Ο Σιόσιου, ένας άνθρωπος άβουλος, που από την πρώτη κιόλας στιγμή επέτρεψε σ’ αυτή τη γυναίκα να ορίζει την κάθε του κίνηση και να τον εξουσιάζει, νιώθει άβολα με τον εαυτό του και άσχημα γι’ αυτά που άφησε να συμβούν, αλλά είναι πολύ δειλός για να προσπαθήσει να αλλάξει κάτι. Αντί αυτού προσπαθεί να βρει καταφύγιο μέσα στη ρουτίνα, μέσα στην καθημερινότητα ενός ναού, τον οποίο αγαπά, αλλά και του οποίου δε νιώθει να αποτελεί μέλος. Ωστόσο, δεν είναι απόλυτα μόνος. Στην αρχή βρίσκει ίχνη χαράς στην παρουσία του γιου του, που δεν ακολούθησε τη μάνα του στη φυγή της, και στη συνέχεια στον αμίλητο έρωτά του για μια νεαρή χήρα. Αυτή η γυναίκα, η Τομόκο, θ’ ανάψει μέσα του για πρώτη φορά τη φλόγα ενός πόθου, που καθόλου δε μοιάζει με τη λαγνεία, η οποία τον κρατάει δέσμιο στην αγκαλιά της Μινέγιο, και η οποία θα τον αναγκάσει επιτέλους να τα πει ένα χεράκι με τον εαυτό του και να πάρει τις αποφάσεις του. Αποφάσεις όμως που θα αποδειχτούν οδυνηρές για όλους -μα πιο πολύ για τον ίδιο- αλλά και, την ίδια ώρα, γενναιόψυχες.
Οι καταδικασμένοι έρωτες, τα πάθη και οι πόθοι και της ζωής τα μεγάλα λάθη δίνουν τον παλμό σ’ αυτή την ιστορία. Μια ιστορία που στάζει θλίψη και σοφία, που μιλά για την πίστη και για την υποκρισία που πολλές φορές τη συνοδεύει. Με την παράθεση παραπομπών από τις βουδιστικές γραφές, με τους αφορισμούς και τις περιγραφές από τη ζωή του Αγίου Σινράν και τα αποσπάσματα από τις σούτρες, με τις αναφορές στων ανθρώπων τα καμώματα και τους έρωτες που κάποτε φτάνουν να μοιάζουν με μίσος, ο συγγραφέας φαίνεται να θέλει να μας πει ότι υλική και πνευματική ζωή, στο τέλος της ημέρας, είναι ένα και το αυτό.
«Το Δέντρο του Βούδα» δεν είναι ένα εύκολο ανάγνωσμα και δε διαθέτει -το σχεδόν αναγκαίο για τους δυτικούς- ευτυχισμένο τέλος, αλλά αποζημιώνει τον υπομονετικό αναγνώστη με ψήγματα σοφίας και σκέψεις ζωής, που ίσως να απασχολούν και τον ίδιο, και προσφέροντας δύσκολα ερωτήματα, χωρίς να χαρίζει εύκολες λύσεις.

Sōseki Natsume – Botchan

2010-10-05T13:04:00.003+03:00

Όπως μαθαίνουμε αυτό το μυθιστόρημα ήταν κάτι σαν υποχρεωτικό ανάγνωσμα για τους μαθητές στην Ιαπωνία πριν από εκατό χρόνια. Γραμμένο το 1904 μιλά για τη ζωή ενός νεαρού άντρα από αριστοκρατική, πλην ξεπεσμένη, οικογένεια που σπουδάζει στο Τόκιο και στη συνέχεια προσλαμβάνεται σαν καθηγητής των μαθηματικών σ’ ένα χωριό της επαρχίας.
Ο ήρωας του βιβλίου είναι ένας ιδιόρρυθμος χαρακτήρας, που μοιάζει να αδυνατεί να συνάψει κοινωνικές σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους. Η μόνη ψυχή που φαίνεται να τον καταλαβαίνει είναι η πρώην υπηρέτρια της οικογένειάς του, που όχι μόνο τον στηρίζει στα δύσκολα, αλλά και η οποία φροντίζει να τον ξελασπώνει όταν τα βρίσκει σκούρα σε ό,τι αφορά τα οικονομικά. Μ’ αυτή τη γυναίκα έχει αναπτύξει μια σχέση μητέρας-γιου και παρά το ότι ο αδελφός του είναι ακόμη ζωντανός τη θεωρεί σαν τη μοναδική του συγγενή. Ακόμη και στη «ξενιτιά», όπου εξορίζεται για χάρη της δουλειάς, η ευγενής εικόνα της τον ακολουθεί, κι αυτή είναι που τον προστατεύει, έστω και εξ αποστάσεως, απ’ τα χειρότερα.
Ο συγγραφέας, ένας από τους πιο γνωστούς της Ιαπωνίας, μοιάζει μ’ αυτό το πρώτο μυθιστόρημά του να επιχειρεί να ασκήσει μια με αδρές πινελιές μαύρου χιούμορ κριτική στην κοινωνία ενός χωριού-καρικατούρας της επαρχίας, αλλά και στην ιαπωνική κοινωνία γενικότερα. Καταπιάνεται με τα θέματα της παράδοσης, των καλών τρόπων και της διακηρυχθείσας ηθικής με ύφος ελαφρώς ειρωνικό, το οποίο πού και πού γίνεται σαρκαστικό. Είναι σα να λέει στον αναγνώστη να μην πιστεύει τα ωραία λόγια και να μην παρασύρεται από τους κήρυκες, αλλά και να μη βιάζεται κιόλας να βγάλει συμπεράσματα, αφού συνήθως πίσω έχει η γάτα την ουρά. Παρακολουθώντας τα έργα και τις ημέρες του ήρωα ο αναγνώστης, θέλοντας και μη, ταυτίζεται μαζί του, αφού αυτός ζει καταστάσεις, τις οποίες λίγο-πολύ ζήσαμε όλοι: μεγάλα όνειρα και διαψευσμένες προσδοκίες, πίστη στη φιλία και απογοήτευση, αποφάσεις για μεγάλες αλλαγές και απότομες προσγειώσεις. Ο πρωταγωνιστής σ’ αυτή την ιστορία μοιάζει να βαδίζει συνεχώς, αλλά φαίνεται αδύναμος να φτάσει κάπου. Δεν είναι το ότι συναντά εμπόδια στο δρόμο του, είναι το ότι αυτά μοιάζουν να τον συνιστούν.
Παρ’ όλ’ αυτά όμως η αφήγηση παραμένει ανάλαφρη, σαν ένα αντίδοτο στη μαυρίλα των ψυχών που περιγράφει. Τα επεισόδια που διαδραματίζονται το ένα μετά από το άλλο είναι κωμικοτραγικά, οι ήρωες όσο πάει αληθινοί, αλλά και ψεύτικοι, φτιαγμένοι από χαρτόνι, οι συνθήκες τραγελαφικές με τον τρόπο τους, αλλά και αντικατοπτρισμοί μιας πραγματικότητας πνιγηρής, αποπνιχτικής.
Η μετάφραση από τα ιαπωνικά στα αγγλικά (1922) κρίνεται ως μάλλον λειψή, ανεπαρκής, κι αυτό μας στερεί κάτι από την αναγνωστική απόλαυση. Μια σύντομη αναζήτηση στο διαδίκτυο μου αποκάλυψε ότι μέχρι σήμερα παραμένει η μοναδική. Κρίμα. Δεν ξέρω αν έχει κυκλοφορήσει στα ελληνικά το βιβλίο αυτό αλλά, αν ναι, μη διστάσετε να το διαβάσετε. Οι φίλοι της γιαπωνέζικης λογοτεχνίας θ’ ανακαλύψουν εδώ ένα μάστορα του λόγου στα πρώτα του βήματα και ένα ικανοποιητικό δείγμα γραφής απ’ τις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Δεν είναι ό,τι καλύτερο έπεσε στα χέρια μας, αλλά παραμένει, 106 χρόνια μετά από την πρώτη του έκδοση, ένα αξιόλογο ανάγνωσμα.

Yukio Mishima – Confessions of a Mask

2010-09-29T12:44:00.003+03:00

«Όλοι λένε ότι η ζωή είναι μια σκηνή. Αλλά, κατά τα φαινόμενα, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παθαίνουν εμμονή μ’ αυτή την ιδέα – τουλάχιστον όχι τόσο νωρίς όσο την έπαθα εγώ».
Όπως ακριβώς υποδηλώνει ο τίτλος, σα μια εξομολόγηση διαβάζεται αυτή η νουβέλα. Ο συγγραφέας, ή ο αφηγητής τέλος πάντων, μοιάζει να κάνει μια κατάδυση στις αναμνήσεις του και να μας μιλά για όλα όσα τον σημάδεψαν: βιβλία, ανθρώπους, παραστάσεις, ιδέες, έρωτες.
Το κείμενο αυτό διαβάζεται σαν παραμύθι, ή και σα μια γραφή της αθωότητας. Ο Μισίμα μιλά νοσταλγικά για ένα παρελθόν που έσβησε οριστικά στο πέρασμά του ο χρόνος, αλλά που παραμένει πεισματικά ζωντανό μέσα του. Ένα παρελθόν πολύχρωμο, πού και πού σκληρό, χαρακωμένο από τα ψέματα και τις υπερβολές. «Για πολλά χρόνια υποστήριζα ότι θυμόμουνα πράγματα που συνέβησαν τη στιγμή της γέννησής μου». Μ’ αυτή την πρόταση ανοίγει το βιβλίο δίνοντας το στίγμα για όλα αυτά που θα ακολουθήσουν. Είναι αλήθειες ή ψέματα αυτά που θα διαβάσουμε; Βασίζονται στην πραγματικότητα ή είναι τα δημιουργήματα μιας καλπάζουσας φαντασίας; Είτε έτσι, είτε αλλιώς, δεν έχει σημασία. Εκείνο που έχει σημασία είναι το ταξίδι στο συγγραφικό χρόνο, κι αυτό είναι ένα ταξίδι παλιό και σύγχρονο, χθεσινό και σημερινό. Ο συγγραφέας για μια ακόμη φορά μας μιλά για τα χρόνια της νιότης και για το βάσανό της. Θυμάται ή ίσως και δημιουργεί γεγονότα, απ’ αυτά που ρυθμίζουν τις ζωές των ανθρώπων.
Ο έρωτας, αυτός παίζει εδώ τον πιο σημαντικό ρόλο. Ή μάλλον, τα ερωτικά ξυπνήματα. Η θέα ενός γυναικείου κορμιού, αλλά και ενός αντρικού. Οι σεξουαλικές ορμές, που ακολουθούν τους δικούς τους κανόνες. Οι σκέψεις και οι πράξεις που οδηγούν σε δυσάρεστα τετελεσμένα. Οι κόσμοι που κτίζονται στο φαντασιακό και γκρεμίζονται με πάταγο στο πραγματικό. Το άγγιγμα.
Μέσα στις ψευδαισθήσεις ζούσε καθώς ανακάλυπτε την ερωτική επιθυμία ο ήρωάς μας, όπως ο ίδιος ομολογεί. Ήταν περίεργος κι αυτή την περιέργεια την μεταμόρφωνε σ’ επιθυμία με απρόβλεπτες συνέπειες. Συνέπειες που συνήθως καλούνταν να πληρώσουν οι άλλοι. Η πρώτη εμμονή που ανέπτυξε ήταν για το φιλί: «κάπου όπου θα μπορούσα να αναζητήσω καταφύγιο», παραδέχεται. Για να βρει αυτό το καταφύγιο έπρεπε να υποδυθεί ένα ρόλο – πέρα και έξω από τον εαυτό του. Αμέτρητοι ακόμη θα ακολουθούσαν.
Οι «Εξομολογήσεις μιας μάσκας» μοιάζουν μ’ ένα μακρύ μονόλογο. Σ’ αυτόν ο ηθοποιός-πρωταγωνιστής αδειάζει το μέσα του, βγάζει στο φως τις πικρές του αλήθειες, εξομολογείται, δίχως όμως να ζητά εξιλέωση. «Θέλω μοναχά να σας πω στην ιστορία μου», μοιάζει να ψιθυρίζει μέσα απ’ τις σελίδες και τα κενά των λέξεων. Και είναι μια ιστορία πρωτότυπη, αλλά και συνηθισμένη, μια καταγραφή πράξεων και σκέψεων, που θα μπορούσαν να ανήκουν στον καθένα. Ο Μισίμα χειρίζεται με μαεστρία το, αυτοβιογραφικό ή μη, υλικό του και μας χαρίζει ένα βιβλίο τρυφερό και βίαιο, ενδοσκοπικό και διαβαστερό. Σαν ένα ταξίδι στο μέσα μας.

Yoko Ogawa – Άρωμα Πάγου

2010-09-26T09:54:00.001+03:00

Και να που σιγά σιγά άρχισα να απολαμβάνω τις νουβέλες της Ογκάουα όσο αυτές της Γιοσιμότο. Αυτά τα γραπτά έχουν κάτι που απλά μαγεύει τον αναγνώστη και δε μιλώ κατ’ ανάγκη για το μεταφυσικό στοιχείο. Μάλλον είναι η απλότητα της γλώσσας και το απέριττο των περιγραφών τους, τα στοιχεία που ξεχωρίζω περισσότερο στα βιβλία τους. Και οι δύο καλές γιαπωνέζες συγγραφείς μοιάζουν να λένε απλά τις ιστορίες τους, δίχως καν να προσπαθούν, σαν κάποιους παλιούς καλούς παραμυθάδες, που γνωρίζουν από πάντα τα μυστικά μιας καλής αφήγησης.
Το «Άρωμα Πάγου» διαβάζεται σαν ένα ταξίδι: στο χώρο (Ιαπωνία και Πράγα), στο χρόνο (του βασικού, αλλά νεκρού πρωταγωνιστή) και στις ψυχές (αυτών που ο νεκρός άφησε πίσω του).
Η Ρυόκο κάποια μέρα απαντά μια κλήση στο τηλέφωνο για να μάθει ότι ο αγαπημένος της έχει βάλει τέρμα στη ζωή του. Έχοντάς τα ολότελα χαμένα, αφού τίποτα δεν προμήνυε το μεγάλο κακό, τα επόμενα λεπτά τα ξοδεύει σιδερώνοντας το πουκάμισο του νεκρού πια Χιρογιούκι. Στη συνέχεια τη συναντάμε στο νεκροτομείο, στο προσκεφάλι του αγαπημένου της απόντα, να προσπαθεί ακόμη να συνηθίσει στη ιδέα του χαμού του. Και ύστερα αρχίζουν οι ανατροπές, καθώς η έκπληκτη γυναίκα μαθαίνει ότι ο άντρας της ζωής της της έκρυβε ένα σωρό μυστικά. Καταρχήν ότι είχε μητέρα και αδελφό, αν και όταν τον γνώρισε της είπε ότι ολόκληρη η οικογένειά του ήταν νεκρή. Και μετά, ότι ήταν μια μαθηματική ιδιοφυία, που μάλιστα κέρδισε βραβεία σε μεγάλους διαγωνισμούς. Ύστερα θα ανακαλύψει και ένα άλλο ταλέντο του: το πατινάζ στον πάγο, στο οποίο ήταν εξαιρετικός.
Μετά απ’ όλ’ αυτά η καημένη η γυναίκα δεν ξέρει ποια τι να πιστέψει. Όλη η ζωή του Χιρογιούκι ήταν ψέμα, κι αυτή φαινομενικά δεν αποτελούσε παρά ένα μόνο μέρος του. Ωστόσο, δεν περνά από το μυαλό της ούτε και για μια στιγμή κάποια άσχημη σκέψη για το άτομό του. Αντίθετα, τώρα που έχει πια οριστικά φύγει, μοιάζει να τον αγαπάει πιο πολύ. Έτσι αποφασίζει ν’ ανακαλύψει όσα περισσότερα πράγματα μπορεί για την πραγματική του ζωή – αυτή που έζησε πριν αρχίσει την καριέρα του σαν αρωματοποιός. Στην προσπάθειά της αυτή θα έχει την πλήρη συμπαράσταση του Ακίρα, αδελφού του θανόντος, που ζει με την ουσιαστικά ανήμπορη μητέρα του σε μια μικρή πόλη. Από εκεί ακριβώς θα αρχίσει το ταξίδι της στο μακρινό χθες του άντρα της. Ένα ταξίδι που -με συνοδό το άρωμα που έφτιαξε αποκλειστικά για κείνην, την Πηγή της Μνήμης- θα την οδηγήσει μέχρι και την Πράγα, όπου θα της συμβούν κάποια πράγματα θαυμαστά, που θα τη βοηθήσουν να κατανοήσει πλήρως το χαρακτήρα εκείνου του ανθρώπου, που για τόσο καιρό έζησε μαζί της, χωρίς να της πει ποτέ ποιος στ’ αλήθεια ήταν. «Ίσως μέσα σ’ έναν απ’ αυτούς τους τόμους, σε ένα σάπιο βιβλίο σε κάποια ημισκοτεινή γωνία αυτών των ραφιών, να είναι γραμμένος ο λόγος του θανάτου του Χιρογιούκι. Κι εκείνη η μοναδική σελίδα, χωρίς να διαβάζεται από κανέναν, συνεχίζει να κοιμάται σαν απολίθωμα», σκέφτεται καθώς τριγυρνά σε μια έρημη βιβλιοθήκη της μυθικής πόλης. Τις απαντήσεις ωστόσο που ζητά δε θα της βρει στις σελίδες ενός βιβλίου, αλλά στο πιο απίθανο μέρος – ένα μέρος μυστικό, το οποίο μόνο λίγοι και εκλεκτοί, μπορούν να επισκεφθούν.
Ένα κείμενο καλογραμμένο και ουσιαστικό, που λόγω και της εξαιρετικής και ρέουσας μετάφρασης του Παναγιώτη Ευαγγελίδη, διαβάζεται γρήγορα και απρόσκοπτα. Οι ιάπωνες μας υπενθυμίζουν για μία ακόμη φορά ότι το να μιλά κανείς για το θάνατο και την απώλεια δεν οδηγεί κατ’ ανάγκη στη θλίψη, αλλά στην τρυφερή συνειδητοποίηση και την αυτογνωσία.

Natsuo Kirino – Real World

2010-09-22T12:02:00.002+03:00

Για το πώς είναι η ζωή των νέων στην Ιαπωνία σήμερα μας μιλά με έμμεσο, αλλά καίριο τρόπο, σ’ αυτό το μυθιστόρημα η Νάτσουο Κιρίνο.
Ειπωμένη στο πρώτο πρόσωπο, αλλά από πέντε διαφορετικά άτομα, αυτή είναι η ιστορία ενός νεαρού φοιτητή, τον οποίο οι γνωστοί του αποκαλούν «Σκουλήκι», και τεσσάρων κοριτσιών, που μετά από μια εγκληματική πράξη, συνδέονται με απροσδόκητο τρόπο μαζί του.
Το «Σκουλήκι» είναι ένα από εκείνα τα άτομα, που δε ζούνε τη ζωή, αλλά βρίσκονται στο περιθώριό της. Με άχαρο παρουσιαστικό, δειλός στις κοινωνικές σχέσεις, αμήχανος μέσα στο ίδιο του το σπίτι, μοιάζει περισσότερο νεκρός παρά ζωντανός, κάποιος που απλά διεκπεραιώνει αλλά δε ζει την κάθε μέρα. Όλα αυτά ωστόσο θ’ αλλάξουν, απρόσμενα και δραματικά, όταν σε μια κρίση συνεχόμενης οργής θα δολοφονήσει τη μητέρα του με ένα ρόπαλο. Από εκείνη τη στιγμή θα αρχίσει να υπάρχει. Θα γίνει το «αγόρι που σκότωσε τη μάνα του», κάτι που θα του φέρει μια δημοφιλία που ποτέ δεν περίμενε. Και τα πράγματα θα γίνουν ακόμη καλύτερα, όταν θα κλέψει το ποδήλατο και το κινητό τηλέφωνο μιας συνομήλικης γειτόνισσάς του, καθώς η ενέργεια αυτή θα τον βάλει στο επίκεντρο μιας παρέας κοριτσιών, που μέχρι τότε έμοιαζαν να αγνοούν επιδεικτικά την ύπαρξή του. Η μια, παρά το ότι της έκλεψε το ποδήλατο και το κινητό, δε θα τον καρφώσει στην αστυνομία, αλλά απλά θα του ζητήσει να της τα επιστρέψει. Η άλλη θα του αγοράσει νέο κινητό και θα του δώσει το δικό της ποδήλατο, για να τον βοηθήσει να ξεφύγει απ’ τους διώκτες του. Και μια τρίτη, όχι μόνο δε θα διστάσει να μιλήσει μαζί του για πολύ, αλλά θα σπεύσει κιόλας να τον συναντήσει, αποφασισμένη ίσως να βρει στη μορφή του αυτόν που κάποτε την εγκατέλειψε. Τέλος, η τέταρτη της παρέας, χάρη στα πιο πάνω γεγονότα και την αναπόφευκτη τραγική ή μη τους λύση, θα αποφασίσει επιτέλους να ομολογήσει τις αλήθειες της στους άλλους.
Η Κιρίνο με αφετηρία ένα έγκλημα μας μιλά για τη σύγχρονη απελπισία των νέων ανθρώπων στο Τόκιο. Άντρες δημοφιλείς και αδιάφοροι, κοινωνικοί κι απομονωμένοι. Κορίτσια συγχυσμένα, με επίπλαστες φιλίες, δοσμένα στον έρωτα και παρατημένα, που κρύβονται πίσω από προσωπεία και κλίκες. Αδιέξοδες σχέσεις και κοινωνική υποκρισία. Οικογένειες διαλυμένες, που απλά ζουν στο ίδιο σπίτι. Ένας κόσμος παλλόμενος και σάπιος, αυτοκαταστροφικός. Κάποιος που πιστεύει ότι για κείνον η μάνα του είναι πραγματικό βάσανο, αλλά δεν μπορεί να το πει πουθενά, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί στο έγκλημα. Μια κοπέλα που πιστεύει ότι ο προηγούμενος σκοτώνοντας τη μάνα του απλά τελειοποίησε τη μοναξιά του, κάτι που διακατέχει έντονα και την ίδια. Μαζί με το φόβο για τα όντα που παριστάνουν τους ανθρώπους. Κάποια άλλη που γελά μονάχα με τα χείλη, αλλά όχι με τα μάτια και μία που δεν εμπιστεύεται τη μητέρα της, αλλά πρέπει να το κάνει για να συνεχίσει να ζει. Και κάποια που ακροβατεί στα όρια της απελπισίας καθώς «το μόνο που θέλω είναι να συναντήσω κάποιον που να με καταλαβαίνει προτού πεθάνω», αφού «καθηλωμένη μέσα σε μια φυλακή αλλοπρόσαλλων ιδεών και καθηλωτικών συναισθημάτων, διαθέτω αυτή την προσωπικότητα που κάνει πολύ δύσκολη την προσπάθεια μου να επιβιώσω».
Η συγγραφέας εισβάλλει με βία στις σκέψεις και τις ψυχές των ηρώων της, δείχνοντάς μας κόσμους παράλογους και σκληρά ρεαλιστικούς, λέγοντας αλήθειες άβολες, που οι ενήλικες είτε επιλέγουν να αγνοήσουν, ή είτε απλά δεν μπορούν να καταλάβουν. Το Real World είναι ένα εξαιρετικό κοινωνικό μυθιστόρημα, αλλά αν είστε οπαδοί του χάπι εντ, θα σας σύστηνα να ψαχτείτε αλλού, αφού η Κιρίνο δε χαρίζεται σε τίποτα και σε κανένα.